Απόφαση – σταθμός για τη διαβίωση των πολιτών!

Η πρόσφατη απόφαση του ΕΔΔΑ Bielinski κατά Πολωνίας ξεκαθαρίζει με πολύ σαφή και ρητό τρόπο ότι οι υποθέσεις που εκδικάζονται στα εθνικά δικαστήρια και αφορούν τα μέσα διαβίωσης ενός ατόμου χρήζουν απόλυτης προτεραιότητας. Δεν επιτρέπεται καμία καθυστέρηση λόγω της ειδικής φύσης των υποθέσεων.

Με δυο λόγια, για υποθέσεις εργατικές, συνταξιοδοτικές, ασφαλιστικές, διατροφών, ασφαλιστικών μέτρων και όλες αυτές που αφορούν την επιβίωση του διαδίκου δεν δικαιολογείται να εκδικάζονται και να εκδίδονται αποφάσεις με καθυστέρηση.

Κατά το Δικαστήριο του Στρασβούργου, τα κράτη είναι υποχρεωμένα στις υποθέσεις αυτές να οργανώσουν με τέτοιο τρόπο την απονομή της δικαιοσύνης ώστε να ολοκληρώνονται οι δικαστικές διαδικασίες σε εύλογα σύντομο χρονικό διάστημα.

Στην ανωτέρω απόφαση το ΕΔΔΑ περιλαμβάνει και μία πολύ ενδιαφέρουσα σκέψη  αναφέροντας ότι ένα κράτος μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνο όχι μόνο για καθυστέρηση στη δικαστική διεκπεραίωση μιας υπόθεσης, αλλά και για την αδυναμία αύξησης των πόρων για να αντιμετωπίσει συσσωρευμένες εκκρεμείς υποθέσεις ή για διαρθρωτικές ελλείψεις στο δικαστικό του σύστημα που προκαλούν καθυστερήσεις. Η αντιμετώπιση του προβλήματος των αδικαιολόγητων καθυστερήσεων στις δικαστικές διαδικασίες μπορεί επομένως να απαιτήσει από το κράτος να λάβει μια σειρά νομοθετικών, οργανωτικών, δημοσιονομικών και άλλων μέτρων.

Στην Πολωνία είχαν κατατεθεί 26.000 προσφυγές στα διοικητικά δικαστήρια κατά της μείωσης των συντάξεων. Ηταν τέτοια η καθυστέρηση, που, όπως αναφέρει στην παρέμβασή της στο ΕΔΔΑ η Ομοσπονδία Ενωσης Ενστόλων Πολωνίας, είχαν αποβιώσει 2.000 προσφεύγοντες σε αναμονή της εξέτασης των προσφυγών τους από τα δικαστήρια!

Η κυβέρνηση της Πολωνίας έθεσε το σοβαρό πραγματικό πρόβλημα ότι τα εθνικά δικαστήρια χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν έναν εξαιρετικά μεγάλο φόρτο εργασίας μετά τη μείωση των κοινωνικών παροχών για χιλιάδες ένστολους της χώρας. Το ΕΔΔΑ  απάντησε ότι αντιλαμβάνεται το πρόβλημα, όμως αποτελεί καθήκον του κράτους να οργανώσει το δικαστικό του σύστημα κατά τρόπο ώστε τα δικαστήριά του να μπορούν να ανταποκριθούν στην υποχρέωση εκδίκασης των εκκρεμών υποθέσεων εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

Το πιο ενδιαφέρον της απόφασης αυτής είναι ότι το ΕΔΔΑ αυτονομεί τις συνταξιοδοτικές υποθέσεις και όσες αφορούν τη διαβίωση ως χρήζουσες ιδιαίτερης δικονομικής επιμέλειας και επομένως ταχείας ολοκλήρωσης των διαδικασιών.

Είναι μια απόφαση υπέρ του ευαίσθητου και οικονομικά ευάλωτου μέρους της κοινωνίας των ευρωπαίων πολιτών που το συνθέτουν κυρίως συνταξιούχοι, μισθωτοί, άνεργοι κ.λπ. που έχουν όχι μόνο ανάγκη προστασίας των εισοδημάτων τους αλλά και θωράκισης των δικαιωμάτων που αφορούν την επιβίωσή τους με γρήγορη διεκπεραίωση των υποθέσεών τους από τα δικαστήρια.

Δυστυχώς και στη χώρα μας οι αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων καθυστερούν υπέρμετρα, με τη δικαιολογία του υπέρμετρου φόρτου εργασίας. Το ΕΔΔΑ πλέον δεν δικαιολογεί. Αν υπάρχει τεράστιος φόρτος εκκρεμών υποθέσεων, είναι πρόβλημα του κράτους και οφείλει να το λύσει με αύξηση χρηματοδότησης και αναγκαίου προσωπικού. Δεν είναι πρόβλημα των πολιτών που περιμένουν να ζήσουν από μια δικαστική απόφαση. Η επιβίωση των συνταξιούχων και των υπόλοιπων ευάλωτων συμπολιτών μας δεν είναι θέμα δικαιώματος του κράτους αλλά συνταγματικής του υποχρέωσης.

Ο Βασίλης Χειρδάρης είναι ποινικολόγος, ειδικός στα ανθρώπινα δικαιώματα