Οι επιστήμονες τρέχουν και δεν προλαβαίνουν τις μεταλλάξεις

Αήττητος είναι έως και σήμερα ο SARS-CoV-2 εξαιτίας των συχνών μεταλλάξεων του που τον αναδεικνύουνω     ω σε «πρωταθλητή». Οι ερευνητές σε αυτόν τον υπό εξέλιξη αγώνα δρόμου παραμένουν σταθερά στη δεύτερη θέση, καθώς τα εμβόλια είναι πίσω κατά μερικές… παραλλαγές του πανδημικού ιού. Αρα, το ερώτημα που πλανάται σήμερα είναι ποιο εμβόλιο θα κυκλοφορεί το επερχόμενο φθινόπωρο και πόσο επικαιροποιημένο θα είναι. Οι προσδοκίες για ενισχυτικές δόσεις που θα προστατεύουν από την Ομικρον και ενδεχομένως και από τις νεότερες υποπαραλλαγές της (με έμφαση στις ΒΑ.4 και ΒΑ.5 που πρωταγωνιστούν σήμερα) ενισχύθηκαν μετά το σχετικό αίτημα του Οργανισμού Φαρμάκων και Τροφίμων των ΗΠΑ (FDA) προς τις παρασκευάστριες εταιρείες.

Ηδη η εταιρεία Pfizer ξεκίνησε να εργάζεται πάνω στο πειραματικό αυτό εμβόλιο, εκτιμώντας πως υπάρχει η δυνατότητα να ξεκινήσει η διανομή από την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου. Η Moderna έχει επίσης επισημάνει πρόσφατα πως είναι σε θέση να ενημερώσει το εμβόλιό της, όποτε αυτό χρειαστεί.

Ετσι, στην πράξη διαμορφώνεται ένα αίτημα ερευνητικής προσαρμοστικότητας, αντίστοιχης της εξέλιξης του πανδημικού ιού, ακολουθώντας το δοκιμασμένο μοντέλο των εμβολίων της εποχικής γρίπης που ανανεώνονται ετησίως με τα νεότερα στελέχη.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το «στοίχημα» για δισθενή εμβόλια (δηλαδή θα στοχεύουν τόσο τον αρχικό ιό όσο και τις υποπαραλλαγές της Ομικρον BA.4 και BA.5) παραμένει αμφίβολο. Και αυτό γιατί πρωτίστως ο πανδημικός ιός μπορεί να κάνει και πάλι την ανατροπή. Πώς; Ουδείς είναι σε θέση να γνωρίζει εάν το επόμενο φθινόπωρο και χειμώνα θα αναγνωριστεί ως απειλή μια υποπαραλλαγή της (ομολογουμένως μεγάλης) οικογένειας της Ομικρον ή εάν θα έχει προκύψει ένα νέο άγνωστο στέλεχος.

Επιπρόσθετα, προς το παρόν δεν μπορούν να υπάρχουν διαβεβαιώσεις σχετικά με τα χρονοδιαγράμματα τροφοδοσίας των χωρών.

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΝΟΣΙΑΣ. Οι επιστήμονες του FDA, πάντως, φαίνεται να επενδύουν στην πεποίθηση πως η νέα αυτή σύνθεση των εμβολίων ενδεχομένως να διευρύνει την ανοσολογική απόκριση των εμβολιασθέντων. Επίσης, τα αρχικά δεδομένα μαρτυρούν και μεγαλύτερη διάρκεια της ανοσίας, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί πόσο θα διαρκεί. «Μερικές εβδομάδες; Εναν με δύο μήνες;» αναρωτιούνται σε άρθρο τους ο καθηγητής Μικροβιολογίας στο Weill Cornell Medicine της Νέας Υόρκης, John P. Moore, και ο καθηγητής Παιδιατρικής και μέλος της Επιτροπής για τα Εμβόλια του FDA, Paul A. Offit.

Και ενώ η συζήτηση για τα εμβόλια «νέας γενιάς» έχει αναζωπυρωθεί λόγω των πρόσφατων εξελίξεων, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) προχώρησε εχθές σε νέες συστάσεις σχετικά με την 4η δόση. Αναλυτικότερα, συνιστούν τη δεύτερη αναμνηστική δόση των mRNA εμβολίων COVID-19 σε άτομα μεταξύ 60 και 79 ετών και άτομα με ιατρικές παθήσεις που τα θέτουν σε υψηλό κίνδυνο για σοβαρή νόσηση. Οσον αφορά όμως τον ευρύτερο πληθυσμό, σημειώνουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χορήγηση δεύτερης αναμνηστικής δόσης σε άτομα κάτω των 60 ετών που δεν διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

Αξίζει, δε, να σημειωθεί πως από αυτή την εβδομάδα (και εκτός απροόπτου) ενισχύεται η φαρέτρα των γιατρών στη χώρα μας για την προστασία των πλέον ευάλωτων. Αναλυτικότερα, μετά την παραλαβή 2.000 δόσεων μονοκλωνικών αντισωμάτων της AstraZeneca αναμένεται να ξεκινήσει τα επόμενα 24ωρα η χορήγησή τους σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των κλινικών μελετών, η προφυλακτική αυτή θεραπεία μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης COVID-19 λοίμωξης κατά 77%, με τη διάρκεια της προστασίας να εκτιμάται σε τουλάχιστον έξι μήνες. Παρ’ όλα αυτά, τα οφέλη της αφορούν συγκεκριμένους ασθενείς (π.χ. με αιματολογική κακοήθεια υπό θεραπεία), γι’ αυτό και τα αιτήματα θα αξιολογούνται από Επιτροπή όπως ισχύει σήμερα και με τα αντι-ιικά χάπια.