Αυτό το Νομπέλ ποιος θα το πάρει;

Το Νομπέλ Λογοτεχνίας για το 2022 θα ανακοινωθεί μεθαύριο και τα γραφεία στοιχημάτων έχουν ξεκινήσει να δέχονται στοιχήματα. Σύμφωνα με την παράδοση της σουηδικής Ακαδημίας, το όνομα του/της συγγραφέα/ως που τιμάται με τη συγκεκριμένη διάκριση γνωστοποιείται την πρώτη Πέμπτη του Οκτωβρίου. Αντίστοιχα και τα προγνωστικά αποτελούν μέρος της τελετουργίας των λογοτεχνικών Νομπέλ, έστω και αν οι βρετανικές εταιρείες στοιχημάτων κάνουν λάθη στα φαβορί που παρουσιάζουν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αστοχίας των πρακτορείων στοιχημάτων είναι ο περσινός νικητής: ο Αμπντουλραζάκ Γκουρνά δεν ήταν καν στη λίστα. Το 2020, η νικήτρια Λουίζ Γκλουκ έφερνε απόδοση μόνο 25/1, ενώ οι νικητές του 2018 και του 2019 (οι οποίοι ανακοινώθηκαν από κοινού το 2019) δεν πλησίαζαν την κορυφή της στοιχηματικής κατάταξης: η Ολγκα Τοκάρτσουκ είχε απόδοση 10/1 και ο Πέτερ Χάντκε 20/1.

Ο φετινός κατάλογος έχει μερικές εκπλήξεις αλλά και πολλούς παλιούς γνώριμους. Ανάμεσά τους ο Χαρούκι Μουρακάμι που δεν σταματά να ελπίζει και ο Μίλαν Κούντερα, τελευταίος της λίστας. Στον φετινό πίνακα της κατάταξης των φαβορί το όνομα του Γάλλου Μισέλ Ουελμπέκ είναι πρώτο. Τον ακολουθεί ο Σαλμάν Ρούσντι. Σε καλές θέσεις βρίσκονται και άλλοι τέσσερις Γάλλοι, γι’ αυτό και η συζήτηση έχει ανάψει γύρω από την επιλογή της σουηδικής Ακαδημίας.

Γαλλικές πιθανότητες

Μετά τον Λε Κλεζιό το 2008 και τον Μοντιανό το 2014, «θα δαφνοστεφανώσουν και πάλι οι κριτές έναν γάλλο συγγραφέα για το 2022;» αναρωτιέται η εφημερίδα «Le Figaro». Οι βρετανικές ιστοσελίδες online στοιχημάτων πάντως το θεωρούν πολύ πιθανό και τοποθετούν τον Μισέλ Ουελμπέκ, συγγραφέα της «Υποταγής» (κατηγορήθηκε για ισλαμοφοβία, για σεξισμό, για αντιανθρωπισμό), στην κορυφή για πρώτη φορά. Με το τελευταίο του μυθιστόρημα, «Εκμηδένιση», που εκδόθηκε στις αρχές του 2022, ο Ουελμπέκ μάλλον δεν γνώρισε τον θρίαμβο που είχε προαναγγείλει. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ο πιο πολυδιαβασμένος εν ζωή γάλλος συγγραφέας στον κόσμο και η οραματική του ιδιοφυΐα δεν μπορεί να αγνοηθεί από τους σουηδούς ακαδημαϊκούς. Η εμβληματική του πλευρά, ως τραγουδιστή και ηθοποιού, θα ήταν μάλλον απαγορευτική πριν από μερικά χρόνια, αλλά μετά τη στέψη του Μπομπ Ντίλαν το 2016 όλα είναι πιθανά.

Τέσσερις θέσεις πιο πίσω, η Ανί Ερνό, ήδη φαβορί για το 2021, στήνει τη δική της ενέδρα. Το έργο της έχει μεταφραστεί σε όλο τον κόσμο. Η συγγραφέας των βιβλίων «Μια γυναίκα», «Τα χρόνια», «Το γεγονός» ήταν φιναλίστ για το βραβείο Booker και νικήτρια του ευρωπαϊκού βραβείου Strega στην Ιταλία το 2016.

Υψηλού επιπέδου

Στην έβδομη θέση της κατάταξης, ο Πιερ Μισόν κάνει μια αξιοσημείωτη είσοδο. Βραβευμένος με το Grand Prix Μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας το 2009 και το βραβείο Φραντς Κάφκα το 2019, ο συγγραφέας των μυθιστορημάτων «Βίοι ελάσσονες», «Ρεμπό υιός», «Μυθολογίες του χειμώνα» είναι ένας διακριτικός άνθρωπος αλλά ένας συγγραφέας υψηλού επιπέδου.

Στην ενδέκατη θέση βρίσκεται η συγγραφέας και δραματουργός Ελέν Σιξού, η οποία έχει εμφανιστεί συχνά στις λίστες με τα φαβορί για Νομπέλ. Οπως και η συνομήλική της, ογδονταπεντάχρονη Μαρίζ Κοντέ. Η γαλλόφωνη Σιξού αυτοπροσδιορίζεται «μαχήτρια της ανεξαρτησίας της Γουαδελούπης». Τιμήθηκε με το Νέο Νομπέλ Λογοτεχνίας το 2018 – το εναλλακτικό βραβείο Νομπέλ, καθώς ο θεσμός κλονίστηκε εκείνη την περίοδο ύστερα από μια σειρά #MeToo σκανδάλων που προκάλεσαν και παραιτήσεις.

Αφρική και Αμερική

Οπως κάθε χρόνο, ο Κενυάτης Νγκούγκι γουά Θιόνγκο βρίσκεται στην πρώτη τριάδα. Αλλά στη Στοκχόλμη η Ακαδημία αρέσκεται να μετακινείται από τη μία ήπειρο στην άλλη και με δεδομένο ότι το 2021 ο εστεμμένος Αμπντουλραζάκ Γκουρνά ήταν από την Τανζανία, κάποια άλλη γεωγραφική περιοχή θα έχει φέτος την τιμή.

Αν και περιλαμβάνονται ο Ντον ΝτεΛίλο και ο Κόρμακ ΜακΚάρθι, οι μάλλον αμερικανοφοβικοί σουηδοί κριτές μπορεί να προτιμήσουν τον Στίβεν Κινγκ, ο οποίος καταλαμβάνει την τέταρτη θέση μεταξύ των ψηφοφόρων. Ο άντρας από το Μέιν μπορεί να λατρεύει να γράφει τρομακτικές ιστορίες, αλλά από το 1974, την εποχή της «Κάρι», είναι ο συγγραφέας ενός άνισου έργου που δεν έχει αντίστοιχο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η θέση στον κατάλογο των Νομπέλ σχετίζεται με την πλευρά του ως μάρτυρα της ιστορίας της χώρας του, των κατακερματισμών της, από τον πόλεμο του Βιετνάμ μέχρι την 11η Σεπτεμβρίου, μέσω της δολοφονίας του Κένεντι.