Οταν ο Γουίλιαμ ανέτρεψε τον Κάρολο

Το 2014 ο Μάικ Μπάρτλετ περιέγραψε ένα πιθανό σενάριο στο ζήτημα της διαδοχής στον αγγλικό θρόνο ανεβάζοντας το έργο του «Βασιλιάς Κάρολος Γ’». Εδειχνε τον νέο μονάρχη, ακόμη και πριν από τη στέψη του, να αρνείται να δώσει βασιλική συναίνεση σε ένα νομοσχέδιο για τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου. Η απόφαση προκαλεί συνταγματική κρίση, πυροδοτεί εμφύλιες συγκρούσεις οδηγώντας στην εκθρόνιση του Κάρολου από τον Γουίλιαμ και την Κάθριν, οι οποίοι από κοινού ανεβαίνουν στον θρόνο.

Ο Μάικλ Μπίλινγκτον σε άρθρο του στην «Guardian» επισημαίνει ότι το έργο του Μπάρτλετ θέτει ένα σοβαρό ζήτημα: τι συμβαίνει όταν οι βαθύτερες πεποιθήσεις του Κάρολου Γ’ έρχονται σε αντίθεση με την κυβερνητική πολιτική; Η νέα βρετανή πρωθυπουργός Λιζ Τρας έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι υποστηρίζει την κατάργηση των πράσινων εισφορών και την επαναφορά του fracking (υδραυλική ρωγμάτωση) ως μέθοδο εξόρυξης πετρελαίου και αερίου. Ο υπουργός της στον επιχειρηματικό τομέα Τζέικομπ Ρις-Μογκ έχει επίσης ζητήσει να εξάγεται «και η τελευταία σταγόνα» πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Βόρεια Θάλασσα και δεν έχει αποκλείσει μια νέα προώθηση των ορυκτών καυσίμων. Η επιδίωξη αυτών των ιδεών θα προκαλούσε σίγουρα κρίση συνείδησης στον νέο βασιλιά. Ακόμη και αν δεν οδηγούσαν σε παραίτηση, θα προκαλούσαν αναμφίβολα προστριβές στις εβδομαδιαίες συναντήσεις του με τη νεοεισερχόμενη πρωθυπουργό.

Στο ίδιο άρθρο ο συγγραφέας παρατηρεί ότι ως ένθερμος του σαιξπηρικού λόγου, ο βασιλιάς Κάρολος γνωρίζει επίσης ότι στο παρελθόν η μετάβαση της εξουσίας ελλόχευε κινδύνους. Αναφέρει ότι το υπέρτατο σαιξπηρικό παράδειγμα της τραυματικής φύσης της βασιλικής μετάβασης είναι ο βασιλιάς Ληρ. Ο Ληρ παραιτείται οικειοθελώς από τη βασιλεία, ώστε να μπορέσει «αβίαστα να συρθεί προς τον θάνατο». Ομως, ενώ μοιράζει το βασίλειό του μεταξύ των θυγατέρων του, δεν μπορεί να παραιτηθεί από τα διακριτικά και τα προνόμια που του παρέχει η μοναρχία. Στην πορεία τρελαίνεται και αν και αυτό μπορεί να φαίνεται ακραίο παράδειγμα, βασίζεται σε μια ψυχολογική αλήθεια: ότι τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο στη ζωή από το να εγκαταλείψεις τίτλο και εξουσία. Στην πραγματικότητα, το δίλημμα του Κάρολου Γ’ είναι σχεδόν το αντίστροφο από εκείνο του Ληρ: για να αποκτήσει το βασιλικό αξίωμα είναι υποχρεωμένος να θυσιάσει τη δύναμη που απορρέει από την ελευθερία της έκφρασης.

Ο Μπάρτλετ υπονοεί ότι στην περίπτωση του Κάρολου Γ’ οι ατσάλινες αρχές του νέου βασιλιά θα μπορούσαν εύκολα να προκαλέσουν συνταγματική κρίση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με έναν νέο μονάρχη και μια νέα πρωθυπουργό, η οποία φαίνεται να έχει πολωμένες απόψεις σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων του κλίματος και της ενέργειας, οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου προετοιμάζονται να εισέλθουν σε ένα επικίνδυνα αβέβαιο μέλλον.

ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΑΙ ΘΑΤΣΕΡ. Στο μεταξύ, την εβδομάδα που ανακοινώθηκε ο θάνατος της βασίλισσας στο λονδρέζικο θέατρο The Kiln είχαν μόλις ξεκινήσει οι πρόβες του «Handbagged». Ενός έργου γύρω από τις συναντήσεις της βασίλισσας με τη Μάργκαρετ Θάτσερ. Με τις Αμπιγκέιλ Κρούτεντεν και Μάριον Μπέιλι να υποδύονται την Ελισάβετ σε νεότερη και πιο ώριμη ηλικία και τις Ναόμι Φρέντερικ και Κέιτ Φάι αντίστοιχα να έχουν τον ρόλο της Σιδηράς Κυρίας πρωθυπουργού.

Το έργο της Μόιρα Μπουφίνι φαντάζεται τις συνομιλίες μεταξύ της βασίλισσας και της Θάτσερ. Παρά τις επιφανειακές ομοιότητες – η ηλικία τους, τα μαλλιά, οι τσάντες τους, το ότι και οι δύο τους είναι γυναίκες ηγέτες σε ανδροκρατούμενο περιβάλλον -, στο έργο είναι εντελώς διαφορετικές.

Το ότι δεν φαίνεται πολύ τραβηγμένη η ιδεα της Μπουφίνι να φαντάζεται σοσιαλίστρια τη βασίλισσα είναι σημάδι της πολιτικά ανεξιχνίαστης φύσης της Ελισάβετ. Στο «Handbagged» η Θάτσερ αναρωτιέται αν η Αυτής Μεγαλειότητα είναι σοσιαλίστρια. «Αυτό είναι το αστείο» θα πει η Μάριον Μπέιλι στη συνέντευξή της στην Guardian. «Φυσικά δεν ήταν σοσιαλίστρια, αλλά σίγουρα πίστευε ότι η κοινωνία ήταν μια οντότητα και ότι η ίδια συμβόλιζε αυτή την κοινωνία». Προσπάθησε να είναι ενωτική, η Θάτσερ ήταν διχαστική. Η ηθοποιός που ενσαρκώνει στη σκηνή τη βασίλισσα Ελισάβετ λέει ότι ανήκε στη μεταπολεμική γενιά που είχε αίσθηση καθήκοντος και πίστευε σε ορισμένες αξίες. Είχε βγει από τον πόλεμο σε μια εποχή που αναδυόταν ένας εθνικός φορέας Υγείας, υπήρχε η κρατική ραδιοτηλεόραση, υπήρχε το κράτος πρόνοιας. Πολλά από αυτά υπάρχουν και στο θεατρικό έργο. Ωστόσο τη δεκαετία του ’80 ήρθε η Θάτσερ και άρχισε να καταργεί όλα αυτά. Η Μπέιλι αισθάνεται πως είναι σκόπιμο να παίξει αυτό το έργο «όταν αυτές οι αξίες υπονομεύονται και ρίχνονται στον κάδο απορριμμάτων».