Η κολπική μαρμαρυγή, ο κίνδυνος εγκεφαλικού και η άνοια

Η άνοια αποτελεί, αδιαμφισβήτητα, μια από τις σοβαρότερες και πιο συχνές ασθένειες της εποχής μας αφού συσχετίζεται σημαντικά με τη γήρανση του πληθυσμού. Δύο από τις βασικές αιτίες εκδήλωσης της άνοιας, πέραν της αρρύθμιστης υπέρτασης και του αρρύθμιστου σακχαρώδη διαβήτη νόσου, είναι η κολπική μαρμαρυγή και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι δύο αυτές οντότητες έχουν συσχετιστεί με 28% και 31% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας, αντίστοιχα. Ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει μια νέα έρευνα δημοσιευμένη σε διακεκριμένο ιατρικό περιοδικό που ενοχοποιεί την κολπική μυοπάθεια, ένα προστάδιο της κολπικής μαρμαρυγής, ως αιτία εμφάνισης της άνοιας. Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, ηλικιωμένοι που δεν έχουν ιστορικό κολπικής μαρμαρυγής ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου αλλά εμφανίζουν ανωμαλίες στον αριστερό κόλπο της καρδιάς, είτε αυτές αφορούν στη δομή είτε στη λειτουργία του, έχουν 35% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν εξασθένηση στις νοητικές λειτουργίες και τη μνήμη.

Για τις ανάγκες της συγκεκριμένης μελέτης μελετήθηκαν συνολικά 5.078 άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 75 χρόνια τα οποία υποβλήθηκαν σε υπερηχοκαρδιογράφημα και βιοχημικές εξετάσεις για να εκτιμηθεί το μέγεθος και η λειτουργικότητα του αριστερού κόλπου και σε ειδικά τεστ για έλεγχο της νοητικής λειτουργίας του εγκεφάλου. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εκδήλωσης εγκεφαλικών διαταραχών στους ασθενείς που είχαν παθολογικό υπόστρωμα στον αριστερό κόλπο παρέμεινε υψηλός ακόμα κι όταν συνυπολογίστηκαν τυχόν  βλαβερές συνήθειες των συμμετεχόντων όπως το κάπνισμα, η κακή διατροφή και η έλλειψη φυσικής άσκησης που συμβάλλουν στην υψηλή αρτηριακή πίεση και στην κολπική μαρμαρυγή. Φαίνεται, ότι ο αριστερός κόλπος δεν αποτελεί μόνο ένα παθητικό ρεζερβουάρ για να τροφοδοτεί με αίμα την κυρίως καρδιά αλλά μέσω αιμοδυναμικών, φλεγμονωδών κσι νευροορμονικών παραγόντων επηρεάζει την αγγειακή υγεία του εγκεφάλου.

Τα ευρήματα αυτά επισημαίνουν την επιτακτική ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη, δεδομένου ότι τουλάχιστον για την άνοια δεν έχουμε ακόμη στη διάθεσή μας κάποια αποτελεσματική θεραπεία. Ο υγιεινός τρόπος ζωής και ο περιοδικός βασικός καρδιολογικός έλεγχος όπως αυτός συστήνεται από τον θεράποντα γιατρό, είναι η καλύτερη ασπίδα για τη θωράκιση της υγείας της καρδιάς και του εγκεφάλου.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’
Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών