Αντεπίθεση

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που θα δικαιολογούσαν τα επίθετα «άκαιρο» και «κακοσχεδιασμένο» με τα οποία χαρακτήρισαν οι Financial Times το ταξίδι της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν. Είναι ένα ταξίδι που φαίνεται να υπηρετεί περισσότερο την υστεροφημία της προέδρου της Βουλής παρά κάποια στρατηγική της αμερικανικής κυβέρνησης. Η γυναίκα που ξεδίπλωσε το 1991 ένα πανό στην πλατεία Τιεν Ανμέν για να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων της εξέγερσης ήθελε πριν αποχωρήσει από την ενεργή πολιτική δράση να στείλει ένα μήνυμα στο Πεκίνο ότι, αντίθετα με άλλους, εκείνη δεν κάνει εκπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και στις δημοκρατικές αξίες.

Είναι επίσης ένα ταξίδι που γίνεται παρά τη θέληση του αμερικανού προέδρου και σε μια περίοδο που η Δύση έχει ανάγκη το Πεκίνο για να απομονώσει τη Μόσχα. «Χρωστάμε χάρη στους Κινέζους που δέχθηκαν το αίτημά μας να μη στείλουν στρατιωτική βοήθεια στη Ρωσία, δεν έπρεπε λοιπόν να τους προκαλέσουμε», λέει σε συνέντευξή του στη Repubblica ο Ιαν Μπρέμερ, ιδρυτής του Eurasia Group.

Kάπως έτσι σκέφτεται κι ο Χένρι Κίσινγκερ, που δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν είναι ώρα να βρεθεί η Ταϊβάν στο επίκεντρο των αμερικανοκινεζικών σχέσεων. Μόνο που αυτή η αμυντική, σχεδόν ενοχική, συμπεριφορά απέναντι στα αυταρχικά καθεστώτα, είτε πρόκειται για την Κίνα είτε για τη Ρωσία ή την Τουρκία, δεν έχει βοηθήσει ως τώρα τις δυτικές δημοκρατίες. Αντιθέτως, τις έχει καταστήσει ομήρους αυτών των καθεστώτων σε ό,τι αφορά την τεχνολογία, την ενέργεια ή τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Αν δεν το πιστεύετε, ρωτήστε τη Μέρκελ.

Κάποιος λοιπόν έπρεπε να δώσει το σύνθημα της αντεπίθεσης. Οχι για την κατάληψη εδαφών ή την καταπίεση πληθυσμών, όπως κάνουν εκτενώς σήμερα οι δικτατορίες και δεν δίστασαν να κάνουν στο παρελθόν και πολλές από τις δημοκρατίες. Αλλά για την υπεράσπιση θεμελιωδών αρχών όπως η ελευθερία της έκφρασης, η αυτοδιάθεση ή το απαραβίαστο των συνόρων. Αυτή η υπεράσπιση δεν μπορεί ασφαλώς να εξαρτάται από τη συγκυρία, δεν μπορεί να είναι α λα καρτ και δεν μπορεί να είναι έργο ενός ανθρώπου. Η αποφασιστικότητα της Αμερικής δεν θα κριθεί μόνο στο διάστημα που η πρόεδρος της Βουλής θα βρίσκεται στην Ταϊπέι, αλλά και στις δύσκολες ημέρες που θα ακολουθήσουν.

Είπαν για την Πελόζι ότι δεν έχει καταλάβει πως οι εποχές έχουν αλλάξει, πως η Κίνα είναι πολύ ισχυρότερη, πως η Αμερική δεν ασκεί πλέον την ίδια επιρροή. Προφανώς και το έχει καταλάβει. Αντί όμως να υιοθετήσει τον κυνισμό του Κίσινγκερ, ο οποίος θεωρεί ότι για να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία πρέπει ο Ζελένσκι να δώσει τη μισή του χώρα, υπερασπίζεται με ακόμη μεγαλύτερο πείσμα τις κατακτήσεις της δημοκρατίας.

Εχει κινδύνους αυτό το πείσμα, δεν υπάρχει αμφιβολία. Αν δεν σταθείς όρθιος όμως απέναντι στο τέρας, στο τέλος θα σε καταβροχθίσει.