Ενα έργο που δεν θέλει θαυμαστές αλλά ενίσχυση

Η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία αποτελεί μια πραγματικότητα, κάτι που μόλις πριν από τριάντα χρόνια δεν ήταν αυτονόητο. Οι διώξεις που είχε υποστεί από το αθεϊστικό καθεστώς του Ενβέρ Χότζα, σε συνδυασμό με άλλους ιστορικούς παράγοντες και εθνικο-θρησκευτικές στοχεύσεις στην εγγύς περιοχή, αποτελούν ουσιαστικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να ανατρέψουν την προσπάθεια που ανέλαβε, ακριβώς πριν από τριάντα χρόνια, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος. Ωστόσο, εν πολλοίς χάριν στη σπάνια χαρισματική του ηγεσία, τα πράγματα εξελίχθηκαν ενάντια σε όσα θα μπορούσαν να προβλεφθούν με την ανθρώπινη λογική. Οι εορτασμοί του φετινού Πάσχα, μετά τη διετή στέρηση λόγω των μέτρων αντιμετώπισης και διαχείρισης της πανδημίας, αποτελεί μια πολύ καλή απόδειξη της δυναμικής παρουσίας και μέσα από συγκροτημένη δομή της Ορθοδοξίας σε μεγάλο τμήμα της γεωγραφίας της Αλβανίας.

Εκείνο που θα καταγράψει η σύγχρονη ιστορία με αναφορά στην έστω περιορισμένη, πλην όμως σύνθετη περιοχή μας είναι η συμβολή του Αναστασίου στην προαγωγή δυνατοτήτων ειρηνικής συνύπαρξης και κατανόησης μεταξύ των λαών της. Το κοινωνικό έργο, το οποίο, παρά τα περιορισμένα μέσα που η τοπική Εκκλησία διαθέτει – που όμως πολλαπλασιάζονται χάριν της κυριολεκτικά «επαιτείας» του Προκαθημένου της – απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους της σύνθετης αλβανικής κοινωνίας. Και εκεί είναι το μεγαλείο του.

Εάν αναφερθούμε σε έναν τομέα της δράσης αυτής, το Ιδρυμα Παιδείας «Πνοή Αγάπης», ίσως γίνει πιο χειροπιαστό αυτό που λέμε. Το Ιδρυμα θεμελίωσε πριν από σχεδόν 22 χρόνια ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος προκειμένου να υλοποιήσει πρωτοβουλίες στον τομέα της παιδείας. Σήμερα υπό την ομπρέλα του λειτουργούν 30 νηπιαγωγεία, 3 δημοτικά – γυμνάσια, 5 λύκεια, 1 επαγγελματικό λύκειο. Αυτά συμπληρώνουν πλέον των 15 ετών λειτουργίας και αυτό έχει τη δική του σημασία, διότι απαιτούν όχι μόνο τις κτιριακές υποδομές αλλά και δαπάνες εξοπλισμού. Με δεδομένο ότι αφορούν περιοχές της υπαίθρου, η οικονομική συμβολή των οικογενειών των μαθητών είναι περιορισμένη και δεν καλύπτει πλέον του 30% της δαπάνης λειτουργίας. Εκ των 1.650 νηπίων και μαθητών δημοτικού, 500 γυμνασίου και σχεδόν 850 νέων και νεανίδων στα λύκεια, σημαντικό ποσοστό αφορά τα μέλη της γηγενούς ελληνικής κοινότητας σε κοινότητες και πόλεις υποβαθμισμένες δημογραφικά κι οικονομικά.

Στην προσφορά συστηματικής παιδείας περιλαμβάνονται και οι κύκλοι των συγκροτημένων πνευματικών κέντρων σε πόλεις και χωριά, ειδικά οι θερινές κατασκηνώσεις, τα κατηχητικά κ.ά. Δραστηριότητες που αφορούν τη διαρκή εκπαίδευση κι επαγγελματική κατάρτιση που αναπτύσσεται με κέντρο και πρωτοβουλία τα συγκεκριμένα σχολεία και το πανεπιστημιακό κολέγιο «Λόγος» είναι αυτονόητο ότι απευθύνονται στο σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, λοιπόν, παράλληλα με τη φροντίδα για την ανασυγκρότηση της Εκκλησίας από τις στάχτες των διωγμών μερίμνησε με ιδιαίτερη φροντίδα για τον τομέα της κοινωνικής αναγέννησης. Η παιδεία συμβάλλει όσο τίποτε άλλο στην κατεύθυνση αυτή και γι’ αυτό η ίδρυση και λειτουργία πρότυπων εκπαιδευτηρίων αποτελεί κεντρικό σημείο της μέριμνάς του. Τα σχολεία «Πνοή Αγάπης» αποτελούν στην ουσία εργαστήρια προαγωγής της κατανόησης, της ειρηνικής συμβίωσης, των αξιών του ευρωπαϊκού ανθρωπισμού. Εντέλει της προόδου προς μια κοινωνία αλληλεγγύης. Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος με την τεράστια πείρα και γνώση του επισημαίνει συχνά ότι δεν έχει ανάγκη από θεατές. Ούτε από θαυμαστές κι επικρότηση. Εκείνο όμως που πραγματικά χρειάζεται είναι συμπαράσταση. Γι’ αυτό και η άρνηση για βοήθεια από εκείνους που μπορούν να το κάνουν και έχουν τη θεσμική ευθύνη δεν μπορεί να έχει καμία δικαιολογία.

O Ορφέας Μπέτσης ζει στο Αργυρόκαστρο και αρθρογραφεί για θέματα που αφορούν την ελληνική μειονότητα στην Αλβανία