Ο «κυρ Παντελής» αλλιώς

Προχθές το πρωί, τετρακόσιοι, το πολύ, φοιτητές (αφού αυτοχαρακτηρίζονται έτσι εγώ δεν έχω λόγο να τους αμφισβητήσω), ξύπνησαν, πλύθηκαν, ήπιαν καφέ, έβαλαν βερμούδα, πήραν το ξύλινο στειλιάρι με την κόκκινη σημαία και κατέβηκαν στο κέντρο της Αθήνας. Συντάχθηκαν σε «σώμα» και με στρατιωτικό βηματισμό κατέληξαν στο Σύνταγμα. Οπου και έκαναν επαναστατική γυμναστική διατρανώνοντας την αντίθεσή τους στην πανεπιστημιακή αστυνομία. Στις τρεις, περίπου, ώρες που κράτησε αυτό το… χάπενινγκ, οι δρόμοι είχαν κλείσει, η περιοχή είχε παραλύσει. Χιλιάδες άνθρωποι ταλαιπωρήθηκαν, ακυρώθηκαν δουλειές, ο εμπορικός τζίρος μηδενίστηκε, οι ταξιτζήδες έχαναν μεροκάματα, τα αυτοκίνητα καθηλώθηκαν. Τι σημασία όμως έχουν αυτά μπροστά στην ιερότητα του αγώνα. Το «ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα» των 400 ατόμων κατάφερε μία νίκη εναντίον των «κυρ Παντελήδων». Δηλαδή όχι ακριβώς νίκη. Τους ταλαιπώρησε, έτσι για το άχτι.

Εδώ και λίγα χρόνια, οι επαναστάτες του καναπεδάτου Διαδικτύου ανέσυραν από τα βάθη της δεκαετίας του 1970 αυτόν τον αντιήρωα του τραγουδιού του Τζαβέλλα. Ενα τραγούδι που δεν έγινε μεγάλη επιτυχία όταν πρωτοκυκλοφόρησε, έναν χρόνο μετά την πτώση της χούντας. Ακόμη κι εκείνα τα «χρόνια της οργής», οι στίχοι του μας φαίνονταν γραφικοί και ξεπερασμένοι. Υπονοούσαν, με το άλλοθι ενός στιχουργικού μιζεραμπιλισμού, ότι ο καλός καπιταλιστής είναι ο νεκρός καπιταλιστής. Κι εμείς φορούσαμε ήδη Levi’s. Να όπως που στην εποχή μας, την εποχή που τα μηνύματα έχουν αντικατασταθεί από συνθήματα, το γραφικό και αυθαίρετο στίγμα του «κυρ Παντελή» βρήκε χώρο να αναπτυχθεί και στόματα να το διακινήσουν.

Μόνο που οι «κυρ Παντελήδες», τα «σκουλήκια άχρηστα σ’ αυτήν τη γη» όπως τους θέλει ο στίχος, αν δει κανείς το ζενερίκ της ελληνικής κοινωνίας από τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια έως σήμερα, είναι αυτοί που σήκωσαν στους ώμους τους την Ελλάδα. Που την έκαναν, από μια καθημαγμένη βαλκανική χώρα, ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Οι γονείς που μάτωσαν στη δουλειά για να ζήσουν τα παιδιά τους καλύτερα έστω και κατά το ελάχιστο, δηλαδή να χορτάσουν ψωμί. Οι «γκρίζοι» άνθρωποι με τα φθαρμένα κοστούμια που «σκέβρωσαν, σάπισαν στο μαγαζί», ένα μικρομάγαζο, για να σπουδάσουν οι γιοι και οι κόρες τους. Που δεν ήξεραν τι είναι οι διακοπές ώστε οι επόμενες γενιές να έχουν εξοχικό. Είναι οι σημερινοί παππούδες και γιαγιάδες που, συνηθισμένοι πια, εξακολουθούν να στερούνται για τα εγγόνια τους. Οι «φασουλήδες» που μια ζωή υπήρξαν έντιμοι όχι από δειλία, όπως τους χλευάζει το άσμα, αλλά από τόλμη. Είναι, τελικά, το μεγάλο κοινό των μετριοπαθών στο οποίο ποντάρουν – κομματικά, καλλιτεχνικά, επικοινωνιακά – όλοι. Κοινωνίες αποκλειστικά επαναστατών υπάρχουν μόνο στα τραγούδια και στα μιούζικαλ.

Οι τζάμπα μάγκες που μιλάνε για «κυρ Παντελήδες» όμως δεν ξέρουν τι είναι ικανοί να κάνουν, όταν απαλλαγούν από «φορεμένες» συλλογικές ενοχές, αυτοί οι αθόρυβοι άνθρωποι που τους θεωρούν ανίκανους. Και που θα το κάνουν έτσι όπως έχουν μάθει μια ζωή. Αθόρυβα και αποτελεσματικά.