Δεν ωφελεί η προληπτική λήψη ασπιρίνης σε {LF}μη καρδιοπαθείς ασθενείς

Εδώ και δεκαετίες έχει αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα της καθημερινής λήψης χαμηλής δοσολογίας ασπιρίνης (80-100 mg) στη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητας σε ασθενείς που έχουν ήδη υποστεί έμφραγμα μυοκαρδίου ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Αμφιβολίες όμως υπάρχουν για τον ρόλο της ασπιρίνης στην πρωτογενή πρόληψη, δηλαδή στην αποτροπή του καρδιαγγειακών επεισοδίων σε ασθενείς με ελεύθερο ιστορικό αλλά με πολλούς παράγοντες κινδύνου, όπως κάπνισμα, σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση και υπερλιπιδαιμία.

Απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα επιχείρησαν να δώσουν μεγάλες κλινικές μελέτες πρωτογενούς πρόληψης που δημοσιεύθηκαν σχετικά πρόσφατα. Το κύριο συμπέρασμα αυτών των ερευνών ήταν ότι η χορήγηση χαμηλής δόσης ασπιρίνης – έως 100 mg την ημέρα – μείωσε ελαφρώς τα περιστατικά εμφράγματος μυοκαρδίου και εγκεφαλικού, αλλά παράλληλα σημειώθηκε άνοδος της τάξης του 58% στις γαστρεντερικές αιμορραγίες και 31% στις εγκεφαλικές αιμορραγίες. Με βάση τα ανωτέρω, σήμερα συνιστάται η αποφυγή έναρξης αγωγής με ασπιρίνη σε άτομα άνω των 60 ετών στο πλαίσιο πρωτογενούς καρδιαγγειακής πρόληψης διότι στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα ο κίνδυνος ενδεχόμενης αιμορραγίας είναι πολύ μεγαλύτερος από οποιοδήποτε καρδιαγγειακό όφελος. Στην ηλικιακή ομάδα των 40-59 ετών, η χορήγηση ή μη της ασπιρίνης πρέπει να εξετάζεται σε εξατομικευμένη βάση, με τον κλινικό ιατρό να εκτιμά τα καρδιαγγειακά οφέλη σε συνάρτηση με τον αιμορραγικό κίνδυνο του ασθενούς. Στα άτομα αυτά χωρίς ιστορικό καρδιακού επεισοδίου η ασπιρίνη μπορεί να συσταθεί αν ο υπολογιζόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος είναι πολύ υψηλός και ταυτόχρονα ο αιμορραγικός κίνδυνος να είναι μικρός. Η προτεινόμενη δοσολογία ασπιρίνης είναι 81 mg, καθώς όσο πιο μικρή η δοσολογία τόσο μικρότερος ο κίνδυνος αιμορραγίας.

Στα άτομα που ήδη λαμβάνουν ασπιρίνη για πρωτογενή πρόληψη, η συνέχισή της ή η διακοπή της πρέπει να συναποφασίζεται από τον γιατρό και τον κάθε ασθενή χωριστά εξετάζοντας πόσο ισχυρός ήταν ο λόγος για τον οποίο είχε χορηγηθεί η ασπιρίνη.

Πρέπει να κατανοηθεί ότι στη σημερινή εποχή η χορήγηση της ασπιρίνης αποτελεί μία μόνο από τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου στην πρωτογενή πρόληψη. Για παράδειγμα, η λήψη στατίνης προστατεύει σε μεγαλύτερο βαθμό από τη λήψη της ασπιρίνης. Κορωνίδα της πρωτογενούς πρόληψης παραμένει πάντα η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής με ισορροπημένη διατροφή, φυσική άσκηση, διακοπή του καπνίσματος και φυσικά ρύθμιση των παραγόντων καρδιακού κίνδυνου, όπως αρτηριακή πίεση, διαβήτης και χοληστερίνη.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών