Το «τσιγάρο» {LF}του 21ου αιώνα

Πριν από λίγες μέρες, σκάλιζα κάτι παλιές, οικογενειακές φωτογραφίες στις οποίες κάποια πρόσωπα και τοπία δεν διακρίνονταν καθαρά. Ασυναίσθητα έβαλα πάνω σε μία τον δείκτη και τον αντίχειρά μου και προσπάθησα να τη μεγαλώσω. Πρέπει δε να ομολογήσω ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που μου συνέβη. Το ίδιο έχω κάνει και με οδηγίες χρήσης κάποιου προϊόντος, τυπωμένες πάνω στο μπουκάλι, διότι τα γράμματα ήταν πολύ μικρά για την πρεσβυωπία μου. Ακόμη και σε σελίδα βιβλίου. Για να μην πω πόσες φορές νομίζω ότι χάλασε το λάπτοπ μου επειδή, αφηρημένη, το μεταχειρίζομαι σαν να είναι ipad και περιμένω να αντιδράσει στο… άγγιγμά μου. Είναι τα παρελκόμενα της εξοικείωσής μας με τις οθόνες αφής. Ή μήπως της εξάρτησής μας;

Εξοικείωση, εξάρτηση, ανάγκη, όπως και να λέγεται, ό,τι και να είναι αυτή η υπαρξιακών διαστάσεων σχέση ανάμεσα στα δάχτυλά μας και τις οθόνες μας είναι συνδεδεμένη με το iPhone και τα Smartphones που ακολούθησαν. Και πριν από λίγες μέρες δεκαπεντάρισε. Ηταν 29 Ιουνίου του 2007 όταν ο Στιβ Τζομπς παρουσίασε το πρώτο iPhone, μια συσκευή που σήμερα μοιάζει με… τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Τότε, ο συνιδρυτής και «εγκέφαλος» της Apple είχε πει ότι η εταιρεία του επανεφηύρε το τηλέφωνο. Αναρωτιέμαι αν ακόμη και ο ίδιος μπορούσε να φανταστεί ότι, κρίνοντας πλέον εκ του αποτελέσματος, είχε επανεφεύρει την καθημερινότητά μας. Για να μην πω τη ζωή μας. Πάντως, πέντε χρόνια αργότερα, είχαν πουληθεί πάνω από 200 εκατομμύρια iPhone.

Το 2007 είχε ανακηρυχθεί «η εφεύρεση της χρονιάς». Ωστόσο το εφέ που προκάλεσε – αν και υπολείπονται 78 αναλογικά χρόνια και κάμποσοι «αιώνες» τεχνολογίας – ίσως να το αναγάγουν σε εφεύρεση του αιώνα. Ενώ κάποιοι το έχουν ήδη χαρακτηρίσει ως το «τσιγάρο» της εποχής μας. Είναι αυτό που κουβαλάμε πάντα στην τσέπη ή την τσάντα μας. Που το βράδυ, πριν κοιμηθούμε, το αφήνουμε δίπλα μας, στο κομοδίνο. Και που το πιάνουμε μόλις ανοίξουμε τα μάτια μας το πρωί. Που όταν δεν το έχουμε μαζί μας νιώθουμε, στην καλύτερη περίπτωση, ανασφάλεια. Που έχουμε, κάθε τόσο, την ανάγκη να σερφάρουμε στις εφαρμογές του χωρίς προφανή λόγο. Είναι η συνέχεια του χεριού μας. Η σύνδεσή μας με έναν «κόσμο» που μπορεί να μην είναι ακριβώς πραγματικός, αποτελεί όμως μια δική μας πραγματικότητα. Κάποτε, βγαίνοντας από το σπίτι μας, τσεκάραμε λέγοντας «Λεφτά, κλειδιά, τσιγάρα». Τώρα λέμε «Κάρτα, κλειδιά, τηλέφωνο». Και πολύ σύντομα, το πιθανότερο είναι ότι θα λέμε μόνο «τηλέφνωνο» αφού μέσω αυτού θα πληρώνουμε και θα ξεκλειδώνουμε το σπίτι μας. Μέσω αυτού θα ζούμε.

Ανήκω σε μια γενιά που, ως παιδιά, εκστασιαζόμασταν με τα πλήκτρα της γραφομηχανής. Που αργότερα έγινε ηλεκτρική και αργότερα κομπιούτερ. Που η πρώιμη ανάπτυξη της τεχνολογίας μας εξασφάλισε την ευκολία του «κουμπιού». Θυμάμαι εκείνη την παλιά διαφήμιση που το σλόγκαν της «…με το πάτημα ενός κουμπιού» έμοιαζε σαν παράθυρο ανοιχτό στο μέλλον. Πώς συμπυκνώθηκαν τα χρόνια και τα «κουμπιά» μοιάζουν πια απαρχαιωμένα;