Το κάπνισμα βλάπτει και το περιβάλλον

Πόσοι από εμάς γνωρίζουν ότι σε διάστημα μόλις 12 μηνών περισσότερα από 600 εκατ. δέντρα έχουν κοπεί, περισσότερα από 22 δισ. λίτρα νερού έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή και στην κατασκευή των τσιγάρων, ενώ, παράλληλα, περισσότεροι από 84 εκατ. τόνοι εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έχουν ελευθερωθεί στον αέρα, αυξάνοντας σημαντικά τις τιμές της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας του πλανήτη;

Σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, οι επιστήμονες ανά τον κόσμο ενώνουν τη φωνή τους, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα: το κάπνισμα δεν βλάπτει σοβαρά μόνον την υγεία αλλά και το περιβάλλον. Οπως, άλλωστε, υπογραμμίζει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», η πνευμονολόγος, γραμματέας της Ομάδας Ελέγχου Καπνού της Πανευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και πρόεδρος της Ενωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας Σταματούλα Τσικρικά, το αποτύπωμα της παραγωγής τσιγάρων είναι ακόμη πιο βαθύ: «Ενα εξίσου σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η βιοαποικοδόμηση των ρύπων των τσιγάρων, αφού η μη ορθή διαχείριση των αποβλήτων περίπου 4,5 εκατ. αποτσίγαρων ετησίως παράγει 1,69 εκατ. λίβρες (pounds) τοξικών αποβλήτων, οι οποίες απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα, στο νερό και στο έδαφος».

Αυτός είναι, άλλωστε, ο λόγος, όπως εξηγεί, που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τιμά την 31η Μαΐου με το μήνυμα «Καπνός: μια απειλή για το περιβάλλον μας», ξεδιπλώνοντας μια εντελώς διαφορετική διάσταση που αφορά την περιβαλλοντολογική επίπτωση του καπνού. Οπως προσθέτει η ειδικός, «οι νέες πληροφορίες που αφορούν τις επικίνδυνες επιπτώσεις των τσιγάρων στο περιβάλλον έρχονται να προστεθούν στις επιβλαβείς επιπτώσεις των τσιγάρων στον ανθρώπινο οργανισμό, γνωστές εδώ και πολλές δεκαετίες, με τον ΠΟΥ να την έχει ήδη χαρακτηρίσει ως χρόνια ασθένεια».

Ο πλανήτης καταγράφει περισσότερους από 7 εκατ. θανάτους ετησίως, ενώ προβλέπεται ότι μέχρι το 2025 10 εκατ. άτομα θα πεθάνουν από αίτια σχετιζόμενα με το κάπνισμα. Οι εκτιμήσεις, δε, γίνονται ακόμη πιο ζοφερές εάν συνυπολογίσει κανείς πως η ψυχολογική πίεση στα χρόνια της πανδημίας φαίνεται πως… ωφέλησε το κάπνισμα. Οπως αναφέρεται σε έρευνα της Metron Analysis και του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής σε δείγμα 1.001 ατόμων, τον Μάιο του 2017 δεν κάπνιζε το 64% των ερωτηθέντων, όμως τον Νοέμβριο του 2021 το ποσοστό αυτό είχε πέσει στο 60%. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις για αύξηση και στον αριθμό των τσιγάρων που καταναλώνονται καθημερινά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Το παράδοξο, ωστόσο, είναι πως ο καπνός όχι μόνο δεν μείωνε το στρες των πανδημικών ετών, αλλά έκανε τους καπνιστές πιο ευάλωτους στον SARS-CoV-2.

ΤΟ ΘΗΡΑΜΑ. «Σύμφωνα με τον ΠOY, το θήραμα στην πανδημία Covid-19 είναι οι πνεύμονες και γενικότερα το αναπνευστικό σύστημα. Η όλη διαδικασία του καπνίσματος ή της χρήσης οποιουδήποτε σκευάσματος καπνού περιέχει όλα αυτά τα στοιχεία που χρήζουν προσοχής στον έλεγχο της πανδημίας. Δηλαδή, μεγάλη χρήση χεριών, συνεχή επαφή χεριών με το στόμα, ακάλυπτο στόμα και μύτη, χρήση προϊόντων που αγγίζουν πολλοί άνθρωποι», επεσήμανε η πνευμονολόγος και διευθύντρια της Πνευμονολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Ηρακλείου Ιωάννα Μητρούσκα, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

Η ίδια δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο γεγονός ότι οι καπνιστές διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για επιπλοκές: «Χωρίς καμία αμφιβολία, η χρήση καπνού συνδέεται με πληθώρα παθήσεων του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος, καθώς και νεοπλασιών, με κύριο εκπρόσωπο τον καρκίνο του πνεύμονα. Οι καπνιστές οφείλουν να ενημερωθούν σωστά για τις επιβλαβείς συνέπειες του καπνίσματος και να αντιληφθούν τα οφέλη από την απεξάρτηση». Και προσθέτει πως «σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια είναι τα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος σε όλη την επικράτεια, όπου μια ολόκληρη διεπιστημονική ομάδα, συμπεριλαμβανομένων και πνευμονολόγων, θα βοηθήσει τους καπνιστές, μέσω τεκμηριωμένων επιστημονικών προσεγγίσεων, να ελέγξουν την αναπνευστική τους λειτουργία και να λάβουν εξατομικευμένες οδηγίες για το προσωπικό πλάνο απεξάρτησης».

Είναι σημαντικό να τονιστεί πως ένας στους τέσσερις ενηλίκους στη χώρα μας είναι καπνιστής, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, διατηρώντας μία από τις πρώτες θέσεις στην ΕΕ.