Πύρρειος η νίκη για τον Μπόρις Τζόνσον

«Η αρχή του τέλους»: με αυτόν τον τρόπο χαρακτήρισε ο επικεφαλής των Εργατικών, Κιρ Στάρμερ, την ψηφοφορία επί πρότασης μομφής που αντιμετώπισε χθες βράδυ ο βρετανός πρωθυπουργός πριν καν αυτή ξεκινήσει, προβλέποντας πως ο Μπόρις Τζόνσον θα την κέρδιζε μεν αλλά αυτή θα ήταν μια τεχνική, όχι πολιτική νίκη. Πράγματι, συνολικά 148 από τους 359 βουλευτές των Τόρις καταψήφισαν τον πρωθυπουργό τους ενώ οι υπόλοιποι 211 ανανέωσαν την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπό του, παρά τη λαϊκή οργή που έχει πυροδοτήσει σειρά σκανδάλων τους τελευταίους μήνες, με αποκορύφωμα το Partygate – χρειάζονταν τουλάχιστον 180 ψήφοι για να εκδιωχθεί ο Τζόνσον από την Ντάουνινγκ Στριτ. Ο εσωτερικός κανονισμός των Τόρις (που μπορεί πάντα βέβαια να αλλάξει…) λέει πως ο βρετανός πρωθυπουργός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει άλλη τέτοια ψηφοφορία εντός δώδεκα μηνών. Πέραν του Στάρμερ, ωστόσο, που έχει έναν επιπλέον λόγο να λέει όσα λέει ως επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αρκετά ήταν και τα στελέχη των Συντηρητικών που χαρακτήρισαν τη νίκη του Τζόνσον «πύρρειο», εκτιμώντας πως η αποχώρησή του είναι πλέον θέμα χρόνου.

Οταν η Τερίσα Μέι – θύμισαν πολλοί – αντιμετώπισε μία αντίστοιχη ψηφοφορία επί πρότασης μομφής τον Δεκέμβριο του 2018, την κέρδισε με 200-117 ψήφους. Χωρίς όμως συντηρητική κοινοβουλευτική πλειοψηφία μετά τις εκλογές του 2017, αποδυναμώθηκε τρομερά σε μία περίοδο που χρειαζόταν αριθμητική ισχύ προκειμένου να περάσει τη συμφωνία της για το Brexit από το κοινοβούλιο: Εντός έξι μηνών είχε παραιτηθεί. Και η Μέι είχε καταψηφιστεί από το 37% των βουλευτών της ενώ ο Τζόνσον καταψηφίστηκε από το 41%. Ο βρετανός πρωθυπουργός, βέβαια, διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία 75 εδρών. Και έχει διαφορετικό χαρακτήρα: «Μόνο σηκωτό θα τον πάρουν από την Ντάουνινγκ Στριτ. Αποκλείεται να εγκαταλείψει εύκολα κάτι που ήθελε όλη του τη ζωή» έλεγε χαρακτηριστικά χθες στο ραδιόφωνο του BBC ο Γουίλ Γουόλντεν, πρώην σύμβουλος επικοινωνίας του βρετανού πρωθυπουργού. Παράλληλα, ωστόσο, ο ίδιος αναγνώριζε «τα μαθήματα της Ιστορίας»: «Αν ένας πρωθυπουργός επιβιώσει μιας ψηφοφορίας επί πρότασης μομφής αλλά δεν επιβιώσει πειστικά, τότε καταλήγει να αιμορραγήσει μέχρι θανάτου».

Οι πολιτικές εξελίξεις ήταν από χθες το πρωί καταιγιστικές στη Βρετανία. Με το που ολοκληρώθηκαν οι τετραήμεροι εορτασμοί για το Πλατινένιο Ιωβηλαίο της βασίλισσας Ελισάβετ, ο πρόεδρος της Επιτροπής 1922 των Τόρις, Γκρέιαμ Μπρέιντι, ανακοίνωσε πως είχε στα χέρια του περισσότερες από τις 54 επιστολές βουλευτών που απαιτούνται και πως η ψηφοφορία επί της πρότασης μομφής θα διεξαγόταν το ίδιο κιόλας βράδυ – ο Τζόνσον είχε ήδη ενημερωθεί από το μεσημέρι της Κυριακής, και είχε συμφωνήσει να διεξαχθεί το συντομότερο δυνατό, προφανώς για να αφήσει τον ελάχιστο χρόνο στους εσωκομματικούς του αντιπάλους να οργανωθούν. Ενώ οι δημοσιογράφοι μετρούσαν και ξαναμετρούσαν ψήφους, η Ντάουνινγκ Στριτ έθετε σε εφαρμογή μια ολοκληρωμένη επιχείρηση άμυνας, αρχικά με μία ανακοίνωση περί «ευκαιρίας να τραβήξει μία γραμμή η κυβέρνηση και να προχωρήσει», στη συνέχεια με μία επιστολή προς όλους τους βουλευτές όπου ο Τζόνσον αναγνώριζε μεν ως δικαιολογημένο «μέρος» της κριτικής που έχει δεχθεί για τα κορωνοπάρτι στην Ντάουνινγκ Στριτ επί lockdown, δήλωνε δε απόλυτα πεπεισμένος πως «αν μπορέσουμε να ενωθούμε τις επόμενες ημέρες» τότε περιμένουν τους Τόρις και άλλες σπουδαίες εκλογικές νίκες, και τέλος με μία ομιλία του βρετανού πρωθυπουργού, κεκλεισμένων των θυρών, στους βουλευτές του κόμματός του, όπου τους υποσχέθηκε τόνωση της οικονομίας και επιστροφή σε παραδοσιακές συντηρητικές πολιτικές όπως οι περικοπές φόρων.

Ξανά και ξανά, ο Τζόνσον επιχείρησε να παρουσιάσει το PartyGate ως μία υπόθεση την οποία φουσκώνουν τα μίντια, ξανά και ξανά, οι σύμβουλοί του προσπάθησαν να αναδείξουν τα επιτεύγματά του, από το επιτυχημένο εμβολιαστικό πρόγραμμα κατά της Covid μέχρι τον σημαντικό ρόλο που παίζει στη δυτική στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική επίθεση. Επόμενη κρίσιμη ημερομηνία (εκτός απροόπτου…), η 23η Ιουνίου, όταν οι Τόρις θα κληθούν να υπερασπιστούν δύο κοινοβουλευτικές τους έδρες σε ισάριθμες επαναληπτικές εκλογές.