Τι συνδέει Μόσχα, Περσικό και Αιγαίο

Eπικίνδυνες διαστάσεις λαμβάνει το ρεσάλτο των ιρανών Φρουρών της Επανάστασης την περασμένη Παρασκευή σε δύο ελληνόκτητα τάνκερ στον Περσικό Κόλπο σε αντίποινα, όπως όλα δείχνουν, για τη δέσμευση από τις ελληνικές Αρχές, στην Κάρυστο, ενός δεξαμενόπλοιου που έπλεε παλιότερα με ρωσική σημαία και τη δήμευση από τις ΗΠΑ του ιρανικού πετρελαίου που μετέφερε. Οχι βέβαια ότι είναι η πρώτη ανάλογη πράξη πειρατείας στην οποία προβαίνουν τα τελευταία χρόνια οι ιρανικές Αρχές ως απάντηση στη δέσμευση δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο. Είναι όμως η πρώτη φορά εδώ και μήνες που στοχοποιείται από το Ιράν πλοίο με ξένη σημαία, ενώ παράλληλα μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, έχουν περιέλθει σε τέλμα οι διαπραγματεύσεις με σκοπό την αναβίωση της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και οι ΗΠΑ καταγγέλλουν τη Ρωσία πως υποστηρίζει δίκτυο ιρανικού πετρελαίου και ξεπλύματος μαύρου χρήματος για λογαριασμό των Φρουρών της Επανάστασης.

Τα δύο ελληνικά τάνκερ, κατευθύνονται πιθανώς προς το λιμάνι Μπανταραμπάς, στην περσική πλευρά των στενών του Ορμούζ, ώστε να πραγματοποιηθεί εκεί η μετάγγιση του πετρελαίου-φορτίου τους. Οι έλληνες ναυτικοί είναι καλά, ενώ πάνω στα δεξαμενόπλοια βρίσκονται οκταμελείς ομάδες ιρανών φρουρών.

Για  «απαράδεκτη κατάσχεση», έκανε λόγο χθες ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Πίτερ Στάνο, σημειώνοντας ότι η ΕΕ εξέφρασε την «έντονη ανησυχία» της στις ιρανικές αρχές. «Παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την απαράδεκτη κατάσχεση δύο ελληνικών πλοίων από το Ιράν στον Περσικό Κόλπο», ανέφερε.  «Θέσαμε αμέσως το ζήτημα της κατάσχεσης και εκφράσαμε την έντονη ανησυχία μας στις ιρανικές αρχές για αυτές τις πράξεις και ζητάμε ταχεία διευκρίνιση, επίλυση και αποκλιμάκωση».

Η κατάσχεση των δύο ελληνόκτητων δεξαμενόπλοιων, που καταδικάστηκε και από το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών, προκαλεί αναπόφευκτα αναστάτωση στην αγορά του πετρελαίου και τη ναυτιλία, τη στιγμή που οι τιμές του πετρελαίου πλησίαζαν ήδη τα 120 δολάρια το βαρέλι. Και οι Ιρανοί απειλούν με περαιτέρω κλιμάκωση. «Υπάρχουν ακόμα 17 ελληνόκτητα πλοία στον Περσικό Κόλπο που θα μπορούσαν να κατασχεθούν», προειδοποίησε χαρακτηριστικά το ιρανικό ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Η αντίστροφη μέτρηση για την κατάσχεση των τάνκερ «Prudent Warrior» και «Delta Poseidon» ξεκίνησε στις 14 Απριλίου, όταν οι ελληνικές Αρχές δέσμευσαν στον κόλπο της Καρύστου το δεξαμενόπλοιο «Pegas», που είχε καταπλεύσει από τη Μαρμαρίδα της Τουρκίας μεταφέροντας στις δεξαμενές του περισσότερους από 100.000 τόνους ιρανικού πετρελαίου. Η δέσμευση έγινε με απόφαση της Αρχής για το Ξέπλυμα και το επιχείρημα ότι ανήκε στη ρωσική Promsvyazbank – μία από τις ρωσικές τράπεζες εις βάρος των οποίων έχουν επιβληθεί οικονομικές κυρώσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Εκ των υστέρων, ωστόσο, αποκαλύφθηκε πως η ιδιοκτησία του πλοίου είχε ήδη μεταβιβαστεί σε εταιρεία που δεν υπόκειται σε κυρώσεις: σύμφωνα με τις πληροφορίες, το δεξαμενόπλοιο έπλεε με ρωσική σημαία μέχρι την 1η Μαρτίου, οπότε μετονομάστηκε σε «Lana» και ύψωσε ιρανική σημαία.

Κατόπιν παρέμβασης των ΗΠΑ, ωστόσο, το «Pegas» ή «Lana» παρέμεινε στο αγκυροβόλιο της Καρύστου, καθώς βρισκόταν ήδη από το καλοκαίρι του 2021 στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ για μεταφορά ιρανικού πετρελαίου. Με δυο λόγια, δεν παραβίαζε μεν τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα για την εισβολή στην Ουκρανία, αλλά παραβίαζε τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στο Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα και τις λοιπές αποσταθεροποιητικές του ενέργειες. Με τη σύμφωνη γνώμη της ελληνικής Δικαιοσύνης, λοιπόν, το πετρέλαιο που μετέφερε μεταγγίστηκε την περασμένη εβδομάδα σε δύο μισθωμένα από τις ΗΠΑ δεξαμενόπλοια.

Την περασμένη Τετάρτη, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν κάλεσε για εξηγήσεις τον επιτετραμμένο της ελληνικής πρεσβείας στην Τεχεράνη. Και δύο ημέρες αργότερα, την Παρασκευή, μόλις λίγη ώρα προτού κινηθούν οι Φρουροί της Επανάστασης εναντίον των δύο ελληνόκτητων τάνκερ στον Περσικό Κόλπο, το Nour News, ένας ιστότοπος άμεσα συνδεδεμένος με το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας του Ιράν, προειδοποίησε την Ελλάδα με «τιμωρητικές ενέργειες».

MHNYMA ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΗΠΑ. Οπως επισημαίνουν οι «New York Times», ειδικοί σε θέματα πετρελαίου και ενέργειας θεωρούν την κατάσχεση των δεξαμενόπλοιων ένα μήνυμα πρωτίστως προς την Ουάσιγκτον πως η Τεχεράνη θα σκληρύνει τη στάση της αν η κυβέρνηση Μπάιντεν επιστρέψει στην τραμπική πολιτική της «μέγιστης πίεσης» και αρχίσει να δεσμεύει τάνκερ και φορτία πετρελαίου που ανήκουν στο Ιράν. «Ο βασικός στόχος», δήλωσε ο Σίνα Αζόντι, ιρανός αναλυτής στο Atlantic Council της Ουάσιγκτον, «είναι να σταλεί ένα σαφές μήνυμα στη Δύση πως οι μελλοντικές κατασχέσεις τάνκερ θα απαντώνται με το ίδιο νόμισμα».