Ο ρόλος των ω-3 στη μείωση της πίεσης

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες μελέτες υποστηρίζουν τον ευεργετικό ρόλο των ω-3 λιπαρών οξέων στην υγεία και ειδικότερα στην καρδιαγγειακή υγεία. Τι είναι όμως τα ω-3 λιπαρά οξέα; Πρόκειται για πολυακόρεστα λιπαρά, που είναι ωφέλιμα για τον οργανισμό και τα οποία λαμβάνουμε μέσω των τροφών ή των συμπληρωμάτων διατροφής. Οι κυριότερες πηγές ω-3 λιπαρών οξέων είναι τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η σαρδέλα, ο τόνος και το σκουμπρί, καθώς και τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες όπως οι ξηροί καρποί και ο λιναρόσπορος. Σήμερα, οι ουσίες αυτές περιλαμβάνονται συχνά και σε συμπληρώματα διατροφής όπως το μουρουνέλαιο το οποίο παράγεται από το ήπαρ των λευκών ψαριών, παραδείγματος χάρη του μπακαλιάρου.

Οι πρώτες ενδείξεις για την ωφελιμότητα των ω-3 λιπαρών οξέων προέκυψαν το 1970, όταν δανοί φυσικοί παρατήρησαν ότι οι Εσκιμώοι είχαν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά καρδιαγγειακών παθήσεων με χαμηλές τιμές χοληστερόλης, τριγλυκεριδίων και πίεσης που αποδόθηκαν στην κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων σολομού. Σύμφωνα και με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, η λήψη περίπου 2-3 γραμμαρίων ω-3 λιπαρών οξέων μακράς αλυσίδας, όπως το εικοσιδυαεξανοϊκό οξύ (DHA) και το εικοσαπεντανοϊκό οξύ (EPA) φαίνεται να είναι η βέλτιστη ημερήσια δόση για τη μείωση τόσο της διαστολικής όσο και της συστολικής αρτηριακής πίεσης.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα 71 κλινικών μελετών για την περίοδο 1987-2020 οι οποίες αφορούσαν περίπου 5.000 συμμετέχοντες, υγιείς ή με υπέρταση, ηλικίας από 18 έως 86 ετών, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι 2-3 γραμμάρια ω-3 λιπαρών οξέων ημερησίως μειώνουν τη συστολική πίεση κατά 2,61 και τη διαστολική κατά 1,64 mmHg σε μόλις 10 εβδομάδες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, για κάθε πτώση της συστολικής πίεσης της τάξης του 2mmHg σημειώνεται μείωση θνησιμότητας από εγκεφαλικό επεισόδιο κατά 6%, από στεφανιαία νόσο κατά 4% και συνολικής θνησιμότητας κατά 3%. Μάλιστα, η κατανάλωση περισσότερων από 3 γραμμαρίων ω-3 λιπαρών ενδεχομένως να έχει πρόσθετα οφέλη για ενηλίκους άνω των 45 ετών με ιστορικό καρδιακών παθήσεων, υπέρτασης ή τριγλυκεριδίων. Στην περίπτωση ατόμων με κανονικά επίπεδα αρτηριακής πίεσης δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο επιπρόσθετο όφελος με την υπερβολική κατανάλωση ω-3 λιπαρών οξέων. Σε κάθε περίπτωση, συστήνεται ο ασθενής να συμβουλεύεται τον θεράποντα γιατρό του που θα θέσει την ένδειξη λήψης ω-3 λιπαρών και τη σωστότερη δοσολογία αυτών.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών