Ερχεται πλήθος από τροπικές μέρες και νύχτες στην Ελλάδα

«Τα κύματα καύσωνα, από εδώ και πέρα ολοένα και θα αυξάνονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η οποία επηρεάζει όλες τις χώρες του πλανήτη…». Αυτό ξεκαθαρίζει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο διευθυντής στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Νίκος Μιχαλόπουλος. Και η περιοχή μας, η Ανατολή Μεσόγειος, όπως εξηγεί, είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην κλιματική αλλαγή, μιας και οι μετρήσεις, τόσο στη θάλασσα όσο και στην ατμόσφαιρα, δείχνουν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας είναι ταχύτερη από την αντίστοιχη παγκόσμια μέση τιμή.

Κατά τους ειδικούς, στο εξής θα είναι συχνότερη η εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως αυτών που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες από την Ιβηρική μέχρι τη Βρετανία. Σύμφωνα, μάλιστα, με μελέτη του ΕΑΑ, εξαιτίας της εξελισσόμενης κλιματικής αλλαγής η συχνότερη εμφάνιση επεισοδίων καύσωνα στο μέλλον αναμένεται επίσης να είναι μεγαλύτερη στις περιοχές της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου.

Το κλίμα έχει αλλάξει. Οπως αναφέρει ο Νίκος Μιχαλόπουλος, από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 μέχρι σήμερα, παρατηρείται μια ανοδική τάση της θερμοκρασίας που ξεπερνάει τον 1 βαθμό Κελσίου (σχεδόν 1,5). Επιπλέον, έχει τριπλασιαστεί, κατά την ίδια χρονική περίοδο, η συχνότητα εμφάνισης επεισοδίων καύσωνα, η οποία έως το τέλος του αιώνα αναμένεται να… δεκαπλασιαστεί.

Σημειώνεται πως ο περσινός καύσωνας στην Ελλάδα έχει καταρρίψει κάθε προηγούμενο ρεκόρ σε αρκετούς δείκτες, όπως διάρκεια, ελάχιστη τιμή νυχτερινής θερμοκρασίας κ.ά. Για την ιστορία, στην Αθήνα, την τελευταία δεκαετία καταγράφηκαν τα πέντε θερμότερα έτη του τελευταίου ενάμιση αιώνα. Οπως εξηγεί ο ειδικός, έχει υπολογιστεί πως στην πρωτεύουσα, οι θερμές νύχτες (με θερμοκρασίες άνω των 26 βαθμών Κελσίου) διαρκούν ολοένα και περισσότερο τα τελευταία 40 χρόνια, με ρυθμούς αύξησης που φθάνουν τις 10 και 17 ημέρες ανά δεκαετία.

Η κατάσταση από εδώ και πέρα. Τίθεται έτσι το ερώτημα: Τι μας περιμένει από εδώ και πέρα; Για την Ελλάδα,τα κλιματικά μοντέλα του ΕΑΑ – για ένα μέσο σενάριο – προβλέπουν αύξηση της θερμοκρασίας από 3,5 έως 4 βαθμούς Κελσίου, με μείωση της βροχόπτωσης κατά περίπου 30% έως τα τέλη του αιώνα. Υπάρχει, βέβαια, και το χειρότερο σενάριο, σύμφωνα με το οποίο, η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να φθάσει έως και τους 5 βαθμούς. Στην πράξη, ο συνδυασμός της αύξησης της θερμοκρασίας και της μείωσης τωνβροχοπτώσεων, αναμένεται να προκαλέσει ανάλογη αύξηση των ασθενειών, μεταβολή της περιόδου των καλλιεργειών, έντονη ξηρασία (ιδίως σε νότια και ανατολικά ηπειρωτικά και Κρήτη), αύξηση των δασικών πυρκαγιών και διάβρωση των ακτών. Σύμφωνα με τον Νίκο Μιχαλόπουλο, προβλέπεται, επίσης, αύξηση της θερμικής δυσφορίας έως και 20 ημέρες ανά έτος έως το 2050, ενώ όλες οι πεδινές – ηπειρωτικές περιοχές της Ανατολικής Ελλάδας θα παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς έως και 40 επιπλέον ημέρες ανά έτος κατά την περίοδο 2071-2100.

Τροπικές νύχτες και μέρες. Οι προσημειώσεις για το μέλλον (1970-2100) υποδεικνύουν μετατόπιση νωρίτερα μέσα στον χρόνο της εμφάνισης τροπικών βραδιών (ελάχιστη θερμοκρασία πάνω από 20 βαθμούς) και τροπικών ημερών (αύξηση της μεγίστης θερμοκρασίας πάνω από 30 βαθμούς), αλλά και των θερμών ημερών (θερμοκρασία πάνω από 35 βαθμούς). Σε ό,τι αφορά στην Αθήνα, σύμφωνα με μελέτη του ΕΑΑ, η απόλυτη συχνότητα των υπερβάσεων οι οποίες εκδηλώνουν (σ.σ. και κατηγοριοποιούνται) «ζέστη-εξαιρετική προσοχή» και «μεγάλη δυσφορία» πρόκειται να αυξηθεί πάνω από 150% στο μέλλον.

Τι θα συμβεί σε κάθε περιοχή. Στην Αθήνα για τις περιόδους 2021-2050 και 2071-2100 προβλέπεται σημαντική αύξηση της θερμής επιβάρυνσης για τον πληθυσμό σε σχέση με το παρόν κλίμα. Ειδικότερα, ο αριθμός των ημερών με θερμή επιβάρυνση διαμορφώνεται περίπου στις 40 ημέρες στο παρόν κλίμα, οι οποίες παρατηρούνται τους μήνες Ιούνιο – Ιούλιο – Αύγουστο. Ωστόσο, στο εγγύς μέλλον (έως το 2050) ο αριθμός των ημερών με θερμική επιβάρυνση θα αυξηθεί κατά 50%.Στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο, ο αριθμός των ημερών με θερμή επιβάρυνση αναμένεται να αυξηθεί την τελευταία δεκαετία του 21ουαιώνα (2091-2100) σε σχέση με την τελευταία δεκαετία του 20ουαιώνα (1991-2000). Η παρατηρούμενη αύξηση, τέλος, αναμένεται να υπερβεί τις 30 ήμερες για τις περισσότερες περιοχές της Μεσογείου.