Τα διλήμματα της κάλπης

Οι μετρ της πολιτικής τακτικής – ή όσοι έχουν κολλήσει πολλά κομματικά ένσημα έστω – ομνύουν στην αλήθεια ενός αξιώματος: αυτού που θέλει τις αποτελεσματικές προεκλογικές εκστρατείες να ξεκινάνε πάντα με το σωστό δίλημμα. Με μια ερώτηση ή μια αντιπαραβολή, δηλαδή, η οποία περιγράφει εύγλωττα τον κόσμο που θα ζήσουν οι ψηφοφόροι μετά την κάλπη σαν άσπρο ή μαύρο – αποσιωπώντας το γκρίζο που υπάρχει σε κάθε επιλογή τους.

Σύμφωνα με την κοινή πεποίθηση των επαγγελματιών της πολιτικής, τα διαζευκτικά σχήματα ακούγονται ευκολότερα στα αφτιά των εκλογικών σωμάτων – είτε εκείνα συνηθίζουν να ψηφίζουν με τη λογική, είτε έχουν την τάση να παρασύρονται απ΄ το θυμικό. Είναι πιο εύπεπτα από τις τεχνοκρατικές προτάσεις ή τον σύνθετο προγραμματικό λόγο. Ετσι, ενόψει μιας διπλής εθνικής αναμέτρησης όπου όλα – κατά τους δημοσκόπους – είναι ανοιχτά πλην της γαλάζιας πρωτιάς, η επιστράτευση του «ή-ή» από τα κόμματα φαντάζει ενδεδειγμένη κίνηση για να μετρήσουν κέρδη το βράδυ των εκλογών.

Γι΄ αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Βελλίδειο έθεσε μια σειρά από εκλογικά διλήμματα. Και για τους ίδιους λόγους αμέσως μετά αποπειράθηκαν να βάλουν τα δικά τους ο Αλέξης Τσίπρας και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ διλημματική προσέγγιση υιοθετεί και ο Νίκος Ανδρουλάκης προκειμένου να ξεφύγει απ’ τον αναπόφευκτο ετεροπροσδιορισμό του τρίτου κόμματος από τα δύο μεγαλύτερα.

Πέρα, πάντως, από την αναγνώριση της αδιαμφισβήτητης χρησιμότητας της ρητορικής αυτού του είδους, οι τρεις πολιτικές δυνάμεις που εκπροσωπούν το 79,48% της λαϊκής ψήφου μοιράζονται και κάτι ακόμη: τον στόχο, μια κι όλες επιδιώκουν να πείσουν όσο περισσότερους μπορούν από το κρίσιμο για το εκλογικό αποτέλεσμα 20% των κεντρώων.

Κυριάκος Μητσοτάκης

«Ή δίνουμε δεύτερη ευκαιρία στην πρόοδο ή ρισκάρουμε μια δεύτερη φορά στη συμφορά»

Ο Πρωθυπουργός ανέβηκε στη Θεσσαλονίκη έχοντας ένα δίλημμα για όλα τα γούστα στα χειρόγραφά του. Δοκίμασε να προβληματίσει εκείνους που προσέρχονται στα εκλογικά τμήματα με κύριο κριτήριο την αξιολόγηση των επιδόσεων μιας κυβέρνησης στα πεδία της οικονομίας και της καθημερινότητας. Αλλά κι όσους αμφιταλατεύονται μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Θέλησε να προκαλέσει σκέψεις σε όποιους διαλέγουν πρώτα επικεφαλής υπουργικού συμβουλίου κι έπειτα κόμμα. Καθώς και σ΄αυτούς που δεν έχουν καταπνίξει τα αντιΣΥΡΙΖΑ αισθήματά τους.

«’Η δίνουμε δεύτερη ευκαιρία στην πρόοδο ή ρισκάρουμε μια δεύτερη φορά στη συμφορά», είπε στη σαββατιάτικη ομιλία του προτού προειδοποιήσει πως «τίποτα απ’ όσα πετύχαμε δεν είναι δεδομένο. Και με μία λάθος κίνηση όλα μπορεί να γκρεμιστούν». «Οι δυσκολίες που έρχονται», παρατήρησε, «αυξάνουν τις ευθύνες. Γι’ αυτό και σας ρωτώ: αν δεν τις αναλάβουμε εμείς, τότε ποιος;». «Οταν έρθει η ώρα», κατέληξε, «δεν θα εκλέξουμε μόνο κυβέρνηση, αλλά και κυβερνήτη του τόπου».

«Το δίλημμα Μητσοτάκης ή Τσίπρας το καταλαβαίνει ο κόσμος», εξήγησε την επομένη στη συνέντευξη Τύπου. Και για όποιον δεν αντιλαμβάνεται τους κινδύνους που κρύβει η πρώτη Κυριακή, επικαλέστηκε το ενδεχόμενο ενός μέλλοντος το οποίο θεωρεί ότι αρκετοί απεύχονται: «υπάρχει, δηλαδή, η περίπτωση – και θέλω να το γνωρίζουν αυτό οι έλληνες πολίτες – το πρώτο κόμμα να προηγείται σημαντικά του δεύτερου και να σχηματίσει κυβέρνηση ο κ. Τσίπρας, ο κ. Ανδρουλάκης, ο κ. Βαρουφάκης και ο κ. Κουτσούμπας. Αριθμητικά αυτό μπορεί να συμβεί. Θα συνιστά πολιτική τερατογένεση». Τα μητσοτακικά διλήμματα διατυπώθηκαν ωμά. Ισως γιατί στις συνθήκες κρίσης λειτουργούν καλύτερα τα μπρούτα μηνύματα. Ισως, όμως, κι επειδή τότε οι συγκρίσεις αποδίδουν περισσότερο.

Αλέξης Τσίπρας

«Πολιτική αλλαγή και εφιάλτης τέλος ή εφιάλτης χωρίς τέλος»

Ο Αλέξης Τσίπρας είναι πολιτικός που τον τρέφει η πολωτική αντιπαράθεση – άρα, και το διχαστικό κλίμα το οποίο είθισται να φτιάχνουν τα διλήμματα. Ηδη από τον Ιούνιο είχε φωνάξει το δικό του στους ψηφοφόρους: «πολιτική αλλαγή και εφιάλτης τέλος ή εφιάλτης χωρίς τέλος».

Την προηγούμενη Κυριακή, στο φεστιβάλ των νεολαίων του ΣΥΡΙΖΑ το επανέλαβε – διανθίζοντας το, ωστόσο, και με πιο παραστατικές εικόνες. «Κυβέρνηση και κυβερνήτης στην υπηρεσία των συμφερόντων ή δημοκρατική κυβέρνηση και δημοκρατικός πρωθυπουργός στην υπηρεσία του λαού και του δημόσιου συμφέροντος;», αναρωτήθηκε ενώπιον ενός κοινού για τον προσεταιρισμό του οποίου δεν υπάρχει ανάγκη τέτοιων τεχνασμάτων – αφού θα στηρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ πίσω από τα παραβάν χωρίς τον παραμικρό δισταγμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, σήμερα και αύριο θα εμμείνει στη γραμμή που συνοψίζεται ως αντιστροφή των δεδομένων που παρουσιάζουν τα ερωτήματα τα οποία απηύθυνε στους εκλογείς ο Μητσοτάκης. Για την Κουμουνδούρου το στοίχημα είναι να μην εκλαμβάνεται από τον μέσο πολίτη η αξιωματική αντιπολίτευση σαν παράγοντας αστάθειας αλλά το κυβερνών κόμμα. Οπως και να μη χρεωθεί η ίδια τις συνέπειες των αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων – που δεν γίνεται να αποκλειστούν κατηγορηματικά -, αλλά ο Πρωθυπουργός.

Παράλληλα, η συριζαϊκή στρατηγική έχει κι ένα υπολανθάνον δίλημμα. Αυτό με το οποίο επιθυμούν οι εμπνευστές της να φέρουν αντιμέτωπα τα υπόλοιπα αντιπολιτευόμενα κόμματα όταν διατυπώνουν έμμεσα ή άμεσα τη διάζευξη «δεξιά ή αντιδεξιό μέτωπο». Οπως κάθε αριστερή τακτική επιλογή, πάντως, έτσι κι αυτή παραβλέπει μια εξακριβωμένη πια υπόθεση εργασίας: η κυβερνητική φθορά από μόνη της δεν αρκεί για να βαρύνει περισσότερο το «ή» του δεύτερου κόμματος. Πρέπει κι εκείνο να πείθει για τη δυνατότητά του να το ενσαρκώσει.

Νίκος Ανδρουλάκης

«Δημοκρατική ανατροπή ή ανοχή στον καθεστωτισμό και την αδικία»

«Το δίλημμα των επόμενων εκλογών δεν είναι Μητσοτάκης ή χάος αλλά δημοκρατική ανατροπή ή ανοχή στον καθεστωτισμό και την αδικία», αναφώνησε με βραχνιασμένη φωνή από το βήμα της ΔΕΘ την Τετάρτη ο Νίκος Ανδρουλάκης. Ομως, πριν προλάβει κανείς να τον κατηγορήσει ότι αρθρώνει ένα δίλημμα πανομοιότυπο με του ΣΥΡΙΖΑ, ανέφερε πως ο Πρωθυπουργός κι ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης «μοιάζουν τόσο πολύ. Είναι ικανοί να πουν το ίδιο και το αντίθετο χωρίς ντροπή. Γιατί έχουν ένα κοινό πάθος. Το πάθος για την εξουσία. Τους ενώνει ο κυνισμός. Παρακολουθήσεις, εργαλειοποίηση της δικαιοσύνης, κάλπικα δημοψηφίσματα».

Μ’ αυτόν τον τρόπο ο κεντροαριστερός πρόεδρος προσπάθησε να εξομοιώσει τους αντιπάλους του ώστε να κατορθώσει να διαχωρίσει τελικά το κόμμα του απ΄ αυτούς.  Ενας έμπειρος – και φίλα προσκείμενος στη Χαριλάου Τρικούπη – επικοινωνιολόγος θα έλεγε ότι επιχείρησε να αναδείξει τη λογική πλάνη που εμπεριέχει η στάση των επικεφαλής των δυνάμεων του δικομματισμού, οι οποίοι αυτοσυστήνονται ως οι μοναδικές λύσεις ενώ υπάρχει κι η πασοκική εναλλακτική – η οποία πλασάρεται σαν αυτή που θα απεγκλωβίσει τους πολίτες από δύο κακές επιλογές «που συσσώρευσαν περισσότερα δεινά από τα προβλήματα που έλυσαν».

Ενας πιο ρεαλιστής, πάλι, θα επεσήμαινε ότι η ταύτιση ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ είναι η μοναδική μέθοδος που διακρίνει το ανδρουλακικό επιτελείο για να υπογραμμίσει το κλασικό δίλημμα μεταξύ προόδου και συντήρησης που επιζητεί να βάλει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ όταν χαρακτηρίζει τους άλλους «εκπροσώπους παρωχημένων αντιλήψεων». Το πράσινο «είτε-είτε», βέβαια, κουβαλά το πλεονέκτημα της παλιάς δοκιμασμένης συνταγής και τα μειονεκτήματά της ταυτόχρονα.