«Καλό ταξίδι, αφεντικό»…

Ενα από τα πράγματα που μίσησα όσο τίποτε στη δημοσιογραφική μου καριέρα είναι οι «νεκρολογίες». Αυτή η τάση που καταλαμβάνει τους συναδέλφους μου και τους πολιτικούς, κάθε φορά που αποχωρεί για το «επέκεινα» κάποια σημαντική προσωπικότητα με την οποία συμπορεύθηκαν, γνώρισαν, παρακολούθησαν, απέκτησαν σχέσεις, να επιχειρούν να την αγιογραφήσουν. Προσπάθεια που στο τέλος, τις περισσότερες φορές τουλάχιστον, καταντάει καρικατούρα, προκαλεί θυμηδία και είναι σίγουρο ότι αν μπορούσε ο «αγιογραφούμενος» θα κατήγγελλε από μόνος του τους «αγιογράφους» και τη σπουδή τους πάνω στην προσωπικότητά του.

Κάνω αυτό τον πρόλογο, μη αντέχοντας να παρακολουθώ από χθες το πρωί, με την αναγγελία της εκδημίας του Σταύρου Ψυχάρη, του δικού μας Σταύρου, δακρύβρεχτες αναφορές για το πόσο σημαντική προσωπικότητα ήταν ο εκλιπών. Ως και ο Αλ. Τσίπρας, ο άνθρωπος που έβαλε στόχο του να τον εξοντώσει ηθικά, κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά – και, φευ, τα κατάφερε – εξέφρασε τη θλίψη του για την απώλεια του Σταύρου!!

Πόσος φαρισαϊσμός μπορεί να χωρέσει μέσα σε μια ανάρτηση 42 λέξεων στο Twitter; Απειρος, όπως αποδείχθηκε με την ανάρτηση αυτή. Και ας είχε δίκιο: πράγματι ο Ψυχάρης άφησε βαρύ αποτύπωμα στην πολιτική ζωή και τη δημοσιογραφία για σχεδόν 54 χρόνια. Ταύτισε την πορεία του με την πορεία της χώρας από τη Μεταπολίτευση και μετά, συνδέθηκε με τους περισσότερους από όσους τη διοίκησαν όλα αυτά τα χρόνια και παράλληλα συνέβαλε καθοριστικά ως ρεπόρτερ, διευθυντής και εκδότης στη διαμόρφωση μιας ολόκληρης γενιάς δημοσιογράφων που σήμερα έχουν τις τύχες του ελληνικού Τύπου στα χέρια τους.

ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΠΑΤΡΙΚΗ. Ημουν ένας από αυτούς. Μειράκιο της δημοσιογραφίας, με προσέλαβε στο εγχείρημα του καθημερινού «Βήματος», με στήριξε, με βοήθησε, με «μάζεψε» όταν έπρεπε, πότε με το καλό και πότε με το άγριο, εν τέλει με «κανονάρχησε» με τον ιδιότυπο εκείνο τρόπο που είχε, όταν έβλεπε σε κάποιον «κάτι» που του έλεγε ότι αυτός θα προχωρήσει και δεν θα τον ξεβράσει το κύμα στην πρώτη δυσκολία.

Και κάπως έτσι έφτασα ως εδώ. Μέσα από κόντρες κι από εκρηκτικές διενέξεις για τη δουλειά και το… ΠΑΣΟΚ. Που ήθελε, εκεί στα χρόνια του «βρώμικου ’89», να το γράφουμε με πεζά γράμματα, «πασοκ», γιατί αυτός το είχε… βαφτίσει ΠΑΣΟΚ και τώρα ήθελε να το ξαναβαφτίσει. Κι εγώ έκανα… αντίσταση, γράφοντας το ΠΑΣΟΚ με κεφαλαία, μόνο και μόνο για να του σπάω τα νεύρα, επειδή γνώριζα ότι από σχεδόν καθημερινός συνομιλητής του Ανδρέα είχε περάσει στην αντίπερα όχθη. Εβριζε, γιατί αναγκαζόταν να διορθώσει το κείμενο, εγώ γελούσα από μέσα μου, γελούσαν και οι άλλοι γύρω, αλλά η σχέση μας ήταν μια σχέση πατρική. Με θεωρούσε «παιδί» του, έλεγε για μένα καλά λόγια, κι εγώ φούντωνα από υπερηφάνεια – ξέρεις τι είναι να σε εκθειάζει στις παρέες του ο Ψυχάρης; Με είχε ξεχωρίσει και το απολάμβανα. Και μου είχε δώσει το δικαίωμα, το προνόμιο καλύτερα, να κάθομαι μαζί του κάτω από την «ιερή κολώνα» στο Da Capo και να πίνουμε μαζί με μια πρωινή παρέα καφέ.

Ρουφούσα τις ιστορίες που έλεγε για τα ταραγμένα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, τον άκουγα να μιλάει με πάθος για «το βιβλίο που άμα το βγάλω θα γίνει σεισμός» – το βιβλίο που δεν εξέδωσε ποτέ! – και παρακολούθησα από δίπλα την άνοδο και την καταστροφική πτώση του. Αλλά ακόμη και τότε, και παρά το γεγονός ότι η αρρώστια, από την οποία έφυγε τελικά, είχε αρχίσει να δείχνει τα δόντια της, ο Σταύρος, το αφεντικό μου, διατηρούσε εκείνη τη σπίθα στο μάτι – όπως τον γνώρισα και τον έζησα στα χρόνια της ακμής του.

Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΑΣΠΙΔΑ. Δεν λυπάμαι που έφυγε. Χαίρομαι, γιατί τελείωσε το μαρτύριο μιας ζωής αβίωτης. Διπλά αβίωτης για έναν υπερβολικά αξιοπρεπή άνθρωπο που πορεύτηκε με το κεφάλι ψηλά και πολύ μακρύτερα απ’ ό,τι θα περίμενε κι ο ίδιος, ξεκινώντας τη δημοσιογραφία ως ένας (ακόμη) αριστερός δημοσιογράφος, το 1964.

Κρατώ ζωντανό στη μνήμη μου αυτόν τον σκληρό, νευρώδη, αλλά δίκαιο δάσκαλο, που με έμαθε τα μυστικά της δουλειάς, με «έσπρωξε» μπροστά, μου έδωσε ευκαιρίες, με κατηύθυνε, με καθοδήγησε, μου άνοιξε δρόμους, με προστάτεψε από τις επιθέσεις πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων – στάθηκε πραγματική ασπίδα για μένα.

Πορεύτηκα μαζί του επί 33 ολόκληρα χρόνια, στη δημοσιογραφία και στη ζωή, και το μόνο που μπορώ να του πω σήμερα είναι ένα γεμάτο αγάπη «Καλό ταξίδι, αφεντικό»…