Το δωδέκατο Αλφα στην Παναγιά της Τήνου;

Τον έλεγαν Αντρέα. Χαμογελώντας σκεφτόταν ότι με το αρχικό γράμμα του ονόματός του συμπλήρωνε τα 5 Α: Αντρέας – Άφραγκος – Ανασφάλιστος (κι Ανασφαλής) – Ακοινώνητος (ως Άνεργος, κι όχι μόνο) – Άθεος.

Επίθετο νόμιμο κι επίσημο δεν είχε. Μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο, βρέφος αγνώστων γονέων και ζούσε σαν ένας μη-καταγραφείς ζωντανός, ένα αόρατο Τίποτα.

Στο Αόρατο βρισκόταν το 6ο Α, ενώ το 7ο Α, δηλαδή η Αγάπη δεν είχε προκύψει ακόμα (από κανένα κι από πουθενά).

Δεν θυμάται πώς του κατέβηκε η ιδέα να ταξιδέψει το Δεκαπενταύγουστο σε κάποιο νησί, έτσι χωρίς συγκεκριμένο λόγο, για να πάρει λίγο θαλασσινό αέρα. Είχε επιλέξει να πάει στην Τήνο, μολονότι δεν πίστευε στο Θεό, στο Διάβολο, στους Άγιους ή στην Παναγία.

Τήνος…έτσι…επειδή…χωρίς διά ταύτα.

***

Καθώς στις 14 Αυγούστου στριμωχνόταν για να μπει στο πλοίο «Αικατερίνη», το βλέμμα του έπεσε τυχαία πάνω σ’ έναν ταξιδιώτη, έναν άντρα γύρω στα 60, ο οποίος προχωρούσε κοιτώντας αφηρημένα τη θάλασσα.

Κόλλησε στον Αντρέα η ιδέα να πλησιάσει αυτόν τον άγνωστο γιατί του θύμιζε τον ίδιο, σε καλύτερη, βεβαίως, version. Χαοτικός μεν αλλά λιγότερο απόκοσμος απ’ ό,τι ο Αντρέας. Μολονότι δεν πίστευε στη ζωογόνο δύναμη των ανθρωπίνων σχέσεων, του άρεσε να μιλάει περιστασιακά με διάφορα άτομα.

«Γεια σας, με λένε Αντρέα. Ταξιδεύω για Τήνο. Εσείς πάτε Μύκονο;», προσέθεσε γνωρίζοντας ότι το δρομολόγιο του πλοίου ήταν Άνδρος-Τήνος -Μύκονος.

Έστρεψε το πρόσωπό του προς το μέρος του κι απήντησε ευγενικά.

«Βασίλης, κι εγώ Τήνο θα κατέβω.»

«Για τουρισμό;»

«Όχι, για τελικό προορισμό.»

Ο Αντρέας δεν κατάλαβε το νόημα της απάντησης, αλλά δεν αντέδρασε.

Έπιασαν την κουβέντα, με αρκετή δυσκολία στην αρχή και πολλές ενδιάμεσες σιωπές, ήπιαν από δύο μπύρες στη συνέχεια, που κέρασε ο Βασίλης, και καθώς στο Κάβο Ντόρο άρχισε να κουνάει το πλοίο, ο Βασίλης του πρότεινε να συνεχίσουν την κουβέντα στην καμπίνα του.

Ο Αντρέας αγνοούσε πως τα πλοία αυτής της γραμμής διέθεταν καμπίνες αλλά όταν έχεις ρευστό τα πάντα γίνονται, σκέφτηκε αποδεχόμενος την πρόσκληση.

Στην καμπίνα, παραγγείλανε και ήπιανε άλλες δύο μπύρες ο καθένας και ο Βασίλης  άνοιξε την καρδιά του. Πήγαινε στην Τήνο για να προσκυνήσει την Παναγία, να ζητήσει συγγνώμη και να δώσει τέλος στη ζωή του. Τον είχαν εγκαταλείψει σύζυγος και παιδιά και μολονότι ήταν αρκετά πλούσιος δεν έβρισκε λόγο να συνεχίσει να ζει. Είχε γράψει επιστολή στο δικηγόρο του στον οποίο εξηγούσε το απονενοημένο διάβημά του.

Ίσως ο Βασίλης να του έκρυβε κάποια μυστικά, αλλά ο Αντρέας ένιωσε Αδύναμος ν’ αντιδράσει, δεν το περίμενε. Να το 8ο Α, σκέφτηκε ενώ προσπαθούσε να μεταπείσει τον Βασίλη με κάποια έωλα επιχειρήματα που δεν πίστευε ούτε ο ίδιος, αφού κι εκείνος είχε πολλές φορές σκεφτεί την αυτοκτονία.

Στις οκτώ μπύρες ανοίχτηκε κι ο Αντρέας, του μίλησε για την «αόρατη» ύπαρξή του, για τις γκρίζες ιστορίες της ζωής του, ο Βασίλης συγκινήθηκε, τον αγκάλιασε και με μία απρόσμενη κίνηση άνοιξε το πορτοφόλι του και του έβαλε στην αριστερή τσέπη 5.000 ευρώ. Και λίγο αργότερα του πέρασε στον καρπό του δεξιού χεριού το χρυσό του ρολόι. Ο Αντρέας τα έχασε, πήγε ν’ αρνηθεί, όμως ο Βασίλης, κλαίγοντας, του εξομολογήθηκε πως ήταν γι’ αυτόν μία πράξη λυτρωτική. Ο Αντρέας δεν μίλησε, μέσα στην ταραχή του δεν είπε καν ευχαριστώ.

***

Το πλοίο θα έμπαινε σε μισή ώρα στο λιμάνι της Τήνου κι ο Βασίλης του πρότεινε να βγουν στο κατάστρωμα για να δουν πώς δένουν κάβο. Βγήκαν έξω, μόνοι αφού τα κύματα ανέβαιναν πάνω στο πλοίο και, όπως στέκονταν πλάι-πλάι, ο Βασίλης έκανε ένα σάλτο και πήδηξε στη φουρτουνιασμένη θάλασσα. Ο Αντρέας δεν πρόλαβε ν’ αντιδράσει. Πήγε να φωνάξει «βοήθεια», αλλά ένα τεράστιο κύμα τον έριξε κάτω. Χτύπησε το κεφάλι του σ’ ένα σίδερο κι έχασε τις αισθήσεις του.

***

Όταν άνοιξε τα μάτια του, είδε ότι βρίσκεται στο Κέντρο Υγείας του νησιού, είχε έναν επίδεσμο στο κεφάλι και κάποια ράμματα στα χέρια. Η νοσοκόμα τον πλησίασε και τον ρώτησε πώς αισθάνεται.

«Καλά», της απάντησε, όμως πρόσεξε ότι στην πόρτα του δωματίου στέκονταν δύο τύποι που θα ορκιζόταν πως είναι μπάτσοι. Πριν προλάβει να ντυθεί, οι δύο τύποι τον πλησίασαν, παρουσιάστηκαν ως αστυνομικοί του Τμήματος και του ζήτησαν τα στοιχεία του.

Δεν είχε μαζί του ταυτότητα, άλλωστε στερείτο εκ γενετής «ταυτότητα», ήταν πάντοτε ένα αόρατο Τίποτα.

Τους είπε ότι ονομάζεται Αντρέας, ότι μένει στην Αθήνα, δεν είπε διεύθυνση, αφού συχνά-πυκνά περιφερόταν εδώ κι εκεί,  κι ότι είχε έρθει στην Τήνο για το τριήμερο. Τον ρώτησαν  τι σχέσεις είχε με τον μεγαλοεπιχειρηματία Βασίλη Γεωργαντίδη, το πτώμα του οποίου είχε ξεβράσει η θάλασσα σ’ έναν όρμο.

Τους απάντησε ότι τον πρωτογνώρισε στο πλοίο, ότι ήπιανε καμπόσες μπύρες και  ότι μιλήσανε για διάφορα. Δεν τους ανέφερε τίποτα για τα 5.000 ευρώ και το χρυσό ρολόι.

Έξαφνα συνειδητοποίησε ότι όλες αυτές οι ερωτήσεις δεν ήταν τυπικές, ότι, ενδεχομένως, κάποιος επιβάτης τους είχε δει μόνους στο κατάστρωμα και ότι ίσως είχε δηλώσει στις αρχές «… μπορεί να τον είχε αυτός σπρώξει στη θάλασσα».

Τον έπιασε πανικός. Ύποπτος φόνου; Ιδού το 9ο Α: Ανθρωποκτόνος εκ προθέσεως.

Οι αστυνομικοί του ζήτησαν να τους ακολουθήσει στο Τμήμα, αυτός είπε ότι ήθελε να πλυθεί, μπήκε στο WC, έσπασε το παράθυρο, πήδηξε στο δρόμο κι έτρεξε να χαθεί στα στενοσόκακα της Χώρας.

***

Είχε αποφασίσει να μην παρουσιαστεί στην Αστυνομία για να καταθέσει τι πραγματικά συνέβη. Φοβόταν ότι με το «άγνωστο παρελθόν του» (όχι βεβαρημένο αλλά αόρατο) και με τα ενοχοποιητικά στοιχεία πάνω του (5.000 ευρώ και χρυσό ρολόι) δεν θα τον πίστευαν και θα έμπλεκε άσχημα.

Κοίτα παιχνίδια που σου στήνει η Μοίρα, σκέφτηκε. Μία φορά έτυχε ένας άνθρωπος να με συμπαθήσει γι’ αυτό που είμαι και στο τέλος θα βρεθώ στη φυλακή.

Περπατούσε χωρίς να γνωρίζει ανθρώπους και τόπους. Χάζευε τ’ ασπροασβεστωμένα σπίτια, θαύμαζε τους περιστερώνες κι έμεινε με το στόμα ανοικτό όταν αντίκρισε τα μελίσσια των πιστών ν’ αναβαίνουν γονατιστοί στο δρόμο για την εκκλησία της Παναγίας.

Δεν τον ενδιέφερε το θέμα της θρησκείας, το τι πιστεύουν οι ορθόδοξοι, οι καθολικοί του νησιού ή οι μουσουλμάνοι και οι βουδιστές. Σ’ αυτόν ουδείς Θεός φανερώθηκε για να τον βοηθήσει από τότε που ήρθε απρόσκλητος στο μάταιο τούτο κόσμο.

Για να μην κυκλοφορεί πολύ στη Χώρα πήρε το λεωφορείο και πήγε στον Πύργο. Εντυπωσιάστηκε από τα κομψοτεχνήματα των μαρμαράδων, κάθισε στην πλατεία με τον πλάτανο, πλάι σε διανοούμενους και καλλιτέχνες, και κοιμήθηκε το βράδυ σε μία πανσιόν. Στον ύπνο του είδε εφιάλτες με δράκους, άγιους, βασιλιάδες και αστυνομικούς που τον κυνηγούσαν για να τον πιάσουν. Δεν ξύπνησε γιατί ένιωθε ήδη «πτώμα».

Το πρωί, στις 15 Αυγούστου, ανήμερα της γιορτής της Μεγαλόχαρης, αναζητούσε τρόπους για να το σκάσει από το νησί, ξέροντας ότι η Αστυνομία θα ελέγχει τις αναχωρήσεις όλων των πλοίων. Μόλις βασίλεψε ο ήλιος αγόρασε ένα μεγάλο ψάθινο καπέλο «παραλλαγής» και κατέβηκε στη Χώρα για να βρει κάποιο ψαροκάικο, για να τον μεταφέρει στη Σύρο ή τη Μύκονο.

***

Ούτε ο ίδιος κατάλαβε ότι ήταν πλέον μεσάνυχτα κι ότι ο δρόμος τον είχε βγάλει στο πίσω μέρος της εκκλησίας της Παναγίας. Έξαφνα αντιλήφθηκε δύο άτομα που έβγαιναν από την εκκλησία κρατώντας δύο σάκους. Ήταν προφανές ότι επρόκειτο για διαρρήκτες οι οποίοι είχαν βρει τρόπο να εισχωρήσουν στην εκκλησία και να κλέψουν τα χρυσά κι ασημένια τάματα των πιστών.

Χωρίς να καταλάβει γιατί το κάνει, φώναξε:

«Ε, εσείς τι κάνετε εκεί; Την Παναγία κλέψατε;»

Οι δύο τύποι, που φορούσαν κουκούλα, άφησαν κάτω τους σάκους, έκαναν ένα άλμα και βρέθηκαν ο ένας μπρος κι ο άλλος πίσω από τον Αντρέα, κραδαίνοντας στιλέτα.

«Ποιος είσαι εσύ;» του είπαν άγρια, ακουμπώντας τα μαχαίρια στο στήθος και στην πλάτη.

«Ο Κανένας», τους απάντησε και προσπάθησε να φύγει.

Τον χτύπησαν στο πρόσωπο και του πήραν τα λεφτά και το χρυσό ρολόι. Την ώρα που τον κλωτσούσαν, εκείνος κατάφερε κι άρπαξε το μαχαίρι από αυτόν που τον κρατούσε από μπροστά, κι όπως ο κλέφτης, που ήταν πίσω του, τον έσπρωξε βίαια, είδε το μαχαίρι να καρφώνεται στο στήθος του πρώτου τύπου.

Ο άλλος κλέφτης μόλις είδε το συνένοχό του να πέφτει νεκρός, ξέχασε τους σάκους και το ‘βαλε στα πόδια.

***

Ο Αντρέας τα είχε εντελώς χαμένα. Γιατί ανακατεύτηκε; Τι τον ένοιαζαν τα τάματα των πιστών; Αυτός ο Άθεος ήταν τώρα ένας πραγματικός δολοφόνος, έστω εν αμύνη τελών.

Αμυνόμενος, το 10ο Α, αλλά και μέγα Αδιέξοδο, το 11ο Α.

Κοιμήθηκε στην αυλή της εκκλησίας, σε μία γωνιά κουρνιασμένος.

***

Χαράματα την επομένη, μόνος, μπροστά αυτή τη φορά στην εικόνα της Παναγίας, προσπαθεί να καταλάβει ποιο είναι το παιχνίδι της Μοίρας. Φαίνεται σαν να ρωτάει τη γνώμη της. Κι αυτή κάτι να του ψιθυρίζει.

***

Παρουσιάστηκε αυτοβούλως στο Τμήμα. Διηγήθηκε την ιστορία με τον Βασίλη. Τον ενημέρωσαν ότι κρατείται μέχρι να επικοινωνήσουν με τον δικηγόρο του Βασίλη. Του είπαν, επίσης, ότι σκοτώθηκε σε συμπλοκή με τους αστυνομικούς ο δεύτερος διαρρήκτης και ότι πάνω του βρέθηκαν χρήματα κι ένα χρυσό ρολόι. Για την υπόθεση αυτή δεν υπήρχε μάρτυς, ούτε θα δινόταν συνέχεια. Μάλλον, λέγανε, ο ένας κακοποιός σκότωσε τον άλλον. Έτσι κι αλλιώς όλα τα τάματα κοσμούσαν και πάλι την εικόνα της Παναγίας, η οποία έμοιαζε πάλι γαλήνια.

***

Αφέθηκε ελεύθερος κι έφυγε με το βραδινό πλοίο για τη Ραφήνα, δίχως να μπορεί να κατανοήσει ποιος και πώς τον προφύλαξε για να μην καταδικαστεί για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε και για να μη διωχτεί για ένα έγκλημα που διέπραξε στο όνομα της Παναγίας.

Ποτέ ο Αντρέας δεν έμαθε πως το 12ο Α ήταν το Απολωλώς, το χαμένο πρόβατο της παραβολής που μετανόησε.

Ο Γιάννης Πανούσης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε Νομικά. Δίδαξε ως καθηγητής εγκληματολογικά μαθήματα στη Νομική του Δ. Π. Θράκης και στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ. Εξελέγη Πρύτανης του ΔΠΘ, το 1997, και βουλευτής ΔΗΜΑΡ (2012-14). Εχει δημοσιεύσει 20 βιβλία και 300 άρθρα εγκληματολογικού/σωφρονιστικού περιεχομένου και συμμετέχει σε δεκάδες νομοπαρασκευαστικές επιτροπές και σε επιστημονικούς φορείς. Εχει εκδώσει ένα θεωρητικό βιβλίο «Δίκαιο και άδικο, αθώοι και ένοχοι, Καλό και Κακό στην αστυνομική μυθοπλασία», Παπαζήσης 2021, καθώς και ένα βιβλίο με αστυνομικά διηγήματα, «Ο Φάνης Κρέμος ανα-λύει κι επι-λύει αστυνομικά αινίγματα», Κύφαντας 2021.