Τα μυστικά όπλα του Ερντογάν

Είκοσι χρόνια στην εξουσία συμπληρώνει του χρόνου ο Ερντογάν – ο ομοϊδεάτης και σύμμαχός του αυταρχικός αναθεωρητής ηγέτης της Ρωσίας Πούτιν τα έχει ήδη ξεπεράσει, αφού κυβερνά στη Μόσχα από το 1999. Σε αυτό το διάστημα, η μόνη ηγέτις δυτικού κράτους που πλησίασε κάπως σε χρονική θητεία τέτοιου βεληνεκούς ήταν η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ – όμως, εκείνη, αν και έφυγε πολύ πρόσφατα, αλήθεια, ποιος τη θυμάται σήμερα μετά την καταστροφή που έχει επέλθει στην Ευρώπη από τον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία; Η Μέρκελ έσυρε, όπως και ο προκάτοχός της Σρέντερ, την Ευρώπη στην πλήρη ενεργειακή εξάρτηση από τη Μόσχα και έχει την απόλυτη ευθύνη για τα όσα συμβαίνουν σήμερα. Και αυτό την έριξε στη λήθη.

Κατά τα άλλα, θητείες τέτοιας διάρκειας είναι εντελώς αδιανόητες για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες – όπως φυσικά είναι απολύτως αδιανόητες και οι εναλλαγές οικογενειακών μελών διαδοχικών γενεών στην εξουσία, κάτι που εδώ αποτελεί κανόνα. Σε όλα αυτά τα χρόνια, Ερντογάν και Πούτιν έχουν… κατευοδώσει δεκάδες προέδρους και πρωθυπουργούς πλήθους δυτικών κρατών, όσο εκείνοι παραμένουν άτρωτοι στην εξουσία χτίζοντας όχι μόνον τα προσωπικά τους συστήματα στο εσωτερικό, αλλά, παράλληλα, και τις διεθνείς ισορροπίες των χωρών τους, με μεθόδους που οι δημοκρατίες είναι εντελώς αδύνατον να παρακολουθήσουν. Αυτό είναι το ένα «μυστικό όπλο» του Ερντογάν, ισχυρότερο από πολλά άλλα που διαθέτουν οι δύο δικτάτορες και που τους βοηθά να επιβάλλουν τις θελήσεις τους με πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από εκείνη κάθε δημοκρατικού ηγέτη, ακόμα και πολύ ισχυρών κρατών. Επιπλέον, στην πορεία του χρόνου, λειτουργεί και ως μηχανισμός ενίσχυσης και μεγέθυνσης του ηγεμονισμού και του αναθεωρητισμού τους: όταν χρόνο με τον χρόνο βλέπουν διαρκώς ότι είναι σε θέση να ενεργούν όπως θέλουν και δεν αντιμετωπίζουν συνέπειες, αυτόματα θέτουν τα θεμέλια για το επόμενο βήμα. Και κάπως έτσι είναι που φτάσαμε στην ομηρεία της Ευρώπης από τη Μόσχα και, επιπλέον, στη συνεχώς εντεινόμενη απειλή κατά της Ελλάδας από την Αγκυρα. Απειλή που η Ευρώπη, δηλαδή η Γερμανία, ιδίως σε όλο το διάστημα της θητείας Μέρκελ, όχι απλώς έκανε ότι δεν έβλεπε, αλλά επί της ουσίας ενθάρρυνε προκειμένου να μη θίξει την Τουρκία και τις προνομιακές σχέσεις που ήθελε να διατηρεί μαζί της.

Ουδείς μπορεί να αποδίδει σε τρίτους την κύρια ευθύνη για όσα του συμβαίνουν. Η πρώτιστη ευθύνη ανήκει στην Ελλάδα. Αυτή που επιτρέπει τόσα χρόνια να παραβιάζεται καθημερινά ο εθνικός εναέριος χώρος της χωρίς την παραμικρή συνέπεια. Μάλιστα, επί πολύ μακρό διάστημα, είχε υιοθετήσει την τερατώδη αντίστροφη πολιτική: όχι απλώς δεν αντιδρούσε, αλλά υποστήριζε σθεναρά τη δήθεν ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, με το σκεπτικό ότι έτσι θα απέφευγε την… οργή της Αγκυρας και τον κίνδυνο να φορτωθεί η Αθήνα την αποτυχία μιας προόδου που ήταν δεδομένο ότι δεν ερχόταν ποτέ στη δήθεν πορεία της Τουρκίας προς την Ευρώπη. Είναι απορίας άξιο αν αναρωτήθηκαν ποτέ οι εμπνευστές αυτής της πολιτικής τι συμπεράσματα αντλούσαν από αυτήν οι Τούρκοι. Και πόσο τους ενθάρρυνε στην επιθετικότητά τους. Τελικά, αυτός ο ακατανόητος εξόφθαλμα υπερβολικός ελληνικός φόβος μιας ενδεχόμενης σύγκρουσης, υπήρξε διαχρονικά το δεύτερο «μυστικό όπλο» του Ερντογάν στα ελληνοτουρκικά.

Μέχρι και αυτή τη στιγμή, ο Ερντογάν αξιοποιεί και τα δύο αυτά όπλα στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Τα έχει καθημερινά στην πρώτη γραμμή της πολιτικής του. Μόλις προχθές ρώτησε οπαδούς του σε εκδήλωση αν είναι έτοιμοι για την «επίθεση το 2023» κατά της Ελλάδας! Και αυτοί απάντησαν πως είναι. Ομως η Ελλάδα έχει ισχύ. Πρέπει, επιτέλους, να πάψει να φοβάται. Και με δεδομένη τη διεθνή κατάσταση, ίσως ήρθε πλέον η ώρα να αναθεωρήσει την πολιτική δεκαετιών, να επιτρέπει καθημερινά να γίνεται η κυριαρχία της στον αέρα σουρωτήρι. Γιατί αυτό δεν συμβαίνει σε καμία άλλη χώρα στον κόσμο. Πουθενά. Και, ασφαλώς, για κάποιο λόγο…