Το τελευταίο καλοκαίρι της παιδικής ηλικίας

Ολα τα καλοκαίρια του εξήντα είναι στις αναμνήσεις μου ίδια κι απαράλλαχτα: Ατέλειωτες μοναχικές ώρες στα σκαλοπάτια της πατρικής μονοκατοικίας μέχρι να βραδιάσει και να επιστρέψει η μητέρα μου από τη δουλειά της. Οι περισσότεροι συμμαθητές μου, μετά τις δέκα Ιουνίου, φεύγουν για τα χωριά τους. Εγώ δεν έχω χωριό. Περιμένω όμως τον Αύγουστο που ο παππούς και η γιαγιά μου θα πάνε για θερμά λουτρά στην Αιδηψό. Συνήθως με παίρνουν μαζί τους, «μασκότ των λουτροπόλεων». Ο προορισμός δεν με ενθουσιάζει και τόσο, όσο ο διάπλους του Ευβοϊκού. Αρκεί να περάσω θάλασσα κι ας είναι μονάχα η ελάχιστη διαδρομή από την αγροτική πολίχνη της Αρκίτσας στην κοσμική λουτρόπολη της Εύβοιας, με το κλασικό φέρι της γραμμής. Τα φέρι μποτ «Παυσανίας» και «Αίας» πηγαινοέρχονται με χάρη στα θολά νερά του κόλπου και σου δίνουν την ψευδαίσθηση ενός ταξιδιού σε ασιατικές λιμνοθάλασσες. Οπως για παράδειγμα στο δέλτα του ποταμού Μεκόνγκ, όπου οι κίτρινοι, ως «κόκκινοι», πολεμούν τους άλλους κίτρινους που υποστηρίζουν οι Αμερικανοί. Τουλάχιστον αυτό μεταδίδει συχνά – πυκνά το ραδιόφωνο του ΕΙΡ.

Στην Αιδηψό νοικιάζουμε δύο δωμάτια. Στο πρώτο κοιμάται μόνος του ο παππούς μου, στο δεύτερο εγώ με τη γιαγιά μου. Οι βαλίτσες μας χωράνε μια μικρή οικοσκευή. Εξαιτίας του παππού κυρίως που δεν αποχωρίζεται εύκολα τις ανέσεις του, εγώ έχω μόνο δύο κοντά παντελονάκια, τρεις μπλούζες κι ένα παλιομοδίτικο καρό μαγιό που ντρέπομαι να φορέσω. Το πρόγραμμα της ημέρας είναι αυστηρό: Εγερση στις επτά. Στις οκτώ ο παππούς και η γιαγιά μου πηγαίνουν στο υδροθεραπευτήριο για τα θερμά λουτρά τους. Επιστρέφουν γύρω στις έντεκα για να πάμε στη θάλασσα. Στην αυτοσχέδια πλαζ καθόμαστε κάτω από τα αρμυρίκια αφού πρώτα πασαλειφτούμε με νιβέα. Το μεσημέρι επιστρέφουμε στα δωμάτια. Είναι η ώρα που ο χρόνος σταματά. Μέχρι να χαμηλώσει ο ήλιος δεν με χωρά ο τόπος. Για να γυρίσουν οι λεπτοδείχτες πιο γρήγορα διαβάζω Ιούλιο Βερν, Μικρό Ηρωα, Μπλεκ. Τα προμηθεύομαι από το Πρακτορείο Τύπου μαζί με το «ΒΗΜΑ» του παππού. Συνήθως τα ρέστα είναι δικά μου και τα μαζεύω για να αγοράσω μια δερμάτινη μπάλα. Μόλις σουρουπώσει καθόμαστε και οι τρεις στο ζαχαροπλαστείο του «Παπασπύρου». Σερβίρει παγωτό ανάμεικτο, κρέμα – σοκολάτα, με μπισκότο και βύσσινο. Ο παππούς πίνει τον τρίτο καφέ της ημέρας και η γιαγιά μου ένα σιροπιαστό γλυκό που για κάποιον άγνωστο λόγο λέγεται «Κοπεγχάγη». Δέκα το βράδυ, τις καθημερινές, σημαίνει το σιωπητήριο, εκτός από το Σάββατο που μετά το ζαχαροπλαστείο επισκεπτόμαστε τον κινηματογράφο «Απόλλων». Ο παππούς προτιμά τις πολεμικές ταινίες, η γιαγιά τις αισθηματικές. Και στους δυο διαβάζω τους υπότιτλους, ψιθυριστά, σαν θεατρικός υποβολέας.

Τα παιδιά των ντόπιων δεν με παίζουν γιατί είμαι «πρωτευουσιάνος». Εξαίρεση ο Ακης. Είναι από τη Θεσσαλονίκη, γιος εναερίτη της ΔΕΗ. Ο πατέρας του δουλεύει στην Πτολεμαΐδα, γι’ αυτό και παραθερίζει με τη μητέρα του. Νοικιάζουν κάθε χρόνο το διπλανό μας διαμέρισμα. Η μητέρα του είναι νέα και όμορφη. Πολύ όμορφη. «Ντύνεται και μοντέρνα», λέει η γιαγιά μου, με κάποιον φθόνο σουφρώνοντας τα χείλη. Οταν έρχεται η μητέρα του για μπάνιο πηγαίνουμε στη Μονόπετρα, κάτω από το ξενοδοχείο «Ηράκλειον». Είναι η μόνη που φορά μπικίνι και της αρέσει να κάνει βουτιές από έναν βράχο. Την έχω ερωτευτεί. Την τελευταία χρονιά που παραθερίσαμε μαζί, είμαι πια δεκατριάχρονος και σκέφτομαι να της κάνω πρόταση γάμου. Το γεγονός ότι είναι ήδη παντρεμένη το αντιμετωπίζω ως μια ασήμαντη λεπτομέρεια, ένα πρόσκαιρο εμπόδιο που η αγάπη μας εύκολα θα υπερβεί. Αρκεί να το θελήσει κι αυτή, μ’ όλη της την ψυχή, όπως κι εγώ. Ενώ όμως οργάνωνα μες στο μυαλό μου την κοινή μας απόδραση στην Αθήνα, κάποιο δροσερό βράδυ του Αυγούστου, επιστρέφοντας έπειτα από ένα ξαφνικό μπουρίνι στα ενοικιαζόμενα δωμάτιά μας, αντικρύσαμε κόσμο μαζεμένο απ’ έξω κι ένα περιπολικό της χωροφυλακής με αναμμένο τον φάρο του. Το συγκεντρωμένο πλήθος γιουχάρει έναν άντρα και μια γυναίκα που οι χωροφύλακες τους βγάζουν στο δρόμο ημίγυμνους, τυλιγμένους με ένα λευκό σεντόνι, που μετά βίας καλύπτει τα επίμαχα σημεία. Στο πρόσωπο της γυναίκας αναγνωρίζω τη μητέρα του Ακη. Μια γνώριμη φωνή σκεπάζει όλες τις άλλες: «Πουτάνα, πουτάνα!» Οι χωροφύλακες τους χώνουν γρήγορα γρήγορα στο πίσω κάθισμα του περιπολικού και εξαφανίζονται μέσα στη νύχτα. Πλαγιάζω σχεδόν με το ζόρι. Οταν κλείνουν τα φώτα στο δωμάτιο κλαίω με αναφιλητά. Δαγκώνω το μαξιλάρι και κλαίω από θυμό και λύσσα, καθώς η βροχή δυναμώνει. Πόσο άστατες είναι οι γυναίκες, σκέφτομαι, όπως και ο καιρός το τελευταίο καλοκαίρι της παιδικής μου ηλικίας.