Μαριούπολη, το ατελείωτο ποτάμι του πόνου

Εναν μήνα μετά το τέλος της πολιορκίας στο χαλυβουργείο Αζοφστάλ της Μαριούπολης, που σηματοδότησε τη ρωσική κατάληψη της παράκτιας πόλης, η ζωή συνεχίζεται χωρίς πρόσβαση σε βασικές ανέσεις. Οσοι έμειναν πίσω είναι σε μεγάλο βαθμό αποκομμένοι από τον έξω κόσμο με περιορισμένη σύνδεση κινητού τηλεφώνου και Διαδικτύου.

«Ηταν χειρότερα από την κόλαση εκεί. Δεν υπάρχουν λόγια για να το περιγράψω», λέει ο 55χρονος Βλαντίμιρ Κόρτσμα, ο οποίος έζησε όλη του τη ζωή στη Μαριούπολη, όπου εργαζόταν ως μηχανικός σε τοπικό εργοστάσιο. «Δεν είχαμε ούτε φυσικό αέριο ούτε ρεύμα. Μόνο οι τυχεροί είχαν νερό», περιγράφει ο Κόρτσμα, που έφυγε από την πόλη στα τέλη Μαΐου. Πλέον βρίσκεται στο Κίεβο, στο κέντρο βοήθειας για τους ανθρώπους που φεύγουν από τη Μαριούπολη. Το κέντρο, το οποίο παρέχει τρόφιμα και οργανώνει στέγαση, είναι το πρώτο καταφύγιο για πολλούς από εκείνους που εγκατέλειψαν την πόλη, την οποία πλέον έχουν καταλάβει οι Ρώσοι.

Στο κινητό του έχει φωτογραφίες από το κατεστραμμένο σπίτι του. Κάποιες φορές καταφέρνει να μιλά τηλεφωνικά με τον αδελφό του που παραμένει στη Μαριούπολη.  Η Ρωσία έσπευσε να φέρει φορτηγά με μεγάλες οθόνες στην πόλη. Τα «κινητά συγκροτήματα πληροφοριών», όπως τα αποκαλεί η Μόσχα, παίζουν τμήματα ειδήσεων της κρατικής τηλεόρασης και πολιτικές εκπομπές όπου οι ειδικοί υποστηρίζουν την εισβολή.

«Είχαν βάλει αυτές τις οθόνες γύρω από όλες τις κεντρικές πλατείες», αφηγείται η Κατερίνα, που έφυγε από τη Μαριούπολη στις 6 Μαΐου. «Οταν η μητέρα μου και εγώ ήμασταν στην ουρά για να πάρουμε φαγητό και νερό, αναγκαστήκαμε να ακούμε ιστορίες για το πώς απελευθερωνόμασταν από τους Ναζί».

Οι πληροφορίες για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην πόλη είναι ζοφερές και τα ρωσικά Μέσα δεν το κρύβουν. «Οι κάτοικοι της κατεστραμμένης Μαριούπολης μαγειρεύουν ζωμό από περιστέρια στις φωτιές στην αυλή τους», μεταδίδει το ρωσικό κρατικό NTV. Μεγάλο μέρος της πόλης στερείται ηλεκτρισμού και νερού, ενώ υπάρχει μεγάλη έλλειψη φαρμάκων.

Πίσω στο κέντρο βοήθειας στο Κίεβο, ο Ολεγκ περιγράφει πως λίγο πριν φύγει από την πόλη, στις 2 Μαΐου, πήγε στον οδοντίατρο τον μικρότερο αδερφό του έπειτα από εβδομάδες έντονου πονόδοντου. Ενώ ήταν εκεί, ανακάλυψαν ότι ο οδοντίατρος είχε ξεμείνει από αναισθητικά. «Η μόλυνση των δοντιών του εξαπλωνόταν και έπρεπε να κάνουν κάτι. Του έβγαλαν το δόντι χωρίς αναισθησία. Φανταστείτε πώς ούρλιαζε το παιδί».

Υπάρχουν τώρα φόβοι ότι η χολέρα και άλλες θανατηφόρες ασθένειες θα μπορούσαν να σκοτώσουν πολύ περισσότερους ανθρώπους, καθώς πολλά πτώματα παραμένουν άταφα και το καλοκαίρι φέρνει πιο ζεστό καιρό. «Η μυρωδιά στην πόλη ήταν τόσο έντονη όπου κι αν πήγαινες», θυμάται η Κατερίνα.

Βίντεο που δημοσιεύτηκαν στο κανάλι Telegram, «Mariupol Now», δείχνουν ανησυχητικές σκηνές. Σε μια ιδιαίτερα φρικιαστική φωτογραφία, για την οποία το κανάλι είπε ότι τραβήχτηκε πριν από λίγες ημέρες, φαίνονται δεκάδες πτώματα να κείτονται σε ένα πάρκινγκ. Οι Αρχές της Μαριούπολης πρόσφατα υπολόγισαν ότι 22.000 άτομα πέθαναν στους δύο μήνες των μαχών, ενώ ένα άτομο που συντόνιζε τις ταφές στην πόλη είπε στην «Guardian» ότι ο αριθμός μπορεί να πλησιάζει τις 50.000.

Ενώ οι φιλορώσοι αυτονομιστές έχουν δεσμευτεί να ξαναχτίσουν την πόλη και να τη μετατρέψουν σε «θέρετρο», η οικονομία φαίνεται να βρίσκεται σε αδιέξοδο, με μεγάλες ουρές για φαγητό και ανθρωπιστική βοήθεια να δημιουργούνται παντού. «Σκεφτείτε το τέλος της Σοβιετικής Ενωσης, αλλά πέντε φορές χειρότερα», λέει η 54χρονη Τατιάνα, η οποία έφυγε από τη Μαριούπολη τον Απρίλιο, αλλά βρίσκεται σε επαφή με την αδερφή και τη μητέρα της που είναι ακόμα εκεί.

«Μια ατελείωτη ροή πόνου», περιγράφει η Ανα Τσασοβνίκοβα, ψυχολόγος στο κέντρο βοήθειας για εκείνους που έφυγαν από τη Μαριούπολη. «Ενα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι οι άνθρωποι αγωνίζονται να αποδεχτούν ότι οι προηγούμενες ζωές τους έχουν χαθεί για πάντα. Δεν μπορούν πια να κοιτούν μπροστά», σχολιάζει. Και παρά το ότι είναι έμπειρη ψυχολόγος, συχνά δυσκολεύεται να βοηθήσει τους ασθενείς της, οι οποίοι της έρχονται με ιστορίες που «ακούγονται αδιανόητες για τον 21ο αιώνα». Ρωτά: «Τι λες όταν ένα κορίτσι σού περιγράφει πώς ανατινάχτηκε ο πατέρας του μπροστά του κατά τη διάρκεια του εορτασμού των γενεθλίων του;».