Το πολιτικό λεξιλόγιο του καλοκαιριού

Κάθε περίοδος έχει το αφήγημα που της ταιριάζει – και αυτό το αφήγημα θέλει τα δικά του λήμματα, που όσο περνάει ο καιρός αξιοποιούνται διαφορετικά από κάθε πλευρά. Αυτό το καλοκαίρι δεν είναι συνηθισμένο: στη σκιά των επιπτώσεων μιας πανδημίας και ενός πολέμου στην Ευρώπη, στην Ελλάδα ζυγίζουμε πιθανότητες πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, και μάλιστα σε κάλπες απλής αναλογικής. Ποιες είναι οι λέξεις που θα χρησιμοποιηθούν περισσότερο τους μήνες που έρχονται;

Ακρίβεια: Μπορεί αρκετοί πολίτες πια να περιμένουν την επίδοση του fuel και του power pass, μπορεί 200.000 ακόμα να επωφεληθούν από το επίδομα για τον κοινωνικό τουρισμό, όμως το κόστος ζωής και οι φουσκωμένοι λογαριασμοί συνεχίζουν να μένουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης – τόσο από την πλευρά της κυβέρνησης, που ψάχνει τρόπους να ελαφρύνει όσο μπορεί τα βάρη, όσο και από εκείνη της αντιπολίτευσης, που ασκεί κριτική στην κοινωνική πολιτική του Μεγάρου Μαξίμου και ενσωματώνει στο προεκλογικό της πρόγραμμα λύσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Φταίνε και οι έρευνες, που δείχνουν πως η ακρίβεια είναι το ζήτημα που απασχολεί περισσότερο απ’ όλα τους πολίτες.

Δημοσκοπήσεις: Πότε καταλαβαίνει κανείς ότι έχουμε μπει, έστω ανεπισήμως, σε προεκλογική περίοδο; Οταν οι δημοσκοπήσεις αρχίζουν και γίνονται συχνές, συστηματικές και ερμηνεύονται από κάθε πολιτική παράταξη με διαφορετικό τρόπο. Από εδώ και πέρα όλα μετράνε: Η διαφορά ανάμεσα στον πρώτο και στον δεύτερο, η διαφορά ανάμεσα στον δεύτερο και στον τρίτο, οι εκροές και οι εισροές, η διείσδυση στους αναποφάσιστους, το ποσοστό όσων μένουν εκτός Βουλής. Ως φωτογραφία της στιγμής αλλά και ως τάση – στην πιθανότητα οι εκλογές να είναι πιο κοντά απ’ όσο διατείνονται στην κυβέρνηση.

Εκλογολογία: Πώς ορίζεται το τέλος της τετραετίας; Με δεδομένο πως «τέλος» μπορεί να είναι και η άνοιξη του 2023, αλλά και το φθινόπωρο του 2022, όλο και περισσότερες εκτιμήσεις από γαλάζια στελέχη, αλλά και από στελέχη της αντιπολίτευσης, λένε πως μετράμε πια αντίστροφα για τις κάλπες. Και αυτή η φημολογία παρασύρει τον κομματικό σχεδιασμό, όχι μόνο σε επίπεδο προγράμματος, αλλά και σε επίπεδο ψηφοδελτίων – με όλες τις πλευρές να δίνουν ως χρονικό ορίζοντα το τέλος Ιουλίου για να έχουν ολοκληρώσει και να μπορούν να δώσουν στη δημοσιότητα ένα μεγάλο μέρος από τους υποψηφίους κάθε περιφέρειας.

Προκλητικότητα: Δύο είναι οι αστάθμητοι παράγοντες του καλοκαιριού, αυτοί που μπορούν να καθορίσουν τον χρόνο των εκλογών που έρχονται – και ο πρώτος συνοψίζεται στη φράση «τουρκική προκλητικότητα». Μπορεί να θεωρείται πως μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη και τα επακόλουθά της το υπόλοιπο του καλοκαιριού θα είναι σχετικά ήρεμο στο Αιγαίο, όμως κανείς δεν βάζει και το χέρι του στη φωτιά, καθώς εν έτει 2022 τίποτα δεν μπορεί να είναι απολύτως δεδομένο. Τίποτα, εκτός από την επαγρύπνηση της ελληνικής πλευράς, που δεν θα ήθελε σε καμία περίπτωση να πιαστεί στον ύπνο.

Πυρκαγιές: Ο δεύτερος αστάθμητος παράγοντας είναι περιβαλλοντικός, όχι ιδιαίτερα ελεγχόμενος και δεν υπάγεται στη σφαίρα των εθνικών θεμάτων, αλλά στην πολιτική προστασία. Πώς θα πήγαινε ο οποιοσδήποτε σε εκλογές αν οι πυρκαγιές του φετινού Αυγούστου θυμίζουν τις πυρκαγιές του προηγούμενου; Αυτή τη χρονιά, πάντως, οι αντιπυρικές εργασίες ξεκίνησαν νωρίτερα και τα εργαλεία – μετά το περσινό πάθημα – είναι περισσότερα. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η φύση συμβιβάζεται και οι φετινοί πρώιμοι καύσωνες έρχονται να επικυρώσουν το αποτύπωμα της περιβαλλοντικής κρίσης στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

Σταθερότητα: Ποιο είναι το κόμμα που μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα μετά τις εκλογές της απλής αναλογικής; Με σύνθημα τη σταθερότητα θα διεκδικήσει, όπως φαίνεται σήμερα, η ΝΔ την αυτοδυναμία σε μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση. Με το ίδιο σύνθημα το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ θα αξιοποιήσει τη διερευνητική εντολή που θα λάβει για τον σχηματισμό κυβέρνησης από την πρώτη Κυριακή. Και βέβαια, τη σταθερότητα στην ουσία θα επικαλεστεί και ο Αλέξης Τσίπρας, για να ψηφιστεί από τους πιο κεντροαριστερούς ψηφοφόρους, που δεν πολυσυμπαθούν τις περιπέτειες τύπου 2015. Το ζήτημα είναι ποιος από όλους θα είναι περισσότερο πειστικός.

Τοξικότητα: Κάθε εκλογική αναμέτρηση χρειάζεται μία αφορμή. Και η λέξη «τοξικότητα», σε συνδυασμό με την κριτική στη στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έχει ακουστεί τόσες φορές από κυβερνητικά χείλη που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε επιχείρημα για την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, ώστε η χώρα να μη ζήσει «τοξικό προεκλογικό κλίμα για έναν χρόνο». Σ’ αυτό το επιχείρημα απαντάει ήδη ο ΣΥΡΙΖΑ, που επιστρέφει την κατηγορία. Τοξική κυβέρνηση, τοξική αντιπολίτευση αλλά και τοξικός δικομματισμός – αυτόν επικρίνει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ζητώντας να θεωρηθεί ο τρίτος πόλος, που προσφέρει την πιο αξιόπιστη εναλλακτική.