Δεν κινδυνεύει η Ελλάδα {LF}από την Ιταλία

Οι αγορές θα διαφοροποιηθούν έναντι της Ελλάδας σε περίπτωση ανόδου των ιταλικών σπρεντ, δηλώνει ο νέος διευθυντής του έγκριτου Bruegel Γερομίν Ζετελμέγερ στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Συστήνει, πάντως, προσήλωση στον στόχο για πρωτογενή πλεονάσματα ακόμη και με κάποια σχετική χρονική ευελιξία, ενώ για το ενεργειακό τονίζει την ανάγκη ισχυρής συνεκτικής ευρωπαϊκής απάντησης και βλέπει θετικά τη δημιουργία ενός κοινού ταμείου για την αντιμετώπιση των ετερογενών επιπτώσεων, που προκαλεί η αύξηση των τιμών ενέργειας στην ΕΕ.

«Στην ΕΕ και την ευρωζώνη οι βραχυπρόθεσμοι δείκτες δείχνουν προς ύφεση. Δεν είναι ξεκάθαρο πόσο βαθιά θα είναι. Οι πολιτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα στο ενεργειακό, μπορούν να επηρεάσουν το βάθος της ύφεσης. Βλέπουμε μεγάλη ετερογένεια από τον άνισο αντίκτυπο των τιμών της ενέργειας μεταξύ των τομέων, αλλά και μεταξύ των χωρών, όπου υπάρχουν μεγάλες διαφορές, κάτι που μπορεί να ενισχυθεί εκτός εάν υπάρχει μια πολύ ισχυρή συνεκτική απάντηση της ΕΕ. Υποστηρίξαμε ένα φιλόδοξο πακέτο μέτρων μείωσης της ζήτησης για ενέργεια και αύξησης της προσφοράς, μειώνοντας έτσι τις τιμές και αποτρέποντας τις ελλείψεις. Εκτός αν υπάρξουν ακραίες ελλείψεις και πολύ κρύος χειμώνας, δεν υπάρχει μεγάλος λόγος να ισχυριστούμε ότι οι τιμές της ενέργειας θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν, κάτι που θα συμβάλει σε υποχώρηση του πληθωρισμού και πιθανότατα θα οδηγήσει σε πιο μετρημένη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ» δηλώνει ο νέος διευθυντής του Bruegel.

Το πλαφόν

Σχετικά με το μείζον θέμα του πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου λέει: «Συνάδελφοί μου στο Bruegel ανησυχούν για τις ακούσιες συνέπειες που θα αντιστάθμιζαν τα οφέλη. Το πλαφόν στο ρωσικό φυσικό αέριο έχει μεγαλύτερο νόημα, αλλά και τον κίνδυνο να σταματήσει εντελώς η Ρωσία τον εφοδιασμό στην ΕΕ. Υπάρχουν και άλλες προτάσεις για πλαφόν, που αφορούν περισσότερο τις τιμές στους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου, αλλά έχουν περισσότερα προβλήματα, καθώς θα μπορούσαν να δυσκολέψουν τη μείωση της ζήτησης, οδηγώντας σε έλλειψη αερίου, την ανάγκη για δελτίο ή στον βαθμό που οι ανώτατες τιμές αφορούν μόνο συγκεκριμένους χρήστες φυσικού αερίου, για παράδειγμα στη διαδικασία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, γίνεται η ζωή πιο δύσκολη για άλλους χρήστες φυσικού αερίου».

Πάντως ο γερμανός οικονομολόγος τονίζει ότι το Bruegel υποστηρίζει ορισμένες από τις προτάσεις που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή. «Η βασική ιδέα των φόρων στα υπερκέρδη για να χρηματοδοτεί τον αντίκτυπο των πολύ υψηλών τιμών στους καταναλωτές δικαιολογείται σε αυτή την ακραία κατάσταση και είναι απίθανο να στείλει ένα μήνυμα ότι αυτό θα γίνει γενικότερα. Υπάρχουν τρόποι να χρησιμοποιηθούν αυτά τα χρήματα για να περιοριστούν οι τιμές λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας και, ενδεχομένως, λιανικής του φυσικού αερίου, όχι όμως οι τιμές χονδρικής, που δεν θα αποθάρρυνε την εξοικονόμηση ενέργειας. Μια πρόταση που μπορεί να λειτουργήσει είναι να επιδοτούνται οι τιμές μέχρι έναν δεδομένο όγκο κατανάλωσης, αλλά όχι πέρα από αυτόν» λέει, ενώ τάσσεται επίσης υπέρ και της μείωσης της χρήσης αερίου στις ώρες αιχμής. Θεωρεί επίσης ότι χρειάζεται ενδεχομένως κοινό ταμείο για την αντιμετώπιση της ετερογένειας που προκαλεί η κρίση στην ΕΕ.

Η Ιταλία

Τον ρωτάμε για την Ιταλία. «Για την Ιταλία δεν ανησυχώ βραχυπρόθεσμα. Η κυρία Μελόνι δεν έχει κάνει δηλώσεις στο επίπεδο των εμπρηστικών δηλώσεων του κ. Σαλβίνι το 2018, ούτε νομίζω ότι θα δούμε γενικευμένη δημοσιονομική επέκταση βραχυπρόθεσμα. Η κυβέρνηση θα έχει γεμάτα τα χέρια της με προβλήματα όπως η ενεργειακή κρίση. Μία πιθανή ανησυχία αφορά την ενέργεια. Χρειαζόμαστε συνεργατική λύση, λύση που να αποφεύγει τη μείωση των τιμών με τρόπο που ωθεί υψηλότερα τις τιμές σε άλλες χώρες. Δεν ανησυχώ για το χρέος ούτε για τα υψηλότερα spread» επισημαίνει. Αν συμβεί, ποιος ο αντίκτυπος στην Ελλάδα; «Ακόμα κι αν συμβεί, δεν θα ανησυχούσα τρομερά για την Ελλάδα. Διότι οι αγορές θα διαφοροποιηθούν. Είναι πολύ απίθανο να αλλάξει η Ελλάδα τις υπεύθυνες δημοσιονομικές πολιτικές. Θα ωφελούνταν σαφώς από το εργαλείο προβολής του χρέους εάν υπήρχαν μεταδοτικές επιπτώσεις από άλλο μέλος της ευρωζώνης. Είναι σημαντικό να στοχεύει η Ελλάδα σε πρωτογενές πλεόνασμα με κάποια ευελιξία σχετικά με το πόσο γρήγορα θα φτάσει εκεί. Οποιαδήποτε απόκλιση θα πρέπει να δικαιολογείται από κάτι που είναι εκτός του ελληνικού ελέγχου και προσωρινό.

Μια προαναγγελθείσα δημοσιονομική πορεία προσαρμογής που σκοτώνει την οικονομία δεν βοηθά στο δημοσιονομικό μέτωπο. Συνέβη μεταξύ 2010 και 2012». Ο Γερομίν Ζετελμέγερ, που έχει θητεύσει μεταξύ άλλων σε διευθυντικές θέσεις στο ΔΝΤ και στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, προχωρά, μάλιστα, σε αυτοκριτική. «Υποστήριξα σθεναρά πριν από μερικά χρόνια ότι το χρέος της Ελλάδας δεν ήταν ακόμη βιώσιμο μετά το PSI και τους πρώτους γύρους του OSI και ότι χρειαζόταν περισσότερη ελάφρυνση. Αλλαξα γνώμη και θεωρώ, όπως θα έλεγε το ΔΝΤ σήμερα, ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικοί μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για το χρέος, όχι βραχυπρόθεσμοι, αλλά μπορώ να δω την Ελλάδα να ξεφεύγει από αυτό με τη δική της δύναμη. Δύο πράγματα συνέβησαν από τότε. Η αποσυμπίεση στα σπρεντ ήταν ταχύτερη και τα διεθνή επιτόκια μειώθηκαν. Παρά τις αυξήσεις, εξακολουθούμε να έχουμε πολύ χαμηλά πραγματικά επιτόκια και δεν είναι σαφές εάν όταν θα είμαστε εκτός νομισματικής σύσφιγξης θα αυξηθούν με διαρθρωτικό τρόπο μακροπρόθεσμα. Μπορεί να παραμείνουν σχετικά χαμηλά. Αρα η Ελλάδα έχει πραγματικά μια ευκαιρία».

Το χρέος

Σχετικά με την αναδιάρθρωση των δημοσιονομικών κανόνων λέει: «Πρώτον, να υπάρχει μεγαλύτερη προσοχή στη βιωσιμότητα του χρέους μέσω ολιστικής θεώρησης των κινδύνων παρά ενός μηχανικού τρόπου καθορισμού βάσει συγκεκριμένων επιπέδων χρέους ή ελλείμματος. Αν δεν υπάρχει, ο συμβιβασμός μεταξύ της διατήρησης της βιωσιμότητας του χρέους και της παροχής αρκετού δημοσιονομικού χώρου για επενδυτικές δαπάνες και σταθεροποίησης της οικονομίας σε περίοδο ύφεσης θα είναι αναποτελεσματικός. Δεύτερον, καλύτερη εφαρμογή των κανόνων πιθανώς μέσω ενός συνδυασμού ισχυρότερης εθνικής ιδιοκτησίας και ισχυρότερων εθνικών ανεξάρτητων θεσμών. Τρίτον, πολιτικά, να διαβεβαιωθούν οι δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες ότι οι κατευθυντήριες γραμμές θα οδηγούσαν σε ακόμη καλύτερη εφαρμογή.