Σύννεφα από την Ουκρανία στη συνάντηση Σι – Πούτιν

Η χθεσινή διά ζώσης συνάντηση ανάμεσα στον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία πραγματοποιήθηκε σε μια πόλη που έχει συνδέσει το όνομά της με τον «Δρόμο του Μεταξιού», τη Σαμαρκάνδη, δεν έδωσε στον πρόεδρο της Ρωσίας αυτό που πιθανότατα επεδίωκε: μια δημόσια και καθαρή στήριξη του κινέζου ομολόγου του για τον πόλεμο στην Ουκρανία – ή, έστω, την επανάληψη της διατύπωσης ότι η συμμαχία των δύο χωρών «δεν έχει όρια», όπως αναφερόταν στην κοινή διακήρυξη που είχε εκδοθεί μετά την προηγούμενη συνάντησή τους, στις 4 Φεβρουαρίου, σχεδόν τρεις εβδομάδες πριν από τη ρωσική εισβολή.

Αντ’ αυτού, ο Πούτιν αναγκάστηκε για πρώτη φορά να αναφερθεί στα «ερωτήματα και τις ανησυχίες» της Κίνας αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία – στην οποία ο Σι απέφυγε να αναφερθεί στις δηλώσεις που έκανε. «Εκτιμούμε ιδιαιτέρως την ισορροπημένη στάση των κινέζων φίλων μας όσον αφορά την κρίση στην Ουκρανία», φέρεται ότι είπε ο Πούτιν στον Σι, κάτι που επίσης αφήνει… υπόνοιες για διαφωνίες που υπήρξαν κατά τη διμερή συνάντηση των δύο, στο φόντο της δυσάρεστης για τη Μόσχα τροπής που μοιάζει να έχει πάρει ο πόλεμος τις τελευταίες ημέρες. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι ο ρώσος πρόεδρος στήριξε χωρίς «αστερίσκους» την Κίνα στην υπόθεση της Ταϊβάν, κατηγορώντας «τις ΗΠΑ και τους δορυφόρους τους» στην περιοχή.

Τίποτε από τα παραπάνω, βεβαίως, δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Σι αποδοκίμασε τον Πούτιν, τον οποίο προσφώνησε ως «αγαπημένο και μακροχρόνιο φίλο». Ούτε, πολύ περισσότερο, ότι ο ίδιος και η ηγετική ομάδα του Πεκίνου έχουν αποφασίσει να άρουν τη στήριξή τους προς τη Ρωσία ή να αναθεωρήσουν τις στενές και στρατηγικές σχέσεις που οικοδομούν μαζί της – οι οποίες, εκτός των άλλων, αποτυπώνονται στο γεγονός ότι η αξία των διμερών εμπορικών συναλλαγών αναμένεται φέτος να αγγίξει τα 200 δισ. δολάρια. Μόλις χθες, άλλωστε, Κίνα και Ρωσία ήταν οι δύο μοναδικές χώρες που καταψήφισαν την απόφαση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας για την κατάσταση στη Ζαπορίζια. Ωστόσο, ο Σι επέλεξε αυτή τη φορά να εμφανιστεί ως ηγέτης μιας πραγματικής υπερδύναμης, που αντί να παίρνει το μέρος κάποιου εμπόλεμου, προτιμά να εμφανίζεται ως εγγυητής της παγκόσμιας ειρήνης και σταθερότητας, όπως και της πολυπολικότητας, που προϋποθέτει την αμφισβήτηση της ηγεμονίας των ΗΠΑ και της Δύσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνάντηση των δύο προέδρων ήταν η 39η εδώ και σχεδόν μία δεκαετία. Από το 2013, δηλαδή, που ο Σι κρατά τα ηνία της Κίνας, ενώ είναι βέβαιο ότι θα συνεχίσει να κάνει το ίδιο και την επόμενη πενταετία, καθώς σε έναν μήνα το ΚΚ Κίνας θα ανανεώσει τη θητεία του, καθιστώντας τον ντε φάκτο τον πιο ισχυρό ηγέτη από την εποχή του Μάο Τσετούνγκ. Αντιθέτως, ο Σι δεν έχει συναντηθεί ακόμη πρόσωπο με πρόσωπο με τον Τζο Μπάιντεν, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ συμπληρώνει σύντομα δύο χρόνια στον Λευκό Οίκο.

Αυτό και μόνο αναδεικνύει τη στενή και πολύπλευρη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην Κίνα και τη Ρωσία, δικαιολογώντας παράλληλα την αντίδραση του εκπροσώπου του Λευκού Οίκου, Τζον Κίρμπι, ο οποίος τόνισε πως «όλος ο κόσμος πρέπει να σταθεί απέναντι σε ό,τι κάνει ο κ. Πούτιν», καθώς «δεν είναι ώρα για business as usual μαζί του».

Πράσινο φως για τον Power of Siberia 2

Ιδιαιτέρως σημαντική θεωρείται η τριμερής συνάντηση κορυφής Ρωσίας, Κίνας και Μογγολίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης. Στόχος της ήταν να ανάψει το πράσινο φως για την κατασκευή ενός νέου αγωγού, που θα τροφοδοτεί την Κίνα με ρωσικό φυσικό αέριο από τη Σιβηρία, μέσω του εδάφους της Μογγολίας, δυναμικότητας 50 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως (περίπου όσο καθένας από τους Nord Stream 1 και 2).  Ο πρόεδρος της κεντροασιατικής χώρας, Ουχναγκίν Χουρελσούχ, εξέφρασε δημοσίως τη στήριξή του στο έργο, ενώ οι αναλυτές εκτιμούν ότι παρείχε εγγυήσεις προς τους Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν (κυρίως τον πρώτο) για την ασφαλή και απρόσκοπτη κατασκευή και λειτουργία του. Κάτι που, εφόσον συμβεί, θα συμβάλει αποφασιστικά στη μεταφορά του κέντρου βάρους των ρωσικών εξαγωγών από την Ευρώπη προς την Ασία και ειδικά την Κίνα.

Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι ο Πούτιν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του Ιράν, Ιμπραήμ Ραϊσί, επαναβεβαιώνοντας τη «στρατηγική σχέση» ανάμεσα στις δύο χώρες – με την προαναγγελία μιας νέας διμερούς συμφωνίας εφ’ όλης της ύλης.