Μόνο εσύ μας έλειπες

Δεν περάσαμε και λίγες τραγωδίες την τελευταία δεκαετία: την οικονομική κρίση διαδέχτηκε η υγειονομική, την υγειονομική η πολεμική με όλα της τα συμπαρομαρτούντα (ενεργειακή, επισιτιστική κ.ο.κ.). Βεβαίως, εάν συγκρίνουμε τις τραγωδίες αυτής της δεκαετίας με τις τραγωδίες της περιόδου 1912-1922 ή 1940-1950, ακόμη και με την επτάχρονη διακοπή κοινοβουλευτικού ρεύματος 1967-1974, θα μας φανούν αισθητά λιγότερο επώδυνες. Ξέρετε όμως κάτι; Τόσο για το καλύτερο όσο και για το χειρότερο,  διαχρονικά ζυγίζουμε τις τραγωδίες στη ζυγαριά των δικών μας βιωμάτων, δεν μας παρηγορεί η ιδέα πως, στο σύνολο της εθνικής μας οδύνης κατά τη νεωτερική εποχή, το δικό μας μερτικό μπορεί να καταγραφεί και ως αμελητέο ή περίπου. Ετσι είναι αυτά. Ο δικός μας πόνος είναι πάντα ο ισχυρότερος.

Αφού κατεβάσουμε λοιπόν τις τραγωδίες στο μπόι της μνήμης μας, απομένει να εικάσουμε την επόμενη. Οφείλουμε να συνυπολογίσουμε  την αθροιστική «κόπωση» από τις τραγωδίες της τελευταίας δεκαετίας, το βάρος τους στην καμπούρα μας, καθώς και να αποκλείσουμε το ολοένα και πιο πιθανό ενδεχόμενο η δρομολογημένη κλιματική αλλαγή ή κάποια άλλη θεομηνία «εκτός προγράμματος» να μας υποχρεώσουν να επαναπροσδιορίσουμε τα μέτρα και τα σταθμά μας: να δεχτούμε εν ολίγοις ότι τα πράγματα θα πάνε όσο «στραβά» πάνε εσχάτως, ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο, στο πλαίσιο αυτής της νέας απόκλισης από την «κανονικότητα» που την εκλαμβάνουμε πλέον ως αποδεκτή. Ποια θα μπορούσε να είναι η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι, εκείνη που υποδεχόμαστε συνήθως με τη σπαραχτική κραυγή «μόνο εσύ μας έλειπες»; Η κυβερνητική παραλυσία.

Πολύ πριν ασπρίσουν τα μαλλιά μου, από τον πρώτο καιρό που φάνηκε ότι τα  κυβερνητικά «μονοπώλια» έχουν φάει τα ψωμιά τους κι εκλογικές επιδόσεις με «σαραντάρια» δεν εμφανίζονται πλέον ούτε στις πιο αχαλίνωτες φαντασιώσεις των κομματικών επιτελείων, ξεκίνησε και μια ζωηρή δημόσια συζήτηση γύρω από την ανάγκη να αναπτυχθεί και στην πατρίδα μας η «κουλτούρα συνεργασίας», μια κουλτούρα που είχε ευδοκιμήσει κυρίως στη γείτονα Ιταλία προσφέροντας μεταπολεμικά κυβερνήσεις στηριγμένες επί ξυρού ακμής και μολαταύτα αξιοθαύμαστα ισορροπημένες. Σχεδόν ταυτόχρονα διαπιστώθηκε ότι εμείς, ο πιο σοφός λαός και λίγα λέω, υποφέρουμε από την έλλειψη του σχετικού ενζύμου και είμαστε τρόπον τινά καταδικασμένοι να αλλάζουμε σισύφεια τους εκλογικούς νόμους και να τρέχουμε ασθμαίνοντας από τη μια εκλογική αναμέτρηση στην άλλη μέχρις ότου πετύχουμε την πολυπόθητη «μονοκομματική» έκβαση: η κυβερνητική σταθερότητα ως έπαθλο μαγειρείου και ρουλέτας.

Παράλληλα, ως αντίβαρο σε αυτόν τον κυβερνητικό φαταλισμό κι επειδή «ανάγκα και θεοί πείθονται», όπως έλεγαν οι αρχαίοι συγχωριανοί μας, καλλιεργήθηκε τα τελευταία χρόνια η ιδέα της συνεργασίας Κεντροδεξιάς και Κεντροαριστεράς, μπήκε μάλιστα σε εφαρμογή την περίοδο 2012-2014, κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες και με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα, σαφώς καλύτερα πάντως από εκείνα που απέδωσε η διάδοχη παρδαλή κυβέρνηση, με νούμερα και ατραξιόν που ζήλεψε όλη η Ευρώπη, μολονότι μας χρέωσε κάτι παραπάνω. Το ενδεχόμενο να αποκτήσει αυτή η συνεργασία μονιμότερη βάση σε βάθος χρόνου – να περάσουμε, ας πούμε, από τον αρραβώνα στον γάμο – απομακρύνθηκε λίαν προσφάτως και σήμερα φαντάζει πιο απόμακρο από ποτέ. Εάν όμως η Κεντροδεξιά δεν συγκλίνει με την Κεντροαριστερά και αναγκαστεί να στραφεί προς την Ακροδεξιά, θα επιστρέψουμε στο τσίρκο από την πίσω πόρτα, σε καιρούς που η ψυχαγωγία μας με πάσης μορφής «ψεκασμούς» δεν θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνεται στις προτεραιότητές μας. Από την άλλη, δικό μας είναι το μαγαζί και κανένας δεν θα μας υπαγορεύσει τι θα το κάνουμε. «Ηλία, ρίχ’ το!». Προφήτης ο Βούλγαρης.