2+1 αναγνώσεις για τις δημοσκοπήσεις

Οταν τα πρώτα δεδομένα της υπόθεσης των παρακολουθήσεων είδαν το φως της δημοσιότητας, όλοι άρχισαν να περιμένουν με μεγαλύτερη ανυπομονησία τις (κρυφές και φανερές) δημοσκοπήσεις. Οταν πια αποκαλύφθηκε πως εκτός από την απόπειρα Predator, υπήρχε και «νόμιμη επισύνδεση» του κινητού τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη, το ενδιαφέρον εντάθηκε ακόμα περισσότερο. Θα έδειχναν οι έρευνες μια εντελώς διαφορετική εικόνα από αυτή που υπήρχε μερικές εβδομάδες πριν; Τα αρχικά νούμερα είδαν επιτέλους το φως της δημοσιότητας και επιτρέπουν στον κάθε παίκτη μια διαφορετική ανάγνωση, που εξυπηρετεί τα προεκλογικά αφηγήματα που έχουν ήδη αρχίσει να σχηματοποιούνται μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις, ανεξαρτήτως του χρόνου των εκλογών.

Στις δημοσκοπήσεις της GPO (για «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο») και της Marc (για το «Πρώτο Θέμα») η κυβέρνηση δεν διαβάζει ανατροπή του πολιτικού σκηνικού, παρά τους ανεβασμένους τόνους από την πλευρά όλης της αντιπολίτευσης. Συγκρίνοντας τα πλήγματα με τις απώλειες που υπήρξαν το 2021, μετά τις πυρκαγιές στην Αττική και στη Βόρεια Εύβοια, θεωρούν πως ο βασικός στόχος, δηλαδή η αυτοδυναμία στις επόμενες (διπλές) εκλογές, είναι ακόμα εφικτός. Και από εδώ και πέρα, παράλληλα με τις θεσμικές διαδικασίες στη Βουλή, αναμένεται να δώσουν περισσότερη έμφαση στα προβλήματα που κερδίζουν την πρώτη θέση στο ενδιαφέρον των πολιτών, όπως αποτυπώθηκαν και στις πρώτες αυτές έρευνες. Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να μιλάει στη Βουλή για έναν δύσκολο χειμώνα, στο Μέγαρο Μαξίμου φαίνεται πως επικεντρώνονται (τουλάχιστον επισήμως) στην οικονομία, καθώς θεωρείται πως η εκεί επίδοση θα είναι αυτή που τελικά θα κρίνει την κυβέρνηση στα μάτια των πολιτών.

Ο ΣΥΡΙΖΑ. Σε μια διαφορετική ανάγνωση, η υπόθεση των παρακολουθήσεων μπορεί να μην έρχεται πρώτη σε σειρά σημαντικότητας για τους πολίτες που ρωτήθηκαν, όμως στην αντιπολίτευση θεωρούν πως ακόμα και σ’ αυτά τα ποσοστά μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για τη συνέχεια. Στον ΣΥΡΙΖΑ εδώ και καιρό δεν περιμένουν τις δημοσκοπήσεις για να βγάλουν συμπεράσματα, όμως η μικρή άνοδος των δύο κομμάτων της αντιπολίτευσης θεωρείται πως επιβεβαίωσε τις πιο ψύχραιμες αντιπολιτευτικές φωνές. Αυτές που το προηγούμενο διάστημα τόνιζαν πως ο αντίκτυπος της υπόθεσης των παρακολουθήσεων δεν θα γίνει φανερός άμεσα, αλλά σταδιακά. Αν το θέμα κρατηθεί στην επικαιρότητα μέχρι τις εκλογές ή αν υπάρξουν κι άλλες αποκαλύψεις, ακόμα κι αν δεν είναι αυτό που θα «ρίξει» την κυβέρνηση, θα επιτείνει τη φθορά της από τον δύσκολο χειμώνα που έρχεται.

Αυτό άλλωστε που επιχειρείται να εμπεδωθεί στην κοινή γνώμη εκ μέρους της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι οι κεντρικές ευθύνες του Μεγάρου Μαξίμου και του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη στην υπόθεση, ώστε η πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ να ακούγεται, ακόμα κι αν δεν υιοθετείται από τα ακροατήρια που του γύρισαν την πλάτη το 2019. Τη ρωγμή που διακρίνεται στη σχέση του Μητσοτάκη με το προοδευτικό Κέντρο θα ήθελαν δυνητικά να την εκμεταλλευτούν από την αξιωματική αντιπολίτευση (δεν πέρασε απαρατήρητη η θετική αναφορά του Αλέξη Τσίπρα στον Ευάγγελο Βενιζέλο), παρότι αυτό το εγχείρημα μόνο εύκολο δεν είναι.

Το ΠΑΣΟΚ. Στη Χαριλάου Τρικούπη αντιλήφθηκαν ήδη την αλλαγή: στις τελευταίες δημοσκοπήσεις πριν από την παύση του καλοκαιριού, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έμενε μεν σταθερό, αλλά με μια μικρή πτωτική τάση. Η ιστορία των παρακολουθήσεων έβαλε την Κεντροαριστερά στο κέντρο των εξελίξεων – σε θεσμικό επίπεδο, ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης που με τη μηνυτήρια αναφορά στον Αρειο Πάγο κίνησε τις διαδικασίες που οδήγησαν και στις δύο παραιτήσεις Δημητριάδη – Κοντολέοντα. Πέραν της ανόδου του κόμματος, η υπόθεση αύξησε και τη δική του προσωπική δημοφιλία – καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που μπορούν να αντιληφθούν το σοκ και την έκπληξη ενός ανθρώπου που ανακαλύπτει πως παρακολουθείται.

Σ’ αυτό το μοτίβο, ενός κόμματος που δημιουργεί ειδήσεις και παίρνει πρωτοβουλίες που έχουν αποτέλεσμα θέλουν να συνεχίσουν στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Οι αξιακές διαφορές για τις οποίες μιλούν στη Χαριλάου Τρικούπη αναδεικνύονται και από τον Ανδρουλάκη, που τόνισε στην ομιλία του πως η υπόθεση των παρακολουθήσεων φέρνει πιο κοντά τη ΝΔ στα πεπραγμένα της τετραετίας 2015-2019. Αυτό δεν σημαίνει πως στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ θα σταματήσουν να ασχολούνται με τα υπόλοιπα θέματα που απασχολούν – κυρίως με την ακρίβεια και το ενεργειακό-, τα οποία θα αναπτυχθούν και στη ΔΕΘ. Αιχμή, ωστόσο, της κριτικής αναμένεται να παραμείνει η υπόθεση των παρακολουθήσεων. Οι πρώτες δημοσκοπήσεις, πάντως, έδειξαν και ένα συμπέρασμα για την αντιπολίτευση, καθώς ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ διαγκωνίζονται για να κερδίσουν από τη μείωση του ποσοστού της κυβέρνησης – και στις δύο έρευνες που είδαν το φως της δημοσιότητας οι απώλειες μοιράστηκαν διά δύο. Αρα στο ανακάτεμα της τράπουλας, ενδιαφέρον έχουν και τα τεκταινόμενα στον προοδευτικό χώρο, ποιος και γιατί θα καταφέρει να προηγηθεί, με αφορμή τις παρακολουθήσεις.