Η θεσμική ηχηρή παρέμβαση της Προέδρου

Με μια ηχηρή δήλωση που προκάλεσε συζήτηση τόσο στους κυβερνητικούς όσο και στους αντιπολιτευτικούς κύκλους, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου παρενέβη στη συζήτηση των ημερών για τις παρακολουθήσεις πολιτικών και δημοσιογράφων, που είχαν αφορμή την υπόθεση του κακόβουλου λογισμικού Predator και τις παραιτήσεις του Γρηγόρη Δημητριάδη και του Παναγιώτη Κοντολέοντα για τη «νόμιμη επισύνδεση» του κινητού τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη. Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, σε δήλωσή της μια ημέρα μετά το διάγγελμα του Κυριάκου Μητσοτάκη, ανέδειξε τη σημασία της νομιμότητας, αλλά και της ανάγκης να έρθουν όλα στο φως για την αποκατάσταση της σχέσης των πολιτών και του πολιτικού συστήματος.

«Η προστασία του απορρήτου της επικοινωνίας είναι θεμελιώδης συνθήκη μιας δημοκρατικής και φιλελεύθερης κοινωνίας», τόνισε στη δήλωσή της, επισημαίνοντας ωστόσο πως «η εξαίρεση που προβλέπει το Σύνταγμα για λόγους εθνικής ασφάλειας συναρτάται με την ανάγκη προστασίας της χώρας σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον που προϋποθέτει εγρήγορση και δύσκολες σταθμίσεις». Στο σκεπτικό της Σακελλαροπούλου, η οποία πριν από τη σημερινή της θέση ήταν πρόεδρος του ΣτΕ, η εξαίρεση αυτή πρέπει «να ερμηνεύεται στενά και η εφαρμογή της να είναι σύμφωνη με τις αρχές του κράτους δικαίου και της αναλογικότητας».

Με τη χθεσινή δημόσια παρέμβασή της, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας τάχθηκε υπέρ της διαφάνειας και της πλήρους διαλεύκανσης της υπόθεσης των παρακολουθήσεων, η οποία έχει δύο σκέλη – την παρουσία του Predator στην Ελλάδα και τις «νόμιμες επισυνδέσεις», μια εκ των οποίων έγινε για ένα τρίμηνο στο κινητό του Νίκου Ανδρουλάκη. Η Σακελλαροπούλου σχολίασε χαρακτηριστικά πως «η απαρέγκλιτη τήρηση της νομιμότητας και η διαφάνεια της κρατικής δράσης δεν συνιστά μόνον εγγύηση των ατομικών δικαιωμάτων, αλλά τον πιο κρίσιμο δείκτη της ποιότητας της δημοκρατίας μας. Θεμελιώνει την εμπιστοσύνη στο πολιτικό μας συμβόλαιο και την αντοχή του πολιτεύματός μας». Γι’ αυτό, αυτή η απαρέγκλιτη τήρηση της νομιμότητας «επιβάλλει την άμεση και πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων, καθώς και τη θωράκιση της λειτουργίας της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Με αυτοσυγκράτηση και προσήλωση στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και τους θεσμούς».

Κριτική. Προσπαθώντας να ερμηνεύσουν τη δήλωση της Σακελλαροπούλου, στην πλευρά της αντιπολίτευσης διέκριναν ένα ίχνος κριτικής για τους κυβερνητικούς χειρισμούς στην υπόθεση, χωρίς πάντως η Πρόεδρος να ξεφεύγει από το θεσμικό πλαίσιο του ρόλου της. Αλλοι πάλι στάθηκαν στη δικλίδα της εθνικής ασφάλειας που περιγράφει στην παρέμβασή της, τονίζοντας ωστόσο πως η Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκανε λόγο και για ερμηνεία σύμφωνη με το κράτος δικαίου και την αναλογικότητα.

Χωρίς να σταθεί στα πρόσωπα-πρωταγωνιστές αυτής της υπόθεσης παρακολουθήσεων, ούτε στους παραιτηθέντες Δημητριάδη και Κοντολέοντα ούτε στον Νίκο Ανδρουλάκη, και χωρίς αναφορές που θα μπορούσαν να τους σκιαγραφήσουν, η Σακελλαροπούλου στάθηκε περισσότερο στο θεσμικό διακύβευμα. Τόνισε πως «ο σεβασμός και η προάσπιση της Δημοκρατίας υπερβαίνει κόμματα και παρατάξεις, πρόσωπα και αξιώματα. Αποτελεί το πιο υψηλό καθήκον όλων μας απέναντι στον ελληνικό λαό». Με αυτόν τον τρόπο, έδωσε ευρύτερη σημασία στη διαφάνεια και στην ανάγκη η υπόθεση των παρακολουθήσεων να μην αφήσει σκιές, που μπορεί να κάνουν τους πολίτες να χάσουν την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα. Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας μιλάει, άλλωστε, για άμεση επίλυση, βάζοντας και τη χρονική σημασία της διαλεύκανσης της υπόθεσης.