Νέα «επίθεση» κατά του πληθωρισμού

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ προχώρησε σε νέα σημαντική αύξηση των επιτοκίων κατά 0,75% και μάλιστα για τρίτη συνεχόμενη φορά στο εύρος αυτό, δίνοντας παράλληλα σήμα ότι δεν θα σταματήσει ούτε τώρα την προσπάθεια να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός που καλπάζει. Πλέον το επιτόκιο αναφοράς της Fed για δανεισμό σε δολάρια διαμορφώνεται στο εύρος από 3% με 3,25% από 2,25% με 2,5% προηγουμένως, που είναι τα υψηλότερα επίπεδα από το 2008.

Εάν συνεχιστούν οι αυξήσεις στα επιτόκια του δολαρίου από τον Τζερόμ Πάουελ και τα υπόλοιπα μέλη της Fed, όπως πλέον αναμένεται, τότε αυτά εκτιμάται ότι θα φτάσουν στο 4,6% μέσα στο 2023. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε να βρίσκεται στο τραπέζι μια τέταρτη συνεχόμενη αύξηση κατά 75 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση της Fed τον Νοέμβριο.

Ειδικότερα, αξιωματούχοι της Fed αναμένουν ότι το επιτόκιο αναφοράς θα αυξηθεί στο 4,4% μέχρι το τέλος του έτους και στο 4,6% το 2023, σύμφωνα με τη νέα εκτίμηση στις ενημερωμένες τριμηνιαίες προβλέψεις που δημοσιεύονται παράλληλα με την ανακοίνωση της κεντρικής τράπεζας, σύμφωνα με το Bloomberg.

Οι αγορές περίμεναν τη χθεσινή αύξηση επειδή ο πληθωρισμός εξακολουθεί και αποτελεί σημαντική απειλή και πλέον η αρμόδια επιτροπή καθορισμού επιτοκίων της Fed, γνωστή ως Federal Open Market Committee (FOMC), προχωρά τώρα στην πιο επιθετική σύσφιγξη νομισματικής πολιτικής που έχει καταγραφεί από τη δεκαετία του 1980 και μετά.

Οι κίνδυνοι
Στην ανακοίνωσή της μετά τη διήμερη προγραμματισμένη συνεδρίαση, η Fed επανέλαβε ότι «είναι ιδιαίτερα προσεκτική  για τους κινδύνους πληθωρισμού». Η κεντρική τράπεζα επανέλαβε επίσης ότι «αναμένει πως οι συνεχιζόμενες αυξήσεις στο εύρος στόχου θα είναι κατάλληλες» και ότι «είναι σθεναρά δεσμευμένη να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο της 2%».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα, ο ετήσιος πληθωρισμός στις ΗΠΑ παρέμεινε για τον Αύγουστο κοντά σε υψηλά επίπεδα 40 ετών, καθώς υποχώρησε λιγότερο από όσο προσδοκούσαν οι αγορές. Η εξέλιξη αυτή ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που έκαναν τη Fed να προχωρήσει σε μια ακόμη επιθετική αύξηση των επιτοκίων. Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή των ΗΠΑ υποχώρησε στο 8,3% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο από 8,5% τον Ιούλιο και από 9,1% τον Ιούνιο.

Η υποχώρηση αυτή αποδόθηκε στην πτώση που κατέγραψαν οι τιμές του φυσικού αερίου εκείνο τον μήνα. Η μείωση του συνολικού πληθωρισμού όμως ήταν μικρότερη από αυτήν που ανέμεναν αναλυτές και αγορές, οι οποίοι περίμεναν ότι ο ετήσιος δείκτης τιμών θα διαμορφωνόταν στο 8,1%. Σε σύγκριση με τον Ιούλιο, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ σημείωσε μικρή άνοδο κατά 0,1%, παρότι οι αγορές περίμεναν υποχώρηση κατά 0,1%.

Η ενέργεια
Επιπλέον, ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν λαμβάνει υπόψη τις ευμετάβλητες μεταβολές των τιμών σε ενέργεια και τρόφιμα, αυξήθηκε τον Αύγουστο του 2022 κατά 6,3% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2021. Το επίπεδο του δομικού πληθωρισμού είναι υπερτριπλάσιο του μέσου ετήσιου ρυθμού κατά τη δεκαετία που προηγήθηκε της πανδημίας.

Με τις απανωτές αυξήσεις επιτοκίων για να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναμένουν τώρα ότι η οικονομία των ΗΠΑ, αλλά και άλλων χωρών και της Ευρώπης, μπορεί να οδηγηθεί σε ύφεση το επόμενο έτος.

Το υψηλότερο κόστος δανεισμού έχει ήδη προκαλέσει στροφή προς τα αμερικανικά ομόλογα και φυγή από τα χρηματιστήρια. Τα 10ετή κρατικά ομόλογα ΗΠΑ αναφοράς (τα λεγόμενα Treasuries) προσφέρουν επιτόκιο 3,55%.

Οι πολύ υψηλότερες αποδόσεις που προσφέρει τώρα το δημόσιο χρέος ως ασφαλές καταφύγιο έχουν πλήξει το χρηματιστήριο των ΗΠΑ, δεδομένου ότι οι επενδυτές μπορούν να βρουν δελεαστικές αποδόσεις με πολύ μικρότερο κίνδυνο.