Δαίμονες

Eίχαν θέσει το όριο στο 20%. Οχι πολιτικά, αφού οποιοδήποτε ποσοστό πάνω από το 18,7% του 2018 θα συνιστούσε σχετική επιτυχία και οποιοδήποτε ποσοστό κάτω από εκείνο των Αδελφών της Ιταλίας θα συνιστούσε κατάφωρη αποτυχία. Aλλά ψυχολογικά. Να γράφει δύο, βρε παιδί μου, μπροστά. Δεν έγραψε. To Δημοκρατικό Κόμμα έμεινε πολύ πίσω από το κόμμα της Τζόρτζια Μελόνι και τώρα ετοιμάζεται να αλλάξει αρχηγό για ένατη φορά τα τελευταία 15 χρόνια.

Κι όμως, ο Ενρίκο Λέτα δεν είναι ένας τυχοδιώκτης σαν τον Ματέο Ρέντσι, δεν έκανε πραξικόπημα για να κερδίσει την ηγεσία του κόμματός του, δεν πάτησε επί πτωμάτων για να προχωρήσει. Διέπραξε όμως ένα βασικό σφάλμα: δαιμονοποίησε την αντίπαλό του. Πόλωσε την προεκλογική εκστρατεία γύρω από το σύνθημα «ή εγώ ή αυτή». Aντί να προβάλει τις δικές του θέσεις για τη μείωση των ανισοτήτων, διεκτραγώδησε το ενδεχόμενο της νίκης της μιλώντας για επιστροφή του φασισμού. Μα τι ξέρουν οι νέοι από φασισμό; Και τι τους νοιάζει τους φτωχούς o ισχυρισμός πως ο Μουσολίνι έκανε και καλά πράγματα για τον τόπο του;

Η δαιμονοποίηση των εθνικολαϊκιστικών κομμάτων δεν εμπόδισε την άνοδό τους, παρατηρούσε πρόσφατα ο «Καρλομάγνος» του Economist. Oι εκλογές στην Ευρώπη παρουσιάζονται όλο και συχνότερα ως μια μάχη ανάμεσα στη «σωστή» και τη «λάθος» επιλογή – και, τι περίεργο, πολλοί ψηφοφόροι κάνουν λάθος! Οσο πιο βίαιη μάλιστα είναι η εκστρατεία των «έμπειρων» εναντίον των «απρόβλεπτων», τόσο περισσότεροι ψηφοφόροι στρέφονται στους δεύτερους για να τους δοκιμάσουν. Και όπως είδαμε στην Αυστρία, στην Ολλανδία, στη Νορβηγία, αλλά και στην Ελλάδα, η δοκιμή ξεγυμνώνει συνήθως αυτά τα κόμματα, αποκαλύπτει τις αντιφάσεις τους, φέρνει στην επιφάνεια τον οπορτουνισμό τους.

Το κακό είναι ότι τα παθήματα γίνονται μαθήματα. Πολλοί παρηγοριούνται για την άνοδο της Ακροδεξιάς στην Ιταλία λέγοντας ότι η συμμαχία της Μελόνι με τον Σαλβίνι και τον Μπερλουσκόνι δεν θα κρατήσει πολύ, οι εσωτερικές διαμάχες θα τη φθείρουν πολύ γρήγορα (ο αρχηγός της Λέγκας έχει χαρακτηρίσει τη Μελόνι «κακό μπελά»), σύντομα λοιπόν θα κληθεί και πάλι στο τιμόνι ο Ντράγκι ή θα ξαναγίνουν εκλογές. Δεν είναι απαραίτητο όμως να γίνει έτσι. Ο Τζανφράνκο Πασκουίνο, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, χαρακτηρίζει τη νικήτρια των εκλογών «long runner». Τοποθετώντας δύο φιλοευρωπαίους στα υπουργεία Οικονομικών και Εξωτερικών, η Μελόνι θα καθησυχάσει τις Βρυξέλλες, θα κερδίσει χρόνο και θα ανοίξει τον δρόμο για τους ομοϊδεάτες της σε άλλες χώρες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν περιλαμβάνεται φυσικά σ’ αυτούς. Επιπλέον, έχει δοκιμαστεί. Το μάθημα για την Ελλάδα είναι λοιπόν ότι η επίκληση των δαιμόνων δεν οδηγεί αναγκαστικά στην εξαφάνισή τους. Ας το θυμούνται αυτό όσοι προσπαθούν να δικαιολογήσουν τις παρακολουθήσεις επικαλούμενοι το αμαρτωλό παρελθόν.