Για μια ελληνική realpolitik

Πόσο πολλές κρίσεις περάσαμε από το 2010! Μόνον η μνημονιακή περίοδος περικλείει τουλάχιστον τέσσερις. Η παγκόσμια χρηματοοικονομική δίνη του 2008-09 μεταδόθηκε αυτούσια στην Ελλάδα, όσο κοιτούσαμε αλλού, ισχυριζόμενοι, όπως αρχικώς και οι Γερμανοί, ότι αφορά τον άκρατο καπιταλισμό. Ηρθε η κρίση δημόσιου χρέους που παρέσυρε εμάς και ακόμη τέσσερα, τουλάχιστον, κράτη της ζώνης του ευρώ. Το 2014 κοιτούσαμε την έξοδο. Επιλέξαμε όμως μια αχρείαστη πολιτική κρίση. Ακολούθησε η κρίση με τις παλαβομάρες του 2015 και η διάλυση του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Και μετά διασχίσαμε μιαν ακόμη δημοσιονομική ύφεση μέχρι το 2018. Πάνω που είχαμε ανασάνει – πολιτικά, δημοσιονομικά, επιχειρηματικά – ήρθε η πανδημία και ο ακραίος λοιμωξιολογικός εγκλεισμός. Προκλήθηκε ξανά κρίση με βαθιά οικονομική ύφεση. Μέσα σε όλα αυτά εξελίσσεται η κρίση απειλής επεισοδίων με την Τουρκία, μαζί και η συνεχής κρίση του Μεταναστευτικού. Μίνι κρίση ήταν και η ανώμαλη έξοδος των εμπορικών κυκλωμάτων από την παγκόσμια απειλή της Covid. Και μετά ήρθε ο Πούτιν και ο πόλεμος.

Η χώρα μας δεν διέθετε ποτέ κάποιο συναινετικό και ρεαλιστικό εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης κρίσεων. Μας έλειπε, για παράδειγμα, ο σκληρός ρεαλισμός αυτογνωσίας για να απαλύνουμε τις επιπτώσεις των αναταραχών που γεννά η αντιφατική πορεία του Κόσμου, των Αγορών, των Ανταγωνισμών. Ελειψε ο ρεαλισμός στην πλευρά της Συντηρητικής παράταξης (σφάλμα σοβαρό…) Ελειψε ο ρεαλισμός στην πλευρά του παπανδρεϊκού Κινήματος (σφάλμα αναμενόμενο…). Οι ανακυκλωμένοι αριστεριστές της κομμουνιστικογενούς αμφισβήτησης κέρδισαν όταν το εκλογικό σώμα αποκοιμήθηκε με σουρεαλιστικά παραμύθια (σφάλμα ασύγγνωστο…).

Η Ελλάδα είναι μέρος (μας αρέσει ή όχι) της μεγάλης εικόνας: της παγκοσμιοποίησης. Πολυσχιδής, ανταγωνιστική και συχνά άναρχη, αλλά με γνωστούς κανόνες, καθίσταται άδικη για τους μικρότερους και τους ιρρεαλιστές, ειδικά όταν στρουθοκαμηλίζουν. Χρειαζόμαστε μια realpolitik για την Ελλάδα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επειδή ακριβώς έχει τις ρίζες του και αντλεί πεποιθήσεις στην προοδευτική κεντροδεξιά επιχείρησε να εφαρμόσει πολιτικές προς αυτή την κατεύθυνση. Το πέτυχε με επάρκεια στην ανασυγκρότηση της Αμυνας. Επανατοποθέτησε την Εθνική Ενεργητική Διπλωματία, στο πεδίο του επιθετικού ρεαλισμού. Ανασύνταξε τις επιχειρηματικές δυνάμεις σε βάση ρεαλιστικής αμοιβαίας κατανόησης του κέρδους υπό την προϋπόθεση επενδύσεων. Κατηύθυνε τους υπουργούς του στην κατά προτεραιότητα διαχείριση της καθημερινότητας και μάλλον στην επιδιόρθωση, σπανίως δε και στη θεσμική μεταρρύθμιση.

Απέναντι στα απανωτά χτυπήματα τόσων κρίσεων, η Ελλάδα κατάφερε να σταθεί όρθια και να δει τη θέση της μεταξύ των Εθνών, με τη ματιά του Ισοκράτη: «Στέργε μεν τα παρόντα, ζήτει δε τα βελτίω». Η ανθεκτικότητα της μεσαίας τάξης, έναντι των τριγμών που συχνά προκαλεί το μείγμα πολιτικής ανεμελιάς των συντηρητικών και σουρεαλισμού του εφεκτικού αριστερισμού, δείχνει τον σοφό τρίτο δρόμο για τη σταθερότητα, Είναι καιρός να γράψουμε, έναν κώδικα πολιτικής συμπεριφοράς, ένα «Hellas made» πρόγραμμα ρεαλπολιτίκ . Στη σύντομη προεκλογική σύγκρουση που θα διάγουμε μέχρι την άνοιξη, υπάρχει χρόνος να συμφωνήσουμε στα βασικά.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής