Ο πόλεμος του Βενιζέλου

Πέρασα το Σαββατοκύριακο διαβάζοντας τις «Εκδοχές Πολέμου 2009-2022», την αφήγηση του Ευάγγελου Βενιζέλου στον Γιώργο Κουβαρά για την οικονομική κρίση και τις δομικές αλλαγές που προκαλούν η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Εννοείται ότι ο κύριος όγκος της αναδρομής αφορά την εμπειρία Βενιζέλου στο υπουργείο Οικονομικών και τα πεπραγμένα της συγκυβέρνησης με τον Αντώνη Σαμαρά. Ουσιαστικά πρόκειται για μία κατάθεση προς τον ιστορικό του μέλλοντος και μία αναφορά προς όλους εμάς που βιώσαμε το τραύμα. Και επειδή τα γεγονότα είναι ακόμα νωπά, ο αναγνώστης μπορεί να επενδύσει την αφήγηση του Βενιζέλου με τις προσωπικές του μνήμες.

Οι μεθοδολογικά εύστοχες ερωτήσεις του Κουβαρά και η αφηγηματική δεινότητα του Βενιζέλου επιτρέπουν στον αναγνώστη να μπει στο κουστούμι ενός εμβληματικού πολιτικού άνδρα και να παρακολουθήσει την εξέλιξη των γεγονότων μέσα από τη δική του ματιά. Οσοι γοητεύονται από τον τρόπο που αναπτύσσει τη σκέψη του ο Βενιζέλος, θα αισθανθούν ότι βρίσκεται δίπλα τους και, φυσικά, ζητά την προσοχή τους όταν εξηγεί πώς φτάσαμε στο PSI, στην αναδιάρθρωση του χρέους. Πιστεύω δε ότι αν ο Βενιζέλος σκέφτεται το ταφικό του επίγραμμα, θα είναι κάτι σχετικό με αυτό. Οχι άδικα. Ο Βενιζέλος δεν επένδυσε το πολιτικό του κεφάλαιο στην κρίση. Το ξόδεψε, πληρώνοντας πολύ μεγαλύτερο τίμημα από αυτό που του αναλογούσε. Και τώρα πρέπει καρτερικά να περιμένει την Ιστορία για να του το αναγνωρίσει. Πίστευα ότι θα διακρίνω μία λελογισμένη έκφραση πίκρας στην αφήγησή του. Πρέπει να κοιτάξεις προσεκτικά για να τη δεις, είναι συγκαλυμμένη, ευπρεπής. Ομοίως, θεωρούσα βέβαιο ότι θα βρω λέξεις που γίνονται δηλητηριώδη βέλη με στόχο τον Γιώργο Παπανδρέου. Εντάξει, υπάρχουν σημεία που τον σφάζει με το βαμβάκι, αλλά, σε γενικές γραμμές, είναι κάτι παραπάνω από ευγενής, είναι επιεικής. Αλλωστε τώρα, όπως λέει και ο ίδιος, είναι «απελεύθερος». Ωστόσο «αν χρειαστεί βοήθεια ο τόπος, θα την έχει». Η ανάγνωση του βιβλίου είναι, πιστέψτε με, απολαυστική, δεν μπορείς να το αφήσεις από τα χέρια σου. Και ναι, φυσικά και διαβάζεται και στην παραλία. Ολα τα καλά βιβλία διαβάζονται στην παραλία.

Χωρίς ανασχηματισμό

Ο Μητσοτάκης δεν θα κάνει ανασχηματισμό. Λογικό. Στον ανασχηματισμό δημιουργούνται δύο κατηγορίες δυσαρεστημένων: αυτοί που φεύγουν και εκείνοι που περίμεναν να μπουν στην κυβέρνηση, αλλά έμειναν έξω. Προεκλογικά δεν θέλεις τόσους δυσαρεστημένους. Θέλεις ανθρώπους που θα κατέβουν στην αρένα προσβλέποντας σε χαρτοφυλάκιο την επόμενη μέρα. Εκτός των άλλων, ο ανασχηματισμός αποτελεί και δήλωση με την οποία αναγνωρίζεις προβλήματα και υστερήσεις στο κυβερνητικό έργο. Και, εντελώς μεταξύ μας, δεν έχει το αντίκρισμα που νομίζουμε στο εκλογικό ακροατήριο. Πόσοι, στα αλήθεια, ενδιαφέρονται για τον ανασχηματισμό; Κάποτε έλεγαν ότι ενδιαφέρει τους ψηφοφόρους του υπουργού που φεύγει ή έρχεται. Κάποτε. Τώρα ενδιαφέρει τις κοπέλες στο γραφείο, καμιά δεκαριά μετακλητούς και τον αστυνομικό που θα οδηγεί καλύτερο αυτοκίνητο.

Χωρίς μεσάζοντες

Είναι εύκολο να βρεις γιατί πέφτει το ΠΑΣΟΚ στις δημοσκοπήσεις. Δεν συμμετέχει στο πολωτικό κλίμα, ο αρχηγός του είναι εκτός Βουλής και ο αντιπολιτευτικός του λόγος δεν είναι ποτισμένος στον λαϊκισμό. Κάποιοι εξηγούν ότι το ασαφές του πολιτικού στίγματος στοιχίζει δημοσκοπικούς πόντους. Οσο ο Ανδρουλάκης δεν εξηγεί με ποιον θα πάει και ποιον θα αφήσει, η θολούρα λειτουργεί απωθητικά. Καμία σχέση. Η μόνη ελπίδα για να σταθεί δημοσκοπικά και εκλογικά το ΠΑΣΟΚ είναι να πείσει ότι αποτελεί εναλλακτική και όχι συμπληρωματική πρόταση. Αν ο Ανδρουλάκης αρχίζει να κοιτάζει προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, είναι λογικό ο ψηφοφόρος να του πει ότι δεν χρειάζεται μεσάζοντες, πάει και μόνος του στον Μητσοτάκη ή στον Τσίπρα.