«Εξυπνη και βιώσιμη Αστυπάλαια»: ουσία και συμβολική αξία

Είναι άραγε τόσο σημαντικό το πρότζεκτ της Αστυπάλαιας, ώστε ένας πρωθυπουργός, τρεις υπουργοί, δύο γενικοί γραμματείς, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Volkswagen, και δεκάδες στελέχη από επτά υπουργεία και από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία να ασχολούνται δύο χρόνια τώρα με αυτό;

Ο προϋπολογισμός του δεν ξεπερνά τα 10 εκατ. ευρώ. Τα έργα που υλοποιούνται στο νησί για την υποστήριξή του, αν και καινοτόμα, δεν αποτελούν κάτι πρωτόγνωρο. Οι τεχνολογίες, αν και στην αιχμή της εξέλιξης, δεν είναι επιστημονικά θαύματα, ούτε κινούνται στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.

Παρ’ όλα αυτά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το χαρακτήρισε επανάσταση στη μάχη της κλιματικής αλλαγής, ο διευθύνων σύμβουλος της Volkswagen, Dr Diess, μοναδικό έργο στον κόσμο, στο οποίο μάλιστα θα δοκιμαστεί ο διαμοιρασμός των μέσων μαζικής μεταφοράς και αργότερα η αυτόνομη οδήγηση. Ποιο είναι όμως αυτό το μοναδικό στοιχείο που κάνει το έργο σημαντικό και ποια είναι η επανάσταση για την οποία μίλησε ο Πρωθυπουργός;  Με λίγα και απλά λόγια, το έργο επιχειρεί να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα πλήρους αντικατάστασης των παραδοσιακών και επιβλαβών για το περιβάλλον τρόπων μετακίνησης και παραγωγής ενέργειας με αμιγώς πράσινες και φιλικές για το περιβάλλον μεθόδους. Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά από έναν μικρό τόπο, όπως η Αστυπάλαια, με στόχο να εφαρμοστεί στο μέλλον σε όλο και μεγαλύτερες κλίμακες, με τις κατάλληλες προσαρμογές και αναβαθμίσεις.

Για να γίνει όμως αυτό εφικτό, τα τελευταία δύο χρόνια το ελληνικό Δημόσιο και η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία κινήθηκαν σε τέσσερις καθοριστικούς πυλώνες:

• Ηλεκτροκίνηση με κίνητρα για την αλλαγή των οχημάτων εσωτερικής καύσης.
• Ενεργειακή αυτονομία από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για όλο το νησί.
• Διαμοιραζόμενη συγκοινωνία στα μέσα μαζικής μεταφοράς, με α λα καρτ μετακινήσεις.
• Αυτόνομη οδήγηση σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που θα έχει αφομοιώσει την αλλαγή νοοτροπίας στη χρήση των αυτοκινήτων.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ήδη ένα μεγάλο μέρος των οχημάτων που κυκλοφορούν στο νησί είναι πλέον ηλεκτρικά. Δήμος, Αστυνομία, Λιμενικό, Πολιτική Αεροπορία και ΕΚΑΒ κινούνται με ηλεκτρικά οχήματα. Οι κάτοικοι και επισκέπτες του νησιού φέτος θα έχουν την εμπειρία υπηρεσιών συγκοινωνίας κατά παραγγελία (AstyBus) και ενοικίασης ηλεκτρικών οχημάτων (AstyGo) μέσω εφαρμογής στο κινητό τους και στον χρόνο της επιλογής τους.

Δεν είναι ωστόσο τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, η διαμοιραζόμενη μετακίνηση με τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς ή το πράσινο αποτύπωμα στο περιβάλλον το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του έργου. Αυτό που το κάνει μοναδικό και παράλληλα σημαντικό είναι η επανάσταση που προκαλεί στις νοοτροπίες των ανθρώπων, στη χρήση των οχημάτων για μετακίνηση.

Είναι μια ιδέα που υποστηρίζεται (οξύμωρα) και από μια αυτοκινητοβιομηχανία που οδηγεί στη μείωση των παραγόμενων αυτοκινήτων στο μέλλον. Είναι ένα όραμα που θα αλλάξει τον κόσμο που ξέρουμε, που θα βελτιώσει την ποιότητα οδήγησης στα υπερκορεσμένα οδικά δίκτυα. Είναι μια πρωτοπορία που θα αυξήσει τη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς και των οχημάτων ιδιωτικής χρήσης, μειώνοντας τον στόλο τους. Είναι πραγματικά μια επανάσταση στην οποία κεντρικό ρόλο έχουν ο άνθρωπος και η βελτίωση της καθημερινότητάς του.

Μια εικόνα του μέλλοντος σήμερα, όπου οι πόλεις αλλάζουν οδηγική συμπεριφορά και συνήθειες. Τεράστια αποθέματα εργατοωρών που χάνονται στους δρόμους της αναμονής και της αγχωτικής διαβίωσης θα απελευθερωθούν στην οικονομία. Ενεργειακοί πόροι που κατασπαταλώνται στα υπερφορτωμένα οδικά δίκτυα θα περισωθούν από μια μαζικότητα αντίστοιχη με αυτήν που προκάλεσε προοδευτικά η ανακάλυψη του πρώτου αυτοκινήτου.

Η τεράστια διείσδυση του έργου σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης του κόσμου φανερώνει την ισχύ του οράματος αυτού και είναι ενδεικτική της ελπίδας που δημιουργεί στους ανθρώπους. Ενα μικρό έργο με ένα μεγάλο αποτύπωμα στον πλανήτη. Ενα έργο πρωτοπορίας που η ελληνική κυβέρνηση σε συνεργασία με τη Volkswagen έχει ήδη κάνει πραγματικότητα, στο κέντρο του Αιγαίου. Αυτό είναι το πρότζεκτ Astypalea: Smart & Sustainable Island που φιλοδοξεί να αλλάξει τον κόσμο της αυτοκίνησης, και όχι μόνο.

Ο Κώστας Φραγκογιάννης είναι υφυπουργός Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία και την Εξωστρέφεια