Το αντιδραστικό και επιδραστικό τίποτα

^«Χαμός στο Τwitter». Τι σημαίνει αυτό; Μια δήλωση, ένα γεγονός, αξιολογείται αριθμητικά σε κάποια πλατφόρμα και αυτό είναι μέτρηση κοινής γνώμης, είναι ζύγι, βαρύτητα; Το θέμα είναι ότι συχνά τα κοινωνικά δίκτυα τα επικαλούνται σε κείμενά τους δημοσιογράφοι, επιφυλλιδογράφοι ή σε συνεντεύξεις πολιτικοί ως ενισχυτικά της άποψής τους. Αυτό το «βοά», ως απόδειξη κύρους και εγκυρότητας. Ενα στατιστικό, ένα δίκιο της εντύπωσης. Το Instagram είναι πιο εικονοκεντρικό, το Facebook πιο κειμενοκεντρικό (και πιο γέρικο), το Τwitter πιο συντετμημένο, το ΤikΤok πιο «βιντεοκλιπάδικο» κ.λπ. Ολα τα προφίλ επικοινωνίας, όλες οι ζώνες αντιληπτικής ευαισθησίας καταλαμβάνουν τον δημόσιο λόγο και επεμβαίνουν αξιωματικά στην παραγωγή πολιτικής. Ο Τραμπ, ως γνωστόν, έτσι νίκησε και έτσι δεν έχασε, επιβιώνει πολιτικά, με πολλές πιθανότητες να επιβληθεί απολύτως στους Ρεπουμπλικανούς και να ξαναδιεκδικήσει. Η επιρροή του ανθεί, όπως αποδεικνύει η απόφαση για τις αμβλώσεις. Οχι ότι η κόντρα στις πλατφόρμες ή ο αναχωρητισμός είναι καλό. Πολλές φορές οι πλατφόρμες είναι οι μόνες ρωγμές ελευθερίας και δίκιου, μα άλλες τόσες είναι ρήγματα ολοκληρωτισμού και αδικίας. Αλλωστε η διαφθορά, στη σιωπή εκτείνεται. Αλλά το να θεωρείς ως κυρίαρχο και αξιόπιστο μηχανισμό έκφρασης του λαού, κατανόησης της ευαισθησίας του, της ιδεολογικής και αισθητικής του ενόρμησης τη δηλωτικότητα των μέσων μού φαίνεται και ανορθόδοξο και ψευδές.

Ποιο κοινό άραγε «πιάνουν» οι δημοσκοπήσεις; Θα μπορούσαν να αποτελούν «μέτρηση» οι κατηγοριοποιήσεις των σχολίων; Ετσι κι αλλιώς τα σχόλια τείνουν να γίνουν το δημοφιλέστερο τμήμα ενός κειμένου, το ισχυρότερο περιγραφικό στοιχείο ενός γεγονότος. Δηλαδή η εγκατάσταση της γνώμης πάνω στο γεγονός. Γεγονός γίνονται οι χιλιάδες ερμηνείες του, οι χιλιάδες γνωματεύσεις, οι εντυπώσεις. Οι followers, οι σοσιαλμιντιακές δημοφιλίες, μπορούν να απαντούν (στα πάντα) και μάλιστα με μεγαλύτερη διεισδυτικότητα από τον πολιτικό λόγο, την επιστήμη ή τη μαρτυρία. Δείτε τις μετρήσεις ακροαματικότητας των συνεδριάσεων της Βουλής, ακόμα και σε επίπεδο αρχηγών, σε σχέση με την ανάρτηση – εμφάνιση κάποιου τηλεοπτικού «άστρου» στο τάδε νησί με καινούργια συντροφιά. Ή και το ανάποδο: «χωρίζουν». Ολόκληρα επεισόδια, σαν της παλιάς «Λάμψης», με υποκεφάλαια, οπαδούς, αντιοπαδούς, συγκρουόμενες ομάδες ακολούθων ή ποίμνια φανατικών, καταναλώνουν τη μυθιστορηματική κοινοτοπία μιας επίσκεψης σε παραλία μιας σοσιαλμιντιακής διασημότητας. Τέτοια έξαψη, που κάτι ταπεινά sites με χομπίστες καταλήγουν σαν λέσχες βετεράνων. Μη μιλήσω για εκλεκτά sites, ηλεκτρονικά περιοδικά τέχνης, λογοτεχνίας ή πολιτικού στοχασμού. Πολιτικοί αντιγραφείς του ποπ ποιμνίου λοιπόν; Μόνη μέριμνα είναι η αυτοαναπαραγωγή. «Το μέσον φτιάχτηκε για μένα», μου ‘λεγε για το Τwitter αστέρι της πολιτικής επικοινωνίας σε μόνιμο παροξυσμό (που τον βρίζουν και τον λατρεύουν πολλοί). Χρόνο, βέβαια, δεν βρίσκει να κάνει τη δουλειά του, αφού τον απασχολεί η ανακοίνωσή της και όχι η εκπόνησή της.

Μεταδημοκρατία είπαμε; Ναι, αλλά αυτό σημαίνει μεταϊστορία, μεταδικαίωμα. Μια ιστορία που εξιστορείται (μια παραμυθία που κατασκευάζεται), ένα δικαίωμα που εγκαθίσταται από τον δυναμισμό των διεκδικητών του ή αίρεται από τη νωθρότητα των υπερασπιστών του. Με τους πολιτιστικούς όρους που προσπαθώ να περιγράψω, δεν είμαι σίγουρος εάν ο Τζόνσον δεν διεκπεραίωσε απλώς το Brexit, αλλά εξοικείωσε τον μέσο Βρετανό με την παράστασή του. Μερικές φορές μέσα από την παραδοξολογία, την παρέκκλιση, κυρίως μέσα από τα σχήματα και τη σωματοδομή του, ο Τζόνσον «υπενθύμιζε» τον Τσόρτσιλ, πιθανόν διεγείροντας – σχεδόν αυτόματα – έναν βρετανικό εγωισμό ή το βρετανικό ομοίωμα εθνικής ανεξαρτησίας. Αλματικό ίσως και αναπόδεικτο, αλλά, συχνά, κυρίως η παράσταση, το happening, η φάτσα εξηγούν τη νίκη ενός αντιδραστικού και επιδραστικού τίποτα.