Η εμπιστοσύνη ως προϋπόθεση πολιτικής ηγεμονίας

Η πρωθυπουργική θητεία του Κ. Μητσοτάκη σημαδεύτηκε από μεγάλες, παγκόσμιες, πρωτοφανείς κρίσεις, οι οποίες ωστόσο δεν απομείωσαν σε σημαντικό βαθμό το πολιτικό του κεφάλαιο, αντίθετα σε ορισμένες περιπτώσεις (α’ φάση της πανδημίας) ενίσχυσαν το ηγετικό του προφίλ και εδραίωσαν την εικόνα ενός αποτελεσματικού πολιτικού που δρα ορθολογιστικά και άμεσα.

Και ενώ λοιπόν οι μεγάλες αυτές κρίσεις δεν ανέτρεψαν τους πολιτικούς συσχετισμούς, υπήρξαν δυο περιπτώσεις κατά τη διάρκεια αυτής της θητείας που έπληξαν τον Πρωθυπουργό και δημιούργησαν σκιές: η πρώτη ήταν οι καταστροφικές πυρκαγιές του περσινού Αυγούστου και η δεύτερη η υπόθεση των παρακολουθήσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη, δημιουργεί όμως ήδη ρωγμές στο κυβερνητικό στρατόπεδο και ροκανίζει την πολιτική ηγεμονία του Κ. Μητσοτάκη.

Οι πρώτες δημοσκοπικές ενδείξεις δεν συνιστούν αλλαγή των βασικών πολιτικών συσχετισμών καθώς ο κ. Μητσοτάκης συνεχίζει να υπερέχει σε όλους τους δείκτες έναντι του βασικού πολιτικού του αντιπάλου, αυτό που κλονίστηκε ωστόσο είναι η εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας, αφού έξι στους δέκα πολίτες δεν φαίνεται να πείθονται από τη δήλωση του Πρωθυπουργού ότι δεν γνώριζε για τις ενέργειες της ΕΥΠ. Αν κάτι έχει καταφέρει να πετύχει ο Κ. Μητσοτάκης αυτά τα τρία χρόνια, είναι η εγκαθίδρυση μιας σχέσης εμπιστοσύνης με μια μεγάλη μερίδα του ελληνικού λαού που τον θεωρεί ένα πολιτικό που δεν διστάζει να παραδέχεται δημόσια τα λάθη και τις παραλείψεις του και να αναλαμβάνει την αντικειμενική πολιτική ευθύνη.

Σε αυτή την περίπτωση ωστόσο υπερίσχυσε η μετάθεση ευθυνών, διατυπώθηκαν δικαιολογίες και συνολικά οι πρωθυπουργικές δηλώσεις εξέπεμψαν μια εικόνα μακριά από αυτή του στιβαρού πολιτικού αρχηγού που γνωρίζει και έχει τον έλεγχο της κατάστασης. Παρά τις προσπάθειες του κυβερνητικού επιτελείου να υποβαθμίσει την υπόθεση στη λογική ότι οι πολίτες ιεραρχούν διαφορετικά τα ζητήματα, οι αποκαλύψεις έχουν επιφέρει πλήγματα πρωτίστως στο πρωθυπουργικό περιβάλλον και έχουν αφήσει τραύματα τα οποία μένει να φανεί αν και κατά πόσο θα επουλωθούν.

Η έννοια της εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών (λαού) και των κυβερνώντων είναι πρωτεύουσα και καθοριστική στις τελικές επιλογές του εκλογικού σώματος. Αυτή πασχίζει άλλωστε να ανακτήσει ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και η έλλειψή της μαζί με τη ματαίωση των προσδοκιών είναι που κρατά δημοσκοπικά καθηλωμένο τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος και σε αυτή την υπόθεση επιμένει σε μια βολονταριστική πολιτική προσέγγιση επενδύοντας στην κυβερνητική φθορά και όχι στη διατύπωση μιας ξεκάθαρης εναλλακτικής πρότασης.

Με όρους πολιτικής θεωρίας ο κ. Μητσοτάκης συνεχίζει να απολαμβάνει την πολιτική κυριαρχία, όχι όμως την ηγεμονία όπως ίσχυε πριν από την αποκάλυψη της υπόθεσης των παρακολουθήσεων. Το κυβερνητικό αφήγημα έως τώρα έμοιαζε στέρεο, δημιουργούσε προοπτική και απευθυνόταν από θέση ισχύος. Πλέον σε αυτή τη φάση εκφράζεται με τρόπο απολογητικό, προβάλλοντας τη λογική του μικρότερου κακού και της υπεροχής που συνεχίζει να παράγει η σύγκριση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Πρωθυπουργός και η κυβέρνηση βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε θέση άμυνας.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι πολιτικός επιστήμονας / διευθυντής ερευνών GPO