Εγκλημα χωρίς τιμωρία

Με διάγγελμά του λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 27ης Ιουνίου, ο πρωθυπουργός της πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ Αλέξης Τσίπρας, που είχε υπουργό Οικονομικών τον Γιάνη Βαρουφάκη και μάθαινε αγγλικά προκειμένου να πάρει Lower για να μπορεί να συνομιλεί με τους ηγέτες των κρατών της Γης, προκήρυξε δημοψήφισμα. Οι έλληνες πολίτες κλήθηκαν να λάβουν μια πολύ σημαντική απόφαση, αν πρέπει να συμφωνήσει η Ελλάδα με την πρόταση της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σε κάποιες «Reforms…» και στην «Preliminary Debt sustainability analysis» των δανειστών.

Με ευκαιρία την επέτειο, ξανάκουσα με ψυχραιμία το διάγγελμα του τότε πρωθυπουργού. Αρχισε την ομιλία του λέγοντας ότι η κυβέρνησή του έδινε μάχη, σε συνθήκες πρωτοφανούς οικονομικής ασφυξίας, προκειμένου να εφαρμόσει την εντολή των ψηφοφόρων του: «την εντολή διαπραγμάτευσης με τους εταίρους μας για να τερματιστεί η λιτότητα και να επανέλθει στη χώρα η ευημερία και η κοινωνική δικαιοσύνη».

Δεν έχω ακούσει αφελέστερο πολιτικό επιχείρημα. Μια χώρα στα τάρταρα διαπραγματευόταν με εταίρους, που στις υποχρεώσεις της απέναντί τους ήταν πολλαπλά αναξιόπιστη, να της πληρώσουν το κόστος της χρεοκοπίας της, χρηματοδοτώντας ταυτόχρονα τις αναξιόπιστες δομές που οδήγησαν στη χρεοκοπία! Κι όλα αυτά, γιατί; Επειδή οι πολίτες εμπιστεύτηκαν ένα πολιτικό σχήμα που τους υποσχόταν ότι θα «σκίσει τα Μνημόνια με έναν νόμο και ένα άρθρο», θα ανάγκαζε δηλαδή τους δανειστές να παραιτηθούν από τις απαιτήσεις τους. Επρόκειτο για τον ύψιστο παραλογισμό, για την υπέρτατη τρέλα. Η υπόσχεση της πιο χαζοχαρούμενης επανάστασης.

Ο Τσίπρας, στο διάγγελμά του, ισχυριζόταν ότι οι δανειστές που επέμεναν στα Μνημόνια συντηρούσαν την αβεβαιότητα και απορρύθμιζαν περαιτέρω την αγορά εργασίας. Παρίστανε ότι δεν καταλάβαινε, αλλά μπορεί και όντως να μην καταλάβαινε, ότι η αβεβαιότητα και η περαιτέρω απορρύθμιση ήταν αποτέλεσμα της έλευσής του και της άρνησης εκ μέρους της κυβέρνησής του να ολοκληρώσει τις μνημονιακές υποχρεώσεις που είχαν απομείνει, προκειμένου να ανακάμψει η οικονομία. Υπό κανονικές συνθήκες, το καλοκαίρι του 2015 έπρεπε να είναι για την ελληνική οικονομία καλοκαίρι ανάκαμψης – όπως έδειχνε η τάση τα Χριστούγεννα του 2014. Αντ’ αυτής, η Ελλάδα οδηγήθηκε σε εξευτελιστικές διαδικασίες που λίγο έλειψε να οδηγήσουν στην καταστροφή.

Τα υπόλοιπα τα θυμόμαστε καθαρά. Δεν πρόλαβε ο τότε πρωθυπουργός να ολοκληρώσει το διάγγελμά του και οι πολίτες ξεχύθηκαν στα ΑΤΜ των τραπεζών να πάρουν ό,τι μπορούσαν από τις οικονομίες τους, κατανοώντας ότι στη συγκεκριμένη φάση που μπαίναμε η επόμενη ημέρα υπήρχε κίνδυνος να μας βρει όχι απλώς χωρίς ευρώ στην τσέπη αλλά, κυρίως, χωρίς ευρώ ως επίσημο νόμισμα της χώρας. Η πεποίθηση αυτή ενισχύθηκε με το κλείσιμο των τραπεζών και τα capital controls. Το Οχι της κάλπης, την επόμενη Κυριακή, φαινόταν ότι ήταν το εισιτήριο για την κόλαση.

Αλλά τότε ο Τσίπρας, πιεσμένος από τα πράγματα και κατανοώντας ότι θα του φορτώσουν την επερχόμενη καταστροφή, έκανε την περίφημη κωλοτούμπα, υπέγραψε τρίτο Μνημόνιο παρατείνοντας τα βάρη και την εποπτεία της χώρας για μερικά χρόνια, ενώ κατάφερε να συνεχίσει να κυβερνά, ως μνημονιακή κυβέρνηση πλέον, επιβάλλοντας σκληρά μνημονιακά μέτρα. Πόσο γλυκιά είναι η εξουσία!

Οι επιλογές και οι πράξεις εκείνης της εποχής είχαν δραματικές επιπτώσεις για τη χώρα. Το ότι δεν είχαν επιπτώσεις για τον Αλέξη Τσίπρα και τους στενούς συνεργάτες του μακάρι να είναι θέμα επιείκειας και, στο μέλλον, να μην αποδειχτεί ηλιθιότητα.