Η θυσία ενός πραγματιστή πολιτικού

Παγκόσμιο σοκ προκάλεσε η χθεσινή δολοφονία του Σίνζο Αμπε, του μακροβιότερου πρωθυπουργού της Ιαπωνίας. Ο 67χρονος Αμπε δέχθηκε πυροβολισμούς στη διάρκεια προεκλογικής του ομιλίας στην πόλη Νάρα, ενόψει των εκλογών για την άνω Βουλή, που ήταν προγραμματισμένες για αύριο. Την επίθεση πραγματοποίησε με αυτοσχέδιο όπλο ένας 41χρονος άνδρας ο οποίος είχε υπηρετήσει στην Ομάδα Ναυτικής Αυτοάμυνας επί τρία χρόνια, έως το 2005. Ο Τετσούγια Γιαμαγκάμι είπε στους αστυνομικούς που τον συνέλαβαν αμέσως ότι ήταν δυσαρεστημένος με τον Αμπε και ήθελε να τον σκοτώσει.

Ο νυν πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Φούμιο Κισίντα καταδίκασε την επίθεση χαρακτηρίζοντάς την «βάρβαρη». Τη θλίψη και τον αποτροπιασμό τους εξέφρασαν ηγέτες και κυβερνήσεις από όλο τον κόσμο – από τον γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ έως τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν και τις κυβερνήσεις της Κίνας και της Ρωσίας.

Αντιδράσεις. Παλεύοντας να κρατήσει υπό έλεγχο τα συναισθήματά του, ο Κισίντα ανέφερε ότι η απόπειρα δολοφονίας του 67χρονου Αμπε, ήταν μια απαράδεκτη επίθεση στα θεμέλια της δημοκρατίας στην Ιαπωνία. «Εγινε ό,τι ήταν δυνατόν για να κρατηθεί στη ζωή», τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους. Είπε επίσης ότι δεν γνώριζε το κίνητρο για την «απολύτως ασυγχώρητη» επίθεση. Αξιωματούχος της Πυροσβεστικής είχε δηλώσει νωρίτερα ότι ο Αμπε βρισκόταν σε κατάσταση καρδιοαναπνευστικής ανακοπής όταν μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στο νοσοκομείο. Διευκρίνισε ότι ο πρώην πρωθυπουργός δέχθηκε σφαίρες στη δεξιά μεριά του λαιμού του και στην αριστερή κλείδα.

Ο Αμπε είχε διατελέσει δύο φορές πρωθυπουργός: μεταξύ 2006 και 2007 και αργότερα από το 2012 έως το 2020, οπότε και αποχώρησε για λόγους υγείας. Την ώρα της επίθεσης έκανε προεκλογική ομιλία έξω από σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης Νάρα.

Ξαφνικά ακούστηκαν δύο πυροβολισμοί και οι παρόντες κατέγραψαν σωματοφύλακες να ακινητοποιούν έναν άνδρα με γκρι μπλουζάκι και μπεζ παντελόνι. Ιαπωνικός ιστότοπος δημοσίευσε φωτογραφία με τον Αμπε να διακρίνεται ξαπλωμένος μπρούμυτα στον δρόμο με αίμα στο λευκό του πουκάμισο.

Παρότι είχε αποχωρήσει από την πρωθυπουργία, ο Αμπε παρέμεινε κυρίαρχη παρουσία στο κυβερνών κόμμα, ελέγχοντας μία από τις κύριες φατρίες του. Ο Κισίντα, που ήταν ουσιαστικά προστατευόμενος του Αμπε, ήλπιζε να χρησιμοποιήσει τις εκλογές για να βγει από τη σκιά του πρώην πρωθυπουργού και να καθορίσει μόνος την πορεία του, είπαν οι αναλυτές. Ο Κισίντα ανέστειλε την προεκλογική του εκστρατεία μετά τον πυροβολισμό του Αμπε και κάλεσε όλους τους πολιτικούς να επιστρέψουν στο Τόκιο.

«Abenomics». Ο Αμπε ανήκε σε εύπορη πολιτική δυναστεία, καθώς ο πατέρας του είχε διατελέσει υπουργός Εξωτερικών και ο παππούς του πρωθυπουργός. Ο ίδιος θεωρούνταν πραγματιστής πολιτικός και ήταν περισσότερο γνωστός για την πολιτική του «Abenomics», της επιθετικής νομισματικής χαλάρωσης και των δημοσιονομικών δαπανών. Ενίσχυσε τις αμυντικές δαπάνες και σε μια ιστορική αλλαγή το 2014, η κυβέρνησή του ερμήνευσε εκ νέου το μεταπολεμικό, ειρηνιστικό σύνταγμα ώστε να επιτρέψει στα ιαπωνικά στρατεύματα να πολεμήσουν στο εξωτερικό για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το επόμενο έτος, με νόμο τερματίστηκε η απαγόρευση άσκησης του δικαιώματος συλλογικής αυτοάμυνας ή υπεράσπισης μιας φιλικής χώρας που δεχόταν επίθεση. Ο Αμπε, ωστόσο, δεν πέτυχε τον μακροχρόνιο στόχο του να αναθεωρήσει το Σύνταγμα που συνέταξαν οι ΗΠΑ εντάσσοντας τις Δυνάμεις Αυτοάμυνας, όπως είναι γνωστός ο στρατός της Ιαπωνίας, στο ειρηνιστικό άρθρο 9.