Ποτέ μην προσβάλλεις μια πεθαμένη κυρία

Ο Δραγοφίνας χαζεύει τα δελφίνια που έχουν πλευρίσει τη βάρκα. Πάντα πηγαίνει στο νησί με τη Λενιώ, τη βάρκα του Στέφου, τη νοικιάζει απ’ τον ηλικιωμένο ψαρά στον Αλογόπορο, του αρέσει ο δίχρονος ήχος της, δεν γουστάρει το βαρύ μουγκρητό των θαλάσσιων ταξί, και θέλει την ανεξαρτησία του, κοιμάται τις νύχτες στη Λενιώ, χωράει άνετα τα δύο μέτρα του κορμιού του, ο Αντώνης Δραγοφίνας είναι μαρμαράς, τεχνίτης περιζήτητος, εκατό κιλά σκέτοι μύες, ένας γίγαντας με γκρίζα, σγουρά μαλλιά, έχει γκριζάρει απ’ τα τριάντα του, τώρα που σαρανταρίζει σκέφτεται ν’ αλλάξει το όνομά του, «θα το κάνω white dragon κι άμα μου τη δώσει θα τα βάψω κόκκινα και θα τα κόψω μοϊκάνα, θα πετάω φωτιές στη σκηνή», ναι, ο Δραγοφίνας είναι και ερασιτέχνης ράπερ, εμφανίζεται σπανίως και μόνο στον Κάκτο, το υπόγειο μπαρ της γειτονιάς του και τις βραδιές που ραπάρει γίνεται χαμός, η βραχνή φωνή του συνεπαίρνει το κοινό και εκείνος ταξιδεύει σε άλλες διαστάσεις, είναι οι μόνες στιγμές που δεν κεκεδίζει, ο Δραγοφίνας είναι τραυλός, γι’ αυτό μιλάει ελάχιστα.

Η βάρκα πλέει αργά, κρατάει με το δεξί το τιμόνι και με τ’ αριστερό σφίγγει το χέρι της Αγιάνα, της κοπέλας του. Αγιάνα στη Νιγηρία σημαίνει όμορφο λουλούδι, αυτός όμως τη φωνάζει πρινσέσα γιατί δεν του αρέσουν τα λουλούδια, «τα λουλούδια τα κόβουν, την πριγκίπισσά μου δεν θα την κόψει ούτε θα τη μυρίσει κανείς», της αρέσει να τ’ ακούει, «είμαι η μοβ πριγκίπισσά σου» του λέει όταν είναι στις γλύκες της, «κι εγώ ο γεροβασιλιάς, που όταν διαλέξεις τον πρίγκιπα που σου ταιριάζει θα σου δώσει την ευχή του και θα σε παντρέψει. Η Αγιάνα γελάει αλλά φοβάται, έχει καταλάβει τους πέντε μήνες που είναι μαζί, πως ο εραστής της έχει κάτι παράξενο, της θυμίζει γαλάζια λίμνη σκεπασμένη με ακίνητη, βαριά ομίχλη. Είναι αγαθός ο Δραγοφίνας, δεν θυμώνει ποτέ, βαδίζει με το κεφάλι σκυφτό, «για λεφτά ψάχνεις» τον πειράζει, «όχι, προσέχω μην πατήσω κάνα ζωντανό, μικρός είχα λιώσει ένα σαλιγκάρι κι έκλαιγα για μέρες, η πρινσέσα τον πιστεύει, τον έχει δει να αποφεύγει με χορευτικές κινήσεις τα μυρμήγκια στο πεζοδρόμιο.

Δένει τη βάρκα σ’ ένα απόμερο σημείο που του έχει δείξει ο ψαράς, «μην αράζεις στο λιμανάκι και λένε οι ταξιτζήδες πως χαλάω τις δουλειές τους», ο Δραγοφίνας άλλο που δεν θέλει, δεν είναι κι ο πιο κοινωνικός τύπος, ακόμα κι όταν ραπάρει δεν βλέπει τα πρόσωπα των θεατών, μόλις τελειώσει φεύγει αμέσως, ούτε μια μπίρα δεν πίνει. Στρώνουν τους υπνόσακους στη ρίζα μιας ελιάς, χαιρετάνε τον ήλιο που φεύγει και βουτάνε γυμνοί στο βαθύ μπλε. Δεν έχουν κάνει ποτέ έρωτα στη θάλασσα, οι δυσκολίες τους φέρνουν γέλια, τα κορμιά τους όμως βρίσκουν τον τρόπο, τελειώνουν σιωπηλά, δεν τολμούν να αγγίξουν το πέπλο της σιωπής που τους αγκαλιάζει. Ξαπλώνουν λαχανιασμένοι στη φωλιά τους, ο Δραγοφίνας κοιτάζει την πρινσέσα του, εκείνη καταλαβαίνει ότι αυτή είναι η ώρα που θα της εξηγήσει γιατί απέδρασαν στο μικρό νησί. Κι ο σγουρομάλλης γίγαντας την οδηγεί στο παρελθόν, τραυλίζει την ιστορία της γιαγιάς της Στέλλας, που τον μεγάλωσε όταν ορφάνεψε στα οχτώ του, εξηντάρα τότε η Στελλίτσα κι αδύνατη σαν κλαράκι, είχε όμως μέσα της κάτι το ανίκητο, μπορεί να βούρκωνε συχνά χωρίς λόγο αλλά αυτό το κάτι μέσα της έκανε τον μικρό να νιώθει ότι με κάθε της βλέμμα ή χειρονομία ή λέξη, τον έντυνε με μια, αδιαπέραστη απ’ το κακό, πανοπλία. Και λέει στην πρινσέσα του «της έφτιαχνα κάθε χρόνο για την πρωτοχρονιά ένα λεπτό, μαρμάρινο τασάκι, με σκαλισμένη τη χρονιά, γιατί η Στέλλα κάπνιζε μέχρι το τέλος, στο θάλαμο του νοσοκομείου άναβα τσιγάρο στη βεράντα, το έκρυβα στη χούφτα μου και της έδινα τζούρα». Και λέει ο Δραγοφίνας στο κορίτσι του τα λόγια της γιαγιάς πριν πεθάνει, την ιστορία της που την έκρυβε καλά γιατί «ποιος ο λόγος να σε βαρύνω με τα παλιά τα άσχημα; Γι’ αυτό δεν σου είπα κουβέντα, αλλά τώρα θέλω μια υπόσχεση από σένα μικρέ και είμαι ήσυχη και χαρούμενη γιατί ξέρω πως θα την κρατήσεις». Του ζήτησε λοιπόν του εγγονού να πηγαίνει κάθε χρόνο στο αγριονήσι το Τρίκερι και ν’ αφήνει στη μαρμάρινη πλάκα που φτιάχτηκε γι’ αυτήν και τις φιλενάδες της ένα κλαρί ελιάς. Κι αφού γεύτηκε την υπόσχεσή του σαν τελευταίο φιλί, του έδωσε ένα χαρτόκουτο γεμάτο χαρτιά και γκρίζες φωτογραφίες κι έτσι, μετά από χρόνια σιωπής, ο Δραγοφίνας έμαθε για τον καιρό που πέρασε η μάνα της μάνας του στο Τρίκερι.

Δεν φλυάρησε γι’ αυτά στην πρινσέσα του, δεν ήθελε να βαρύνει το κορίτσι, μερικές λέξεις μόνο αράδιασε κι αυτές μοιάζανε με ντροπαλούς λυγμούς. Δίψα, πείνα, μωρομάνες, αγγαρείες, υγρασία, γράμματα ανεπίδοτα, βρώμα, ελονοσία, τύφος, βήχας και αίμα, οι σαδιστές φύλακες, ο εξόριστος που φιλοτέχνησε το τέμπλο στην εκκλησιά της Παναγιάς και μετά εκτελέστηκε, τάφοι παιδιών χωρίς σταυρούς, λάμψεις και εκρήξεις απ’ τις μάχες πέρα στο Πήλιο. Της λέει πως η γιαγιά ερχόταν κάθε χρόνο στο Τρίκερι με τις φίλες, που της απόμειναν, και θυμόντουσαν τα θέατρα που σκαρώνανε τότε, τα μαθήματα που οι σπουδαγμένες κάνανε στις αγράμματες αγρότισσες, τους κρυφούς χορούς των τόπων τους, τα σκόρπια γέλια που τρυπούσαν το σκληρό σκοτάδι. Μόνο αυτά. Κι ο εγγονός έρχεται τα τελευταία εννιά χρόνια και αποθέτει τραυλούς ψιθύρους στις γυναίκες που η μνήμη τους χαράχτηκε για πάντα μες στο χρόνο.

Η Αγιάνα έχει γείρει στον ώμο του, ο Δραγοφίνας τη σηκώνει απαλά, «πάμε να τις δούμε τώρα» λέει. Και προχωράνε, χεράκι χεράκι, μες στις μυρωδιές, θάλασσα ανακατεμένη με θυμάρι, περπατάνε και φτάνουν στο μοναστήρι της Ευαγγελίστριας. «Εδώ είναι» της λέει και παγώνει. Ηταν όπως τότε που τον χτύπησε το ρεύμα στη δουλειά, χίλια βολτ του διέλυσαν το μυαλό. Πάνω στο μάρμαρο, εκεί που γράφει η μνήμη σας χαράχτηκε για πάντα μες στο χρόνο, είχανε φτιάξει δυο σβάστικες κι είχανε γράψει κάτι ξένα, αλαμπουρνέζικα. Το λευκό μνημείο λερωμένο, κάργα χαλασμένο. Κάθεται στο πεζούλι να βρει την ανάσα του, η πρινσέσα τον χαϊδεύει και κάτι του λέει, αυτός δεν ακούει, μία βλέπει τη γιαγιά τη Στέλλα να τον κοιτάει βουρκωμένη και μία βουτάει στο σκοτάδι μέσα του. «Αγκυλωτοί σταυροί στο μάρμαρο, τις ξανασκοτώσανε» βρυχάται κι αρχίζει να τρέχει, φτάνει στη θάλασσα και βουτάει κι αρχίζει να ουρλιάζει, σαν το λύκο στο φεγγάρι. Η μικρή απ’ έξω φωνάζει κι αυτή και του κάνει νοήματα να βγει. Μετά από ώρα κουράζεται, βγαίνει και ξαπλώνει ανάσκελα. Είναι παγωμένος, το σκοτάδι μέσα του έχει γίνει πάγος. Κρυώνει κι αυτό είναι καλό, ξελαμπικάρει το μυαλό του, ο πάγος όμως τίποτα, δεν λιώνει, εκεί, στα σωθικά του μέσα. Κι ο γίγαντας ξεχύνεται στο νησί. Δρόμο παίρνει, μονοπάτι αφήνει, χτενίζει ελιές και θάμνους, περιπολεί στο έρημο λιμανάκι, ρίχνει το φακό του στα κοιμισμένα καΐκια, φωταγωγεί το εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη και με την πριγκίπισσα στο κατόπι του φτάνει πάλι στο μοναστήρι, στο βεβηλωμένο μνημείο, «θα το τρίψω με τα χέρια μου» λέει και τότε ακούει μακριά τον ήχο γυαλιού κόντρα σε γυαλί, γέλια και μεθυσμένους βρυχηθμούς αλλά την κακιά στιγμή δεν την ακούει που παραμονεύει. Δεν ακούει ούτε την Αγιάνα που τον εκλιπαρεί, δρασκελίζει θάμνους, γλιστράει μέσα απ’ τα λιόκλαδα και τους βλέπει. Σε χαμηλά βραχάκια, τα πόδια τους στο νερό, κυκλωμένοι από άδειες φιάλες, τραγουδάνε σε μια γλώσσα αιχμηρή, δεν ξαφνιάζονται από την τρεμάμενη, φωτεινή δέσμη που τους σημαδεύει, υψώνουν τα μπουκάλια τους και μουγκρίζουν κάτι σαν «χάιλ». Ο Δραγοφίνας πλησιάζει, ο φακός του περιπολεί και ξετρυπώνει τα ένοχα σπρέι. Ρίχνει το φως πάνω τους. Και μετά φωτίζει το πρόσωπό του. Οι δυο άντρες μυρίζονται την απειλή και από κάπου εμφανίζουν δυο πριονωτά μαχαίρια. Σηκώνονται με κόπο, προσπαθούν να ισορροπήσουν, αλλά οι μπίρες είναι πολλές κι ο εχθρός τους γρήγορος. Βουτάει τα ξυρισμένα τους κεφάλια και τα τσουγκρίζει κραυγάζοντας «εις υγείαν, μάγκες». Η πρινσέσα σκεπάζει με τα χέρια το πρόσωπό της. Ο Δραγοφίνας αφήνει τα δυο κορμιά να σωριαστούν στα βότσαλα. Ξαφνιάζεται βλέποντας το αίμα στα χέρια του. Και αμέσως μετά τα άδεια τους μάτια. Και τη μοβ πριγκίπισσα να τραντάζεται από τα αναφιλητά.

Η επιστροφή από το Τρίκερι είναι βουβή Ούτε λέξη. Αφήνει την Αγιάνα έξω από το σπίτι της. Της δίνει το σάκο της και την κοιτάζει περιμένοντας κάτι. Τον μαχαιρώνει γλυκά με το βλέμμα της. «Είσαι αθώος, το ξέρω. Αλλά το αίμα στα χέρια σου θα το βλέπω πάντα μπροστά μου και δεν μπορώ. Αντίο».

Ο Δραγοφίνας από τότε δεν ξαναμίλησε. Εγώ, που έμαθα την ιστορία του από πρώτο χέρι, ξέρω γιατί. Η κοινότοπη εξήγηση είναι ότι η εκδίκηση σημαδεύει πάντα και τον εκδικητή. Οτι τον διαλύουν οι τύψεις. Οχι. Είναι που ο Δραγοφίνας δεν θα μάθει ποτέ αν, μετά απ’ αυτό που έκανε στο νησί, η γιαγιά η Στέλλα θα χαμογελάει ή θα μείνει για πάντα λυπημένη.

O Σέργιος Γκάκας γεννήθηκε το 1957 στην Aθήνα. Σπούδασε Θέατρο στο Πανεπιστήμιο PARIS-VIII. Από το 1979 εργάζεται ως σκηνοθέτης. Για αρκετά χρόνια ήταν παραγωγός στο Πρώτο και το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ. Διηγήματά του περιλαμβάνονται στις συλλογές «Πέντε ζωγράφοι ζητούν συγγραφέα», «Το Χαλάνδρι που γνώρισα», «Ελληνικά εγκλήματα» 2, 3 και 4, «Το τελευταίο ταξίδι», «Είσοδος κινδύνου», «Κλέφτες και αστυνόμοι», «Σκοτεινές υποθέσεις», κ.ά. Το μυθιστόρημά του «Κάσκο» (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2001) κυκλοφόρησε το 2006 στη Γαλλία από τον εκδοτικό οίκο Liana Levi με τον τίτλο «La piste de Salonique» και από τον εκδοτικό οίκο Crocetti στην Ιταλία με τον τίτλο «Intrigo a Salonicco»