Ο τυχαίος θάνατος ενός περαστικού

Πρόκειται για ένα είδος αντιστροφής της πολιτικής ιλαροτραγωδίας του Ντάριο Φο «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού». Στο έργο του, ο ιταλός συγγραφέας, με όχημα την αυτοκτονία ενός υπόπτου ο οποίος, σύμφωνα με την αστυνομία, έπεσε από το παράθυρο ενώ ανακρινόταν για την πιθανότητα συμμετοχής του σε πολύνεκρη βομβιστική επίθεση σε τράπεζα, καταγγέλλει την κρατική βία και την κατάχρηση εξουσίας. Αναρωτιέμαι λοιπόν αν, τριάντα χρόνια μετά τη δολοφονία του Θάνου Αξαρλιάν από τον Δημήτρη Κουφοντίνα, θα μπορούσε να γραφτεί ένα έργο για τον «τυχαίο θάνατο ενός περαστικού» που θα καταγγέλλει την τυφλή, εντελώς τυφλή όμως, βία της τρομοκρατίας και την κατάχρηση της ιδιότυπης ιδεολογικής εξουσίας της. Στην Ελλάδα νομίζω πως όχι. Διότι στη χώρα «όπου ανθεί φαιδρά πορτοκαλέα», η μητέρα του Παύλου Φύσσα δικαιούται να δηλώνει ότι δεν πρέπει να γίνουν εκλογές στις 18 Σεπτεμβρίου, την «ημέρα του Παύλου της». Ενώ η μητέρα του Θάνου Αξαρλιάν υποχρεούται να βλέπει, τις μέρες που συμπληρώνονται 30 χρόνια από τη δολοφονία του παιδιού της, άρθρο του δολοφόνου του. Στην ίδια κομματική εφημερίδα δε που έκανε τη δήλωση η Μάγδα Φύσσα.

Δεν θέλω να φανταστώ τι θα γινόταν αν στην επέτειο της δολοφονίας του Φύσσα ή του Γρηγορόπουλου κάποιο μέσον φιλοξενούσε άρθρο του Ρουπακιά ή, αντίστοιχα, του Κορκονέα. Και δικαίως θα γινόταν ο κακός χαμός διότι θα επρόκειτο για κατάφωρη προσβολή νεκρού. Αυτοί όμως που θα πρωτοστατούσαν στον κακό χαμό είναι οι ίδιοι που – άλλοτε υπαινικτικά και άλλοτε με φαρδιά πλατιά την υπογραφή τους – θα «υπόσχονται» στον Κώστα Μπακογιάννη βανδαλισμούς (για να το πω κομψά) στον τάφο του δολοφονημένου, επίσης από τον Κουφοντίνα, πατέρα του. Ανάλογους βανδαλισμούς με αυτούς που γίνονται κατ’ εξακολούθηση στο μνημείο των νεκρών της Μαρφίν. Τα ‘παμε όμως. Στη χώρα που δεν υπάρχει μνημείο για τα θύματα της τρομοκρατίας, υπάρχει μνημείο για τους «νεκρούς της ΕΡΤ». (Αλήθεια, θα απομακρυνθεί ποτέ αυτό το ιδεολογικό και εικαστικό εξάμβλωμα;).

Τις μέρες της δίκης των τρομοκρατών της «17 Νοέμβρη», σχετική δημοσκόπηση που έκανε τότε η «Ελευθεροτυπία» έδειξε ότι ένας στους πέντε Ελληνες δεν ήταν πεπεισμένος για την ενοχή των κατηγορουμένων ενώ ένας στους τρεις θεωρούσε τα εγκλήματά τους πολιτικά, άρα με ιδεολογικό πρόσημο. Δεν ξέρω ποια ιδεολογία στέλνει στον θάνατο ένα 20χρονο παιδί που περπατούσε αμέριμνο στον δρόμο και ουδέποτε είχε εμπλακεί σε κάποια πολιτική κίνηση. Ή μάλλον ξέρω. Είναι αυτή η ιδεολογία που δεν υπολογίζει την ανθρώπινη ζωή. Τη θεωρεί απολύτως αναλώσιμη στην «πορεία προς τη νίκη». Η απάντηση του Κουφοντίνα, όταν τον ρώτησε ο Τζωρτζάτος γιατί έριξε τη ρουκέτα ενώ κυκλοφορούσε κόσμος στην Καραγεώργη Σερβίας, ότι δεν μπορούσε να το αναβάλει γιατί η γυναίκα του τον πίεζε να φύγουν για διακοπές, είναι, ίσως, η πιο κυνική δημόσια παραδοχή που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Ενας «επαναστάτης» που πολεμά την αστική δημοκρατία, δολοφονεί έναν τυχαίο περαστικό, πιεζόμενος από μία μικροαστική συνθήκη. Τη βιασύνη της συμβίας του να φύγουν για διακοπές. Αν δεν υπήρχαν 13 νεκροί – τα θύματα του Κουφοντίνα – θα ήταν φαρσοκωμωδία.

Και κάτι ακόμη. Ας γράφει ο Κουφοντίνας όπου θέλει αφού δεν έχουν συνειδησιακό πρόβλημα αυτοί που φιλοξενούν τις γραφές του. Φτάνει να μπαίνει, κάτω από το όνομά του, η βασική του ιδιότητα: «κατά συρροή δολοφόνος». Αλλιώς, πρόκειται για παραποίηση.

Ημουν κι εγώ εκεί

Εχω ξαναγράψει ότι εκείνο το μεσημέρι της 14ης Ιουλίου του 1992, ανέβαινα την Καραγεώργη Σερβίας και, όταν εκτοξεύθηκε η ρουκέτα που σκότωσε τον Θάνο, βρισκόμουν λίγα μέτρα πριν τη γωνία με τη Βουλής. Το ότι υπήρξε μία από τις πιο συγκλονιστικές μέρες της ζωής μου, είναι κάτι που αφορά μόνο εμένα. Το ότι θα μπορούσαμε όμως να ήμασταν, μαζί με τον συνάδελφο με τον οποίον είχαμε βγει για καφέ, στη θέση του Αξαρλιάν είναι κάτι που αφορά όλους. Διότι αναδεικνύει ότι δεν έχει στόχο. Ή μάλλον, στόχος της είναι όλοι.