Την πατήσαμε, σύντροφε

Αν οι δημοσκοπήσεις μετά τη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης λένε την αλήθεια, αφού παρουσιάζουν μια παγιωμένη εικόνα της πολιτικής συγκυρίας (όσο παγιωμένη μπορεί να είναι μια εικόνα σε περίοδο μείζονος διεθνούς κρίσης), εκείνος για τον οποίο η αλήθεια είναι πικρή είναι ο τρίτος του πολιτικού συστήματος, ο Νίκος Ανδρουλάκης. Το κόμμα του είναι καθηλωμένο ενώ η εικόνα του επικεφαλής του ξεθωριάζει. Η επιμονή του, όλο το καλοκαίρι, στη μονοκαλλιέργεια μιας διαμαρτυρίας, απόρροια της αποκάλυψης ότι τον παρακολουθούσε η ΕΥΠ, περισσότερο τον έβλαψε παρά τον ωφέλησε.

Τον έβλαψε επειδή τη διαμαρτυρία του την υιοθέτησε ασμένως ο ΣΥΡΙΖΑ, που ξέρει να φωνάζει πιο δυνατά απ’ όλους. Υιοθετώντας όμως τη ρητορική του, στην ουσία υιοθετεί και τον χώρο του. Το ΠΑΣΟΚ, ανεπιγνώστως, μετατράπηκε σε κόμμα με αντικυβερνητική αλλά και αντισυστημική ρητορική, εκδηλώνεται σαν ένας λάιτ ΣΥΡΙΖΑ, κι αυτό ήδη καταγράφεται καθαρά.

Διότι ο Τσίπρας δεν καπέλωσε απλώς τον Ανδρουλάκη, παριστάνοντας τον κηδεμόνα του στη διαμαρτυρία για τις υποκλοπές. Στην ουσία, τον έχει εντάξει στο μεγάλο αυτοαποκαλούμενο προοδευτικό μέτωπο, παρουσιάζοντάς τον ως εκόντα – άκοντα εταίρο μιας πολυκομματικής προοδευτικής κυβέρνησης (δεν εξετάζω εδώ πόση διαστρέβλωση έχει υποστεί η ορολογία περί προόδου και πόσο προοδευτικό μπορεί να είναι ένα μέτωπο δυνάμεων που υπόσχεται τον κρατισμό και την παροχολογία, ταυτόχρονα με έναν νέο αντιευρωπαϊσμό, που αποδέχεται τη νοσταλγία τους ενός εκ των δύο φονικών ολοκληρωτισμών του εικοστού αιώνα και παίζει παιχνίδια με την κατεύθυνση της χώρας στο θέμα του πολέμου στην Ουκρανία).

Στην ευρύτερη περιοχή αυτού του παρδαλού μεν αλλά σαφούς μετώπου φρόντισε ο ίδιος να εντάξει τον εαυτό του και το κόμμα του, αφού φρόντισε στην ουσία να κόψει τις γέφυρες όχι μόνο με τον Μητσοτάκη και την κυβέρνηση της ΝΔ (που αφενός έχει πολλά σοσιαλδημοκρατικά χαρακτηριστικά, αφετέρου συμμετέχουν σε αυτή πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ και του ευρύτερου χώρου της Κεντροαριστεράς), αλλά και με το πρόσφατο παρελθόν του της διαχείρισης των μνημονίων και της αντιπαράθεσης με τις δυνάμεις του αντιμνημονίου που μεταμορφώθηκαν σε δυνάμεις του αντιευρωπαϊκού λαϊκισμού.

Αυτή η σπουδή του σημερινού ΠΑΣΟΚ να υπερπηδήσει τον ρόλο του κόμματος τα χρόνια του εκσυγχρονισμού και, κατόπιν, τα χρόνια της δοκιμασίας, και να αναζητήσει το νήμα με το ΠΑΣΟΚ των ιδρυτικών χρόνων του και της κληρονομιάς του Ανδρέα Παπανδρέου είναι απολύτως άστοχη, επειδή δεν αναφέρεται στο σήμερα. Η Φώφη Γεννηματά, που πολιτεύτηκε επίσης με αναφορά στα ιερά τοτέμ της Αλλαγής, μπορούσε τουλάχιστον να ισχυριστεί ότι στο παλαιό ΠΑΣΟΚ έψαχνε τη συγκολλητική ουσία για να μην οδηγηθεί το κόμμα στη διάλυση. Αν σήμερα στόχος σου είναι να αναπτύξεις το κόμμα σου, δεν υιοθετείς την ίδια συνταγή.

Σκέπτεσαι, δηλαδή, με σύγχρονο τρόπο. Υπολογίζεις τη συγκυρία και κινείσαι με αναφορά στην πραγματικότητα. Αναζητείς νέο αίμα, επενδύεις σε φρέσκες ιδέες, καταστρώνεις προγράμματα όχι εμπειρικά αλλά προσφεύγοντας στους ειδικούς. Αναζητείς συμμάχους όχι στο πεδίο της άρνησης αλλά στο πεδίο μιας θετικής πρόσληψης της πραγματικότητας.

Τι έκανε σχετικώς ο Νίκος Ανδρουλάκης; Τίποτα. Και τώρα βλέπει το τμήμα εκείνο των ρεαλιστών ψηφοφόρων του (περισσότεροι από τους μισούς), που επενδύουν στην πρόοδο και στη σταθερότητα, να τον αντιμετωπίζουν τουλάχιστον με σκεπτικισμό. Ας πρόσεχε.