Το «αντιπροσωπευτικό» πανεπιστήμιο του Αλέξη

Περίμενα, ομολογώ, ότι η κατάθεση του νομοσχεδίου για τα ΑΕΙ στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή θα προκαλούσε μεγάλο σαματά. Κάτι σαν το μπαράζ πυροβολικού, με το οποίο οι Σοβιετικοί άνοιξαν την επίθεση στη γραμμή του ποταμού Οντερ το 1945. Περίμενα ομοβροντίες από κορώνες, καταιγισμό μπακαλιάρων και ηρωικής μεγαλαυχίας. Και αντί για τον Αρμαγεδδώνα, είδαμε μια σημαιούλα να βγαίνει από την κάννη του όπλου, η οποία είχε επάνω της γραμμένη τη λέξη «Μπαμ!». Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης ήσαν σε επίπεδο ρουτίνας, σχεδόν καθ’ υποχρέωσιν, με αισθητό το πνεύμα της ηττοπάθειας, λες και προεξοφλούν το μάταιο του αγώνα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ οργάνωσε ειδική διάσκεψη για το θέμα, στην οποία ο πρόεδρός του βεβαίως καταδίκασε το νομοσχέδιο, επειδή φέρνει τη «μετάλλαξη του ακαδημαϊκού και αντιπροσωπευτικού (!) πανεπιστημίου σε ένα πανεπιστήμιο που προσομοιάζει με ιδιωτική εταιρεία». Εξέφρασε όμως και την κατάπληξή του, επειδή η κυβέρνηση καταπιάνεται με τα πανεπιστήμια, όταν «υπάρχουν άλλα πολλά, μα πάρα πολλά, κρίσιμα θέματα που απασχολούν τον ελληνικό λαό». Για τον Αλέξη Τσίπρα, δηλαδή, δεν υπήρχε η ανάγκη να βελτιωθούν τα πανεπιστήμια ή, εν πάση περιπτώσει, μπορούσαν να περιμένουν. Γιατί όχι; Μεγάλο χαλί έχουμε, πολλά μπορούμε να χώσουμε από κάτω. (Εδώ, επί ΣΥΡΙΖΑ,  χώρεσαν οι 15.000 φουκαράδες της Μόριας…) Γενικώς, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έδειξε να ενοχλείται περισσότερο από τη χρονική συγκυρία της εισαγωγής του νομοσχεδίου στη Βουλή, παρά από τις ρυθμίσεις που προβλέπει.

Αποστασιοποιημένη σχετικώς ήταν και η κριτική του Νίκου Ανδρουλάκη. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δέχθηκε στο γραφείο του τους πρυτάνεις, την περασμένη εβδομάδα, αλλά η δήλωσή του μετά τη συνάντηση που είχε μαζί τους, έγινε μόνο και μόνο για να βγάλει την υποχρέωση απέναντί τους. Δεν αναφέρθηκε καν στο περιεχόμενο εκείνων με τα οποία διαφωνεί – δεν ξέρω μπορεί κιόλας να μη διαφωνούσε ο άνθρωπος, αλλά να όφειλε κάτι να πει. Πάντως, το μόνο για το οποίο έψεξε την κυβέρνηση ήταν επειδή δεν προηγήθηκε «ώριμος διάλογος» (σε απλά ελληνικά, διάλογος στο διηνεκές…), αλλά η κυβέρνηση ενήργησε «μονομερώς».

Πώς ήθελε, αναρωτιέμαι, να κυβερνήσει η κυβέρνηση; Μονομερώς, αλλ’ αυστηρά εντός των ορίων του Συντάγματος, ενεργεί κάθε κυβέρνηση στον δημοκρατικό κόσμο. Η δε αντιπολίτευση έχει τη θέση και τον ρόλο της μέσα στη Βουλή και όχι μέσα στην κυβέρνηση. Δικονομικά ήσαν, δηλαδή, τα επιχειρήματα του Ανδρουλάκη. Επί της διαδικασίας, χωρίς το παραμικρό για την ουσία του ζητήματος. Σε κάθε περίπτωση, δεν το λες αυτό υπεύθυνη στάση κόμματος. Ούτε θα απέδιδα, όμως, τέτοια πρόθεση στον Ανδρουλάκη. Καταλαβαίνω ότι μια εξυπηρέτηση έκανε ο Ανδρουλάκης στους πρυτάνεις, που θα τον έχουν πιάσει από χίλιες μεριές και θα του γκρινιάζουν.

Θα μου πείτε ότι ακόμη είναι αρχή και ότι η μάχη θα ανάψει, καθώς θα πλησιάζουμε προς τη μεθεπομένη Παρασκευή, όταν το νομοσχέδιο θα ψηφισθεί από την Ολομέλεια της Βουλής. Σύμφωνοι, αλλά δεν είναι μόνον αυτός ο λόγος των χαμηλής εντάσεως αντιδράσεων της αντιπολίτευσης. Ο κυριότερος λόγος είναι επειδή η θέση υπέρ του σημερινού συστήματος εκλογής πρυτάνεων δεν μπορεί να είναι πια υπερασπίσιμη δημοσίως, διότι βρίσκει απέναντι της τη συντριπτική πλειονότητα του κόσμου. Θα παρατηρήσατε ότι ακόμη και αυτός ο Τσίπρας εμμέσως μόνον αναφέρθηκε στη λεγόμενη νομιμοποίηση από τη βάση, χρησιμοποιώντας τον σχεδόν κωμικό όρο «αντιπροσωπευτικό πανεπιστήμιο». Λες και οι καθηγητές των πανεπιστημίων εκλέγονται με εθνικές εκλογές από το σύνολο των ψηφοφόρων…

Η αντιπροσωπευτικότητα του κοινοβουλευτικού συστήματος προφανώς δεν έχει καμία θέση στην προαγωγή της γνώσης, της έρευνας και της επιστήμης. Το «αντιπροσωπευτικό πανεπιστήμιο» του Αλέξη είναι το πολιτικοποιημένο πανεπιστήμιο, αυτό που απέτυχε. Και επειδή αυτό ο κόσμος το έχει εμπεδώσει (ακόμη και η βάση του ΣΥΡΙΖΑ στηρίζει το νομοσχέδιο, δείχνουν οι μετρήσεις…), η αντιπολίτευση προσέχει ώστε να μην εκτεθεί πέραν του δέοντος. Δεν είναι καιρός για να έρχονται σε αντιπαράθεση με τη βάση των ψηφοφόρων τους, ενόψει εκλογών, τις οποίες εκείνοι θεωρούν βέβαιες. Εξού η διακριτικότητα στην υποστήριξη του αντιπροσωπευτικού, δηλαδή του πολιτικοποιημένου, πανεπιστημίου.

Πάντως, οι αντίπαλοι του νομοσχεδίου ας μη βιάζονται να τα βάψουν μαύρα. Μπορούν να ελπίζουν, επειδή υπάρχει η πέμπτη φάλαγγα, που μάχεται υπόγεια, αλλά και πιο λυσσαλέα, εναντίον των διοικητικών αλλαγών τις οποίες εισάγει το νομοσχέδιο. Καθόλου συμπτωματικά, την απαρτίζουν οι δεξιοί πρυτάνεις…