Πίσω από τα γκάλοπ

Η εικόνα έχει μάλλον ξεκαθαρίσει: Οι υποκλοπές δεν πρόκειται να μεταβάλλουν το πολιτικό σκηνικό. Οχι γιατί η ευρύτερη κοινωνία θεωρεί το ζήτημα ως ήσσονος σημασίας, απεναντίας στέκεται ιδιαίτερα επικριτικά σε τέτοιου είδους πρακτικές, αλλά επειδή στη δική της ιεράρχηση είναι άλλα τα προβλήματα που κρίνει ως σημαντικότερα και την απασχολούν. Στη βάση αυτών των προβλημάτων, άλλωστε, κρίνει την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση. Το μήνυμα έχει φθάσει σε Μαξίμου, Κουμουνδούρου και Χαριλάου Τρικούπη απ΄ όλες τις δημοσκοπήσεις της τελευταίας περιόδου και καθορίζει τις νέες στρατηγικές. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι για την κοινωνική πλειοψηφία ένα κομμάτι της εικόνας της έχει θολώσει. Οπως γνωρίζει και η αντιπολίτευση ότι αυτό δεν αρκεί για να διαμορφωθούν συνθήκες μιας πολιτικής ανατροπής. Στη ζυγαριά ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να είναι ελλιποβαρής.

Ενδεχομένως, εάν η υπόθεση των παρακολουθήσεων προέκυπτε στην καρδιά ενός ζοφερού χειμώνα, το πολιτικό και δημοσκοπικό αποτύπωμα να ήταν διαφορετικό. Στο τέλος Ιουλίου η διάθεση είναι πιο χαλαρή και η παρακολούθηση του Νίκου Ανδρουλάκη συνοδεύθηκε και με δόσεις κουτσομπολιού στις ξαπλώστρες. Παρά τις κυβερνητικές απώλειες που είχαν αρχίσει να καταγράφονται μέσα στον Αύγουστο, ήταν εξαρχής φανερό ότι η υπόθεση δεν θα οδηγούσε σε βαθύ ρήγμα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε διπλή ευκαιρία, από το βήμα της ΔΕΘ και το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, να ξαναβρεί το βήμα του και να αντεπιτεθεί. Ο Τσίπρας δεν μπορούσε να εκμεταλλευθεί τίποτα – και έμεινε στην πρώτη φθινοπωρινή ψύχρα μόνον ο απόηχος από κάποιες αντιπολιτευτικές κραυγές. Η εικόνα του Παύλου Πολάκη που επανακάμπτει ως συνοδοιπόρος των αντιεμβολιαστών, οξύνει τον ενοχλητικό θόρυβο και «μπουκώνει» τον αντιπολιτευτικό λόγο.

Στην πραγματικότητα, δεν είναι ούτε η Θεσσαλονίκη ούτε η Νέα Υόρκη που δεν επέτρεψαν την αλλαγή σκηνικού. Ακόμη κι αν δεν υπήρχαν οι δύο σταθμοί του Σεπτεμβρίου που τόνωσαν την κυβερνητική εικόνα και ενίσχυσαν το πρωθυπουργικό προφίλ του Μητσοτάκη, οι δημοσκόποι εκτιμούν ότι λίγο πολύ η ίδια καταγραφή δυνάμεων θα έβγαινε από τα γκάλοπ. Είναι ο προεκλογικός κύκλος που ανοίγει εκείνος που φουσκώνει ξανά τα κυβερνητικά πανιά. Οι ψηφοφόροι αντιλαμβάνονται ότι η κούρσα για τις κάλπες έχει ξεκινήσει -και μπροστά σε αυτή την αφετηρία μπαίνουν τα διλήμματα και αρχίζουν οι συγκρίσεις. Ολο και περισσότερο, οι ερωτηθέντες να επιλέγουν ή θα απορρίπτουν με όρους κυβερνησιμότητας. Το μήνυμα είναι ότι στα προσεχή γκάλοπ, που θα έρχονται ακόμη πιο κοντά στην κάλπη, η «ψαλίδα» θα ανοίγει, ανεξάρτητα από τη συγκυρία και την ατζέντα της στιγμής. Βλέποντας τις εκλογές στο βάθος του δρόμου, η κοινωνία θα απαντά στο εξής ποιος θέλει να την κυβερνήσει.

Στη βάση αυτή, για τον Αλέξη Τσίπρα μόνον ο χρόνος μπορεί να δικαιολογήσει προσδοκίες για ένα αποτέλεσμα που θα μπορούσε να αντέχεται. Σχεδόν ο ίδιος το παραδέχθηκε χθες, σπρώχνοντας τον εκλογικό χρόνο στο τέλος του συνταγματικού ορίου. Η κίνηση δεν λύνει, ωστόσο, το βασικό πρόβλημα -που είναι η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να προβάλλει ως εναλλακτική πρόταση στα μάτια της μεγάλης μάζας. Ισως ήταν αυτονόητο οι αλλεπάλληλες να ευνοήσουν την κυβέρνηση που αναλαμβάνει αποκλειστικά τη διαχείρισή τους, αλλά είναι πλέον σαφές ότι η αντιπολίτευση δεν βρίσκει μεγαλύτερο  χώρο ούτε μπροστά στα κυβερνητικά φάλτσα. Στις επόμενες δημοσκοπήσεις είναι πιθανόν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ να προσμετρά κάποια κέρδη, καθώς το σκηνικό πόλωσης θα ενισχυθεί, αλλά η κυβέρνηση είναι εξίσου πιθανό να ξεδιπλώσει εκ νέου μια στρατηγική αυτοδυναμίας.

Το νέο δίλημμα στην Κουμουνδούρου, εάν θα πρέπει, δηλαδή, να ακολουθήσει συνταγές πολιτικού ρεαλισμού, στοχεύοντας στους κεντρώους, ή είναι αναγκαίο να παραμείνει στις ράγες μιας ριζοσπαστικής πρότασης, ακολουθώντας συγκρουσιακές λογικές μόνο και μόνο για τη σύγκρουση, μπορεί να δίνουν τροφή για εσωκομματικούς προβληματισμούς, αλλά οι δημοσκοπήσεις ήδη λένε ότι δεν πρόκειται για δίλημμα που απασχολεί την κοινωνία. Με τον ΣΥΡΙΖΑ να δείχνει ότι ίσως έχει πιάσει την οροφή του, το ζητούμενο από την κοινωνική πλειοψηφία φαίνεται να είναι η χρησιμότητά του. Κι αυτή είναι η απάντηση που ζητείται – πίσω από τα ποσοστά.