«Το δέντρο που σβήνει»

Φέρνει μελαγχολία η βόλτα στην Αθήνα ετούτο το φθινόπωρο. Βλέπω μία μία της μουριές που στόλιζαν και χάριζαν τον ίσκιο τους την πόλη να σβήνουν. Κάποια αρρώστια, λέει, ένα μικρό έντομο, τρώει κάθε μέρα κι από λίγο τη σάρκα τους σαν το σαράκι. Στην αρχή βλέποντας να μαραίνουν τα φύλλα τους νόμισα θα ‘ναι κάτι φυσικό. Γερνάνε, έλεγα, όπως όλοι μας. Ηρθε η ώρα τους να φύγουν.

Ομως όχι. Είναι (άλλη μια) επιδημία, διάβασα, και το φάρμακο που μπορεί να τις σώσει υπάρχει μεγάλη πιθανότης να βλάψει ανθρώπους και ζώα που θα το εισπνεύσουν. Οπότε; Μάλλον θα βλέπουμε μέρα με τη μέρα τον αργό θάνατό τους. Τ’ αγαπούσα αυτό το δέντρο. Ηταν από τα πρώτα που γνώρισα στη ζωή μου, γεύτηκα τον υπόγλυκο χυμό τους, σκαρφάλωσα για να κρυφτώ στις φυλλωσιές των κλαδιών τους. Ητανε βλέπεις ένα από τα τρία μόλις δέντρα που είχε η αυλή μας στο νησί. Στον μπροστινό περίβολο του σπιτιού μια μεγάλη φοινικιά να λικνίζεται στο φύσημα του αέρα, και στο πίσω περιβολάκι μια μυγδαλιά και η μουριά μου.

Δεν λέω, και τη φοινικιά αγάπησα, ανέβαινα σε μια καρέκλα πιανόμουνα απ’ το χαμηλότερο κλαδί και βγάζοντας μια φοβερή, κατά τη γνώμη μου, κραυγή της άγριας ζούγκλας κλώτσαγα το κάθισμα, όρμαγα να φτάσω στο απέναντι πεζούλι, ο Ταρζάν της Σαλαμίνας. Οχι πάντα με επιτυχία, με αποτέλεσμα τα γόνατα πάντα γρατζουνισμένα.

Με τη μυγδαλιά είχαμε μια πιο συμβατική σχέση. Εβλεπα εκεί στα μέσα του χειμώνα να καμαρώνει ολάνθιστη και πολύ τη χάζευα, και την άνοιξη πάλι, έσπαγε ο πατέρας μου τα πρώτα τσάγαλα και με τάιζε το αμύγδαλο χλωρό, χλωρό, τρελαινόμουνα. Αλλά η μουριά, αυτή δεν ήταν δέντρο, ήταν ο φίλος ο καλός, χωνόμουνα μέσα της και της έλεγα όλα μου τα παράπονα, τα μυστικά και τις ζαβολιές μου, από πολύ μικρός.

Μόλις που άρχιζα να περπατάω κι η μητέρα μου κρέμασε μια κούνια σ’ ένα γερό κλαδί και πού μ’ έχανες πού μ’ έβρισκες, να βάζω την ξαδέρφη μου τη Χρυσούλα με τις χοντρές πλεξούδες, μέχρι τη μέση φτάνανε, να με σπρώχνει απαλά στην αρχή κι ύστερα όλο και πιο γρήγορα, όλο και πιο γρήγορα να φτάσω όσο πιο ψηλά, στιγμές έλεγα θα πιάσω ουρανό. Θα ζει άραγε στην πίσω αυλή η χρυσή μου; Ή θα την τρώει το σαράκι;

Ισως σ’ αυτήν οφείλεται και η σχέση μου με της μουριές της Αθήνας. Τις χαζεύω σ’ όλες τους τις εμφανίσεις. Ορθια κούτσουρα τον χειμώνα, φρεσκοκλαδεμένες να περιμένουνε τις γιορτές να τις στολίσει ο δήμος με μικρά φωτάκια, μέσα απ’ το τζάμι στο ταξί μοιάζουν σαν να τις τύλιξαν πυγολαμπίδες. Και την άνοιξη πώς πετάνε με δύναμη τα καινούργια φύλλα μέχρι να ‘ρθει το καλοκαίρι και με την πυκνή σκιά τους να κλωσάνε στον ίσκιο τους άντρες, γυναίκες, τουρίστες και μικρά παιδιά.

Δεν ξέρω αν αντέξουν μερικές ή θα χαθούνε όλες και θα πρέπει να τις αποχαιρετίσουμε μια μέρα.

Αλλά… πώς αποχαιρετάς ένα δέντρο; Πώς το πενθείς; Ποιο μαντίλι να κουνήσεις;

Το μόνο σίγουρο, θα το ξεχάσεις κι αυτό όπως όλα τ’ άλλα. Θα μείνουν μόνο κάτι φωτογραφίες, ίσως και κάτι πλάνα σαν τις παλιές καρτ-ποστάλ απ’ την παλιά Αθήνα που βλέπαμε επιχρωματισμένους κάτι νερουλάδες με το κάρο τους στην Πατησίων και έναν βοσκό να σεργιανάει πρόβατα στο Κολωνάκι.