Το Οδοιπορικό της Ελαφράς Ταξιαρχίας Μέρος 1ο

Ελα να σμίξουμε τα δυο γλυκιά μου φιλενάδα/  όπως η Σμύρνη έσμιξε μαζί με την Ελλάδα / Ορκο θα κάνω στον Θεό, στον ήλιο και στ’ αστέρια / η Σμύρνη να ‘ναι πάντοτε μέσ’ στα δικά μας χέρια.

Το γράψανε μαζί ο Παβλόβιτς με τον πατέρα μου (τον Παναγή), στα στούντιο του Απόλλωνα… Μου το ‘λεγε ο Μιχάλης Βαϊνδιρλής – γιος του Παναγή -, ο καλύτερος μαντολινίστας και κιθαρίστας του τόπου μας, συμμαθητής του Χατζιδάκι που δεν τον πήγαινε καθόλου, στο 7ο Γυμνάσιο στο Παγκράτι.

Γιος του δημιουργού της Εστουδιαντίνας  της Σμύρνης Παναγή Βαϊνδιρλή ο οποίος στα 1897 μαζί με τον Σιδερή και τον Περιστέρη, χτίσανε στα στούντιο του Απόλλωνα, που 6 χρόνια νωρίτερα ιδρύθηκε σαν Μουσικός και Γυμναστικός Σύλλογος, και που παράλληλα με τον στίβο, το κολύμπι, και την κωπηλασία, γεννούσε τη Μεικτή Χορωδία Απόλλων, τη Μικρά Συμφωνική, τη Μαντολινάτα Ανδρών και τη μοναδική 20μελή Μαντολινάτα Γυναικών. Ενα σπάνιο κύτταρο αθλητισμού και πολιτισμού που φωτογραφίζει την άγνωστη πνευματική ταυτότητα του λιμανιού που ήταν τότε η καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου… Και που 22 χρόνια αργότερα, ο διοικητής της Μεραρχίας Αρχιπελάγους, ο Αλέξανδρος Αινιάν Μαζαράκης, κατέγραψε 4 Συμφωνικές, μία Οπερα, 9 Μουσικά Θέατρα, 26 μαντολινάτες (οι 8 αμιγώς γυναικείες), 6 αθλητικούς συλλόγους (οι 3 ποδοσφαιρικοί: Απόλλων, Πανιώνιος, Ηρακλής).

Μέρες του ’22 και από τις 5 Σεπτεμβρίου η μεγάλη πυρκαγιά καίει τη μητρόπολη του μικρασιατικού Ελληνισμού…

Απόλλωνος ουν το ανάγνωσμα και δίπλα στην αθλητική ιστορία συμβαδίζει μια πολιτισμική εποποιία, δυστυχώς άγνωστη εν πολλοίς, που μας δίδει την ευκαιρία ενός μοναδικού συνοδοιπορικού αθλητισμού και πολιτισμού… Εκεί που ο Ελληνισμός ζούσε την απόλυτη δημιουργικότητά του, πνευματική, πολιτιστική, αθλητική.

Και στον αθλητισμό ο Απόλλων πρωταγωνιστούσε. Αν και το ποδόσφαιρο μπήκε στη ζωή του 15 χρόνια μετά τον συμπολίτη του Πανιώνιο, ο Απόλλων με τη γαλανόλευκη φανέλα, που συμβόλιζε την εθνική του καταγωγή, αγκάλιασε το νιόφερτο άθλημα. Και στον πειρασμό τον βάλανε η αγγλική κοινότητα Σμύρνης που κατοικούσε στο μεγάλο λιμάνι. Αποτέλεσμα, από το 1910 έως το 1922 κατέκτησε 6 φορές το πρωτάθλημα Δυτικής Μικράς Ασίας και τρεις παίκτες του στους Ολυμπιακούς της Αμβέρσας φόρεσαν τη φανέλα της Εθνικής το 1910.

Δίπλα στα μεγάλα αθλητικά δια ταύτα, στα σπλάχνα του Μουσικού Απόλλωνα δημιουργείται κάτι μοναδικό στα μουσικά δρώμενα της Ευρώπης. Γεννιέται η μονάκριβη Εστουδιαντίνας της Ανατολής. Οι σμυρνιοί μουσικοί και αθλητές του Απόλλωνα, Παναγής Βαϊνδιρλής, Παναγιώτης Τούντας, ο Λεβαντίνος Σαβαρί, σπουδαίος τενόρος και αθλητής στίβου, κοντά ο Γιώργος Ελισαίος που ο πατέρας του ήταν από τους ιδρυτές του Απόλλωνα, ο σφαιροβόλος Βόιλας και ο μαέστρος Βασίλης Σιδερής, Φαναριώτης, κατάφεραν μουσικά το ακατόρθωτο. Πάντρεψαν μαντολινάτα με παραδοσιακά όργανα, ούτι, κανονάκι, αρμόνικα, ταμπουρά… Η φήμη των μουσικών παιδιών του Απόλλωνα τόσο μεγάλη ώστε παίξανε στη στέψη του Εδουάρδου του γιου της Βικτώριας στο Λονδίνο. Και το 1906 έκαναν ευρωπαϊκή περιοδεία σε Ρώμη, Παρίσι, Λονδίνο, παντού παίζοντας με εθνικές στολές ελληνικές.

Η φήμη τους στα ουράνια. Τα παιδιά του Απόλλωνα δεν προλάβαιναν να παίρνουν προσκλήσεις απ’ όλη την Ευρώπη. Πρέσβεις του ελληνικού πολιτισμού, τα παιδιά του μουσικού Απόλλωνα. Και ο Γουλιέλμος, ο Γερμανός Κάιζερ, με μεσολάβηση του λόρδου Λουβερσπίρουγκ, παρευρέθη σε συναυλία τους σε διοργανωθέν γκάρντεν πάρτι προς τιμή του αυτοκράτορος… Και ο Berliner Zeitung έγραφε: «Κρίμα που δεν ζει ο Μοτσαρτ, για ν’ ακούσει πώς παντρεύεται το πεντάγραμμο με το αρχαιοελληνικό μέλος».

Ολα αυτά δρομολογήθηκαν στο Μουσικό Σπουδαστήριο του Απόλλωνα. Με την άφιξη του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη τον Μάιο του 1920 το σύνολο των αθλητών του Απόλλωνα παρουσιάστηκε εθελοντικά στον ελληνικό στρατό, όπως και οι νεότεροι από τα μέλη της Εστουνδιαντίνας, Βαϊνδιρλής, Βόιλας, Ελισαίος…

Οι μάχες, οι εκστρατείες, οδήγησαν 20 αθλητές του Απόλλωνα στον βωμό της πατρίδας. Μετά την Καταστροφή, ο Απόλλων ακολουθεί τη μοίρα του Ελληνισμού της Σμύρνης, περνώντας τον Ρουβίκωνα του Αιγαίου, και ριζώνοντας στην Αθήνα… Πρωταρχικό ρόλο στην καινούργια του ζωή ο πρόεδρός του, από το 1919, Δημήτριος Μαρσέλλος, που ευτύχησε να παραστεί 25 χρόνια αργότερα στα εγκαίνια του σταδίου στη Ριζούπολη. Πρώτη του έδρα για ένα χρόνο το γηπεδάκι κοντά στους στύλους του Ολυμπίου Διός. Αργότερα έγινε το τένις και το ανοιχτό κολυμβητήριο…

Το 1923 μετακόμισε στο Ρουφ και έχτισε πολύ δυνατή ομάδα. Ομάδα που πρωταγωνιστούσε στο πρωτάθλημα Αθηνών. Οταν το 1930 ξεκίνησε το πανελλήνιο πρωτάθλημα, όπου προεκρίνοντο οι καλύτεροι των τοπικών πρωταθλημάτων, ο Απόλλων ήταν από τις ομάδες που συμμετείχαν αδιάλειπτα. Μεταξύ 1922-1940 κατέκτησε 2 φορές το πρωτάθλημα Αθηνών, 1923-24 και 1937-38, και δύο φορές έχασε στις λεπτομέρειες το πρωτάθλημα Ελλάδος.