Συναγερμός και στην Ελλάδα για το «τσουνάμι» των ακραίων θερμοκρασιών

Σε κατάσταση συναγερμού έχουν τεθεί οι Αρχές για την περίπτωση που το κύμα των ακραίων θερμοκρασιών που χτυπά τη Δυτική Ευρώπη (Ισπανία, Πορτογαλία, Βρετανία, Γαλλία) φθάσει και στην Ελλάδα. Μέχρι την ερχόμενη Παρασκευή 22 Ιουλίου ο καύσωνας που πλήττει τη Δυτική Ευρώπη εκτιμάται πως δεν πρόκειται να μας επηρεάσει. Από εκεί και πέρα όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.

Στη Δυτική Ευρώπη, όπως λέει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Νίκος Μιχαλόπουλος, παρουσιάστηκε τον Ιούνιο ο πιο πρώιμος καύσωνας των τελευταίων δεκαετιών, ενώ ο περσινός καύσωνας στην Ελλάδα έχει καταρρίψει κάθε προηγούμενο ρεκόρ σε αρκετούς δείκτες (διάρκεια, ελάχιστη τιμή νυχτερινής θερμοκρασίας κ.ά.). Τα κύματα καύσωνα από εδώ και πέρα ολοένα και θα αυξάνονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η οποία επηρεάζει όλες τις χώρες του πλανήτη.

Στην Αθήνα, για παράδειγμα, σύμφωνα με τον Νίκο Μιχαλόπουλο «την τελευταία δεκαετία καταγράφηκαν πέντε από τα θερμότερα έτη του τελευταίου ενάμιση αιώνα», ενώ από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 μέχρι σήμερα παρατηρείται μια ανοδική τάση της θερμοκρασίας που ξεπερνάει τον 1 βαθμό (αύξηση σχεδόν της τάξης του ενάμιση βαθμού). Ταυτόχρονα κατά την ίδια χρονική περίοδο έχει τριπλασιαστεί και η συχνότητα εμφάνισης επεισοδίων καύσωνα, η οποία μέχρι το τέλος του αιώνα αναμένεται να δεκαπλασιαστεί(!). Για την ιστορία: τη δεκαετία 2006-2015 η μέση διάρκεια εμφάνισης πολύ θερμών ημερών (θερμοκρασίες πάνω από 37 βαθμούς) είναι τετραπλάσια της δεκαετίας 1976-1985 και μεγαλύτερη από κάθε άλλη δεκαετία από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Ενα στοιχείο που δείχνει πόσο έχει αλλάξει το κλίμα είναι κατά τον Νίκο Μιχαλόπουλο το γεγονός πως τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σταδιακή και σημαντική μετατόπιση νωρίτερα μέσα στο έτος της πρώτης εμφάνισης όλων των υψηλών θερμοκρασιών αλλά και μετατόπιση αργότερα μέσα στο έτος της τελευταίας εμφάνισής τους. Μάλιστα, έχει υπολογιστεί, όπως λέει, πως στην Αθήνα οι θερμές νύχτες (με θερμοκρασίες πάνω από 26 βαθμούς) διαρκούν ολοένα και περισσότερο τα τελευταία 40 χρόνια, με ρυθμούς αύξησης που φθάνουν 10 και 17 ημέρες ανά δεκαετία. Η περιοχή μας, η Ανατολική Μεσόγειος, κατά τους ειδικούς είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην κλιματική αλλαγή και οι μετρήσεις τόσο στη θάλασσα όσο και στην ατμόσφαιρα δείχνουν να θερμαίνεται γρηγορότερα από την παγκόσμια μέση αύξηση της θερμοκρασίας.

Σύμφωνα με τον διευθυντή στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, για την Ελλάδα τα κλιματικά μοντέλα για ένα «μέσο» σενάριο προβλέπουν αύξηση της θερμοκρασίας έως 3,5-4 βαθμούς Κελσίου, με μείωση της βροχόπτωσης κατά περίπου 30% μέχρι τα τέλη του αιώνα. Σημειώνεται πως για το απαισιόδοξο σενάριο η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να φτάσει έως 5 βαθμούς.

Οπως αναφέρει ο Νίκος Μιχαλόπουλος, προβλέπεται αύξηση της θερμικής δυσφορίας έως και 20 ημέρες έως το 2050, ενώ όλες οι πεδινές/ηπειρωτικές περιοχές της Ανατολικής Ελλάδας θα παρουσιάσουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς έως και 40 επιπλέον ημέρες τον χρόνο κατά την περίοδο 2071-2100.

Σε ό,τι αφορά την Αθήνα, σύμφωνα με μελέτη του ΕΑΑ, η απόλυτη συχνότητα των υπερβάσεων οι οποίες υποδηλώνουν «ζέστη-εξαιρετική προσοχή» και «μεγάλη δυσφορία» πρόκειται να αυξηθεί πάνω από 150% στο μέλλον.

Στην Αθήνα, για τις περιόδους 2021-2050 και 2071-2100 προβλέπεται σημαντική αύξηση της θερμής επιβάρυνσης για τον πληθυσμό -σε σχέση με το παρόν κλίμα. Ειδικότερα, ο αριθμός των ημερών με θερμή επιβάρυνση διαμορφώνεται περίπου στις 40 ημέρες στο παρόν κλίμα, οι οποίες παρατηρούνται τους μήνες Ιούνιο μέχρι Αύγουστο.