«Με την Εθνική θα δίνουμε τον καλύτερό μας εαυτό»

Εχοντας την τιμή και τη χαρά να έχω απέναντί μου, σε ένα τραπέζι στη «Νησιώτισσα», τον κόουτς της Εθνικής, Δημήτρη Ιτούδη, η συζήτηση αναπόφευκτα ξεκινά από τα συμπεράσματα που βγήκαν από τις εμφανίσεις της «επίσημης αγαπημένης» στο Τουρνουά Ακρόπολις, για τα οποία ο νέος προπονητής της Εθνικής, για λόγους ευνόητους, υπήρξε φειδωλός, άφησε όμως να εννοηθεί πως η «σοδειά» ήταν καλή. «Προφανώς βγήκαν συμπεράσματα, γι’ αυτό γίνονται τα φιλικά. Το άσχημο είναι ότι δεν ήμασταν όλοι μαζί, γιατί δεν ήταν όλοι υγιείς. Από το Τουρνουά Ακρόπολις και τα δύο φιλικά με Ισπανία, ο Γιάννης αγωνίστηκε μόνο στα δύο, ο Παπαπέτρου έχασε το ένα, ο Παπαγιάννης έχασε και τα πέντε και αυτό δεν είναι ό,τι καλύτερο για την προετοιμασία της ομάδας. Αλλά έχουμε βγάλει ασφαλή συμπεράσματα και εγώ και οι συνεργάτες μου και θα πορευτούμε με αυτά ευθύς εξαρχής από τη σημερινή προπόνηση», απαντά. Τον ρωτώ αν βλέπει αυτή τη μαγική «κόλλα» που κάνει τις ομάδες ξεχωριστές, την αναγκαία συνοχή μεταξύ των παικτών της φετινής Εθνικής. «Είμαστε στη διαδικασία να γίνουμε ομάδα. Για να γίνεις ομάδα χρειάζεται να περάσεις από διάφορα στάδια, τα οποία εμείς ακόμα δεν έχουμε περάσει, γιατί δεν έχουμε αρκετό χρόνο μαζί. Και για μένα είναι πρωτόγνωρη εμπειρία αλλά και για τους αθλητές. Πρέπει να συνηθίσει ο ένας τον τρόπο του άλλου, τους χώρους του και να αποκτήσουμε αυτοματισμούς, όχι μόνο στο μπασκετικό κομμάτι, αυτοματισμούς στη συμπεριφορά και στην επικοινωνία μας, που πολλές φορές μπορεί να γίνει με τα μάτια. Ολα αυτά προϋποθέτουν χρόνο και εμείς είμαστε μόνο 17 προπονήσεις μαζί. Ομως, υπάρχει θέληση, οι αθλητές μπαίνουν στους αγώνες με αυταπάρνηση, έχουν όρεξη και το κλίμα είναι καλό».

Πριν ανοίξουμε το κεφάλαιο Eurobasket 2022, και ενώ παραγγέλνουμε από τον κατάλογο της «Νησιώτισσας» μερικά πιάτα με θαλασσινά και ελληνικές νοστιμιές, του ζητώ ένα σχόλιο για το γιουχάισμα που ακούστηκε κατά την ανάκρουση του τουρκικού εθνικού ύμνου στο τελευταίο παιχνίδι του Τουρνουά Ακρόπολις στο ΟΑΚΑ. «Ηταν πολύ άσχημο ότι μερίδα του κόσμου εκφράστηκε έτσι και προφανώς είμαι κατά των γιουχαϊσμάτων όταν υπάρχει ανάκρουση εθνικού ύμνου. Ευτυχώς, είχαμε ένα ζωντανό παράδειγμα χειροκροτήματος από την πλειοψηφία του κόσμου όταν τούρκος αθλητής τραυματίστηκε και χρειάστηκε να αποχωρήσει. Ολες αυτές οι ακρότητες με βρίσκουν αντίθετο, γι’ αυτό και τις καταδίκασα μετά στη συνέντευξη Τύπου, αλλά και στον κόουτς Αταμάν, λέγοντάς του ότι με θλίβει το γεγονός», εξηγεί.

«Εξημερώνοντας» τον Εργκίν Αταμάν

Πιάνομαι από το όνομα που μόλις ανέφερε για να μάθω πώς κατάφερε μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα να «εξημερώσει» τον Εργκίν Αταμάν, πείθοντάς τον να αποχωρήσει από τον τουρκικό πάγκο, μετά την τεχνική ποινή που του χρέωσαν οι διαιτητές, η οποία και σήμαινε την αποβολή του από το παιχνίδι. «Εκείνη τη στιγμή, μου προσήψαν διάφορες ιδιότητες τις οποίες έχω, είτε του πρόεδρου της Ενωσης Προπονητών της Euroleague, είτε του προπονητή της Εθνικής Ελλάδας, είτε του προπονητή της Φενέρμπαχτσε στην επόμενη σεζόν, αλλά δεν είχε να κάνει με τίποτε από αυτά. Εγώ αυθόρμητα πήγα κοντά του, λέγοντάς του ότι τον καταλαβαίνω, αλλά θα ήταν άδικο να δημιουργηθεί κάτι ακραίο ενώπιον 20.000 ανθρώπων που πλήρωσαν το εισιτήριό τους για να δουν την εξέλιξη του παιχνιδιού. Είπα επίσης πως δεν θα ήθελα να είναι εκείνος στη θέση μου, εάν κάτι αντίστοιχο συνέβαινε σ’ εμένα στην Τουρκία, μου είπε ότι συμφωνεί κι ότι θα βγει από τον πάγκο, αλλά, αν είναι δυνατόν, να καθίσει στο πλάι. Και του είπα, “συμφωνώ και θα το επικοινωνήσω εγώ στους διαιτητές”. Aυτή ήταν η στιχομυθία. Ηταν μια ανθρώπινη, φιλική, συναδελφική συζήτηση που είχε στόχο να βοηθήσουμε και οι δύο να συνεχιστεί το παιχνίδι».

Χαμόγελα από τα γύρω τραπέζια πολιορκούν τον κόουτς ασταμάτητα ενώ δεν λείπουν και οι πιο «φανατικοί» που τον πλησιάζουν για μια χειραψία και έναν καλό λόγο. Φέρνοντας στο μυαλό μου τις γεμάτες κερκίδες του ΟΑΚΑ με τους πιτσιρικάδες ντυμένους στα γαλανόλευκα, τον ρωτώ τι πιστεύει ότι έφερε τον κόσμο μαζικά στο γήπεδο για την Εθνική Ελλάδας στα τελευταία παιχνίδια. «Δοθείσης της ευκαιρίας, να ευχαριστήσουμε τον κόσμο που πλήρωσε από το υστέρημά του εισιτήριο για να δει την Εθνική. Αυτό σημαίνει ότι αγαπά την ομάδα. Οσον αφορά τις οικογένειες και την ηλικία των θεατών, όντως ήταν ξεκάθαρο ότι υπήρχε αυτό το νεαρό της ηλικίας στις κερκίδες των Ολυμπιακών Εγκαταστάσεων. Εχει να κάνει με όλους τους παίκτες, αλλά μην ξεχνάμε ότι η Εθνική αντιπροσωπεύει και το σύμβολο, την ελληνική σημαία». Μόλις τον ρωτώ πώς του φάνηκε το άθλιο χάσταγκ #notmynationalteam, που πρωταγωνίστησε για λίγο στο τουίτερ, χάρη σε ορισμένους ανεγκέφαλους, η αντίδρασή του είναι ακαριαία: «Not my national team…;», απορεί έντονα, εξηγώντας μου στη συνέχεια ότι δεν έχει καμία σχέση με το σύμπαν των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. «Είδατε ότι η δική μου τοποθέτηση είναι ενός ανθρώπου που σέβεται τον αντίπαλό του, τον συνομιλητή του, τη διαφορετικότητα. Ομως δεν σέβομαι τις ακρότητες, δεν είναι μέρος της δικής μου καθημερινότητας και της δικής μου ιδιοσυγκρασίας. Δεν χρειάζεται να απαντήσω εγώ για ακρότητες. Ο Αντετοκούνμπο είναι Ελληνας, αισθάνεται Ελληνας, τιμά τα ελληνικά χρώματα και είναι εδώ παρών», αναφέρει κοφτά.

«Καλές μονάδες που πρέπει να γίνουν ομάδα»

Δύο αγόρια που κάθονται ακριβώς πίσω του, μόλις εκείνος αποχωρεί για λίγο από το τραπέζι, βρίσκουν ευκαιρία να με ρωτήσουν, «τι λέει ο κόουτς, θα το πάρουμε το ευρωπαϊκό;», χαμογελώντας μέχρι τα αφτιά. «Σας είπα ότι είμαστε στην πορεία να γίνουμε ομάδα. Εχουμε καλές μονάδες που πρέπει να γίνουν ομάδα. Το τι θα μας φέρει αυτή η προσπάθεια δεν μπορώ να το ξέρω. Είμαι αισιόδοξος όμως γιατί μπαίνουμε σε μια διαδικασία για να διεκδικήσουμε το καλύτερο, αλλά πρέπει να πάμε βήμα βήμα. Ο δικός μου στόχος είναι η σημερινή προπόνηση, όπου πρέπει να δω αν ο Αντετοκούνμπο είναι έτοιμος να προπονηθεί, σε τι κατάσταση είναι ο Παπαπέτρου, ο Παπαγιάννης και όλοι οι αθλητές. Αυτό είναι για μένα το μέλλον», απαντά μόλις τον ρωτώ τι ελπίδες έχουμε στο φετινό Ευρωμπάσκετ τον Σεπτέμβριο.

Και από το 41ο Ευρωμπάσκετ, ταξιδεύουμε 35 χρόνια πίσω, στο 25ο Ευρωμπάσκετ και τον εθνικό θρίαμβο της ελληνικής ομάδας του 1987. «Είμαι της γενιάς που οφείλει αρκετά στον Παναγιώτη Γιαννάκη, στον Νίκο Γκάλη, στον Παναγιώτη Φασούλα, στον Φάνη Χριστοδούλου και στο γεγονός του ’87 που μας έβγαλε στους δρόμους. Ημουν στη Θεσσαλονίκη τότε κι έβλεπα τον αγώνα στο σπίτι του προπονητή μου, Παύλου Παρισόπουλου. Ηταν συγκλονιστική στιγμή. Αναμφίβολα, αυτή η Εθνική επηρέασε την απόφασή μου να επιλέξω μια από τις καλύτερες σχολές στην Ευρώπη, τη Γυμναστική Ακαδημία του Ζάγκρεμπ, με ειδικότητα στο μπάσκετ. Μια κίνηση κομβικής σημασίας για να γνωρίσω τους κατάλληλους ανθρώπους, να διδαχθώ από αυτούς και να με διδάξει και η συνθήκη. Γιατί το καλύτερο πανεπιστήμιο είναι το πανεπιστήμιο της ζωής. Η ακαδημαϊκή γνώση είναι σημαντική, αλλά η εμπειρία της ζωής δεν αγοράζεται, κερδίζεται με τον χρόνο και με τα λάθη που κάνεις», λέει και τον ρωτώ αν ξεχωρίζει μια Εθνική Ανδρών μετά το ’87. «Η Εθνική του 2005 έχει σίγουρα κάτι να μας διδάξει», απαντά χωρίς δεύτερη σκέψη.

Εχοντας μπροστά μου τον άνθρωπο που πέρασε 13 χρόνια στον Παναθηναϊκό, συνεργαζόμενος στενά με τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς σε 5 τελικούς της Ευρωλίγκας, δεν μπορώ παρά να του ζητήσω να θυμηθεί, για τους λάτρεις των λεπτομερειών του μπάσκετ, κάποιο χαριτωμένο στιγμιότυπο από εκείνα τα γεμάτα ένταση παιχνίδια. «Υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες», αναφέρει προσπαθώντας να πάει πίσω στον χρόνο. «Το 2000, το αστείο ήταν ότι πήγα να σηκώσω με το ένα χέρι το κύπελλο της FIBA, με εκείνο το χρυσό δίχτυ, και ήταν πάρα πολύ δύσκολο. Σχεδόν πήγε να μου πέσει. Και το 2007, θυμάμαι είχε πολύ κόσμο πίσω από τον πάγκο, υπήρχαν και κάποιες κοπέλες εκεί από έναν χορηγό και ο Ζέλικο μού ζήτησε να μην έρχονται κοντά γιατί αποσπούν τα παιδιά», αναφέρει ο Δ. Ιτούδης.

Λαϊκά, ρεμπέτικα και… «fall forward»

Τι είναι πιθανόν, τώρα, να μην ξέρετε για τον ίδιο τον Δημήτρη Ιτούδη; Ισως ότι στα 15 του είχε μακριά μαλλιά και, εξ αυτού, ωθήθηκε στην έξοδο από τα γήπεδα του ποδοσφαίρου με αποτέλεσμα να τον κερδίσουν τα μπασκετικά παρκέ. Οτι τη δεκαετία του ’80, όπως πολλοί νέοι της εποχής, έβαζε μέσο στο βιντεοκλάμπ για μια κασέτα με αστέρες του NBA όπως τον Dr J. Οτι το χωριό του, τα Τρίκαλα Ημαθίας, ισαπέχει 38 χλμ. από Κατερίνη, Βέροια και Θεσσαλονίκη, τις πόλεις όπου στήθηκε το σκηνικό της εφηβείας του. Οτι playmaker της ζωής του είναι η 17χρονη κόρη του, της οποίας νονός είναι ο Ομπράντοβιτς. Τι άλλο; A, ότι διαβάζει τρία βιβλία ταυτόχρονα – μόλις τέλειωσε τον «Ζορμπά» – και ότι ακούει παλιά λαϊκά και ρεμπέτικα και, τελευταίο και σημαντικότερο, ότι είναι οπαδός του κινήματος «fall forward». Τι θα πει αυτό; «Οι σχέσεις των ανθρώπων περνούν διάφορα στάδια. Πολλές σχέσεις που αξιολογούμε ως σημαντικές, θα μας ρίξουν πίσω, θα πέσουμε, θα αποτύχουμε. Το θέμα είναι πώς θα σηκωθούμε. Γι’ αυτό και είμαι φαν του “fall forward”, που σημαίνει ότι θα πέσουμε, θα συντριβούμε, θα αποτύχουμε, το θέμα είναι να συνεχίσουμε», εξηγεί ο κόουτς και αντιλαμβάνομαι αμέσως για ποιον χτυπά η καμπάνα. «Αυτό που μπορούμε να υποσχεθούμε με την Εθνική», αναφέρει, «είναι ότι θα δίνουμε τον καλύτερό μας εαυτό στην προπόνηση, ελπίζοντας να είμαστε όλοι υγιείς γιατί έχουμε πίσω μας κόσμο που απέδειξε ότι αγαπάει την ελληνική ομάδα».

Στα τελευταία λεπτά της λεκτικής μας αναμέτρησης, ζητώ από τον προπονητή της Εθνικής να μου αποκαλύψει την ύψιστη αρετή στο αξιακό του σύστημα και αμέσως στα χείλη του αντηχεί η λέξη «σεβασμός». Ο σεβασμός που έχει κερδίσει από τα παιδιά της Εθνικής είναι και αυτός που του επιτρέπει (εκτός από τις στιγμές που οφείλει να αντιδράσει σε ένα λάθος της ομάδας με νεύρο) να μπορεί να γίνεται μαζί τους, για κλάσματα του δευτερολέπτου, οριακά τρυφερός. Στα 51 του, ως κόουτς, ο Δημήτρης Ιτούδης χαρακτηρίζεται πλέον από μια ιδιότυπη εσωτερικότητα, η οποία δεν αφήνει περιθώρια στον αντίπαλο να διαβάσει τις σκέψεις του. Λίγο πριν από την αποχαιρετιστήρια χειραψία μας, έξω από τη «Νησιώτισσα», στη Λεωφόρο Πεντέλης, κάτω από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο, έμαθα ακόμη ότι η υστεροφημία του δεν τον έχει απασχολήσει ποτέ, οπότε, μπαίνοντας στο αυτοκίνητο και έχοντας υπόψη μου όλα τα παραπάνω, έφυγα με τη βεβαιότητα ότι η «επίσημη αγαπημένη» βρίσκεται σε πολύ καλά χέρια.