Η απειλή των ηλεκτρικών πυρκαγιών για τα δάση μας

Μεταξύ των πηγών θερμότητας που είναι ικανές να προκαλέσουν μια πυρκαγιά και ειδικότερα δασική πυρκαγιά είναι και ο ηλεκτρισμός (ηλεκτρική ενέργεια). Στον ηλεκτρισμό, πέραν των αστικών πυρκαγιών, σε κάθε αντιπυρική περίοδο οφείλεται ένας ικανός αριθμός πυρκαγιών σε δάση και δασικές εκτάσεις, πολλές φορές με καταστροφικά αποτελέσματα στην ιδιοκτησία πολιτών, σε δομές και υποδομές του κράτους αλλά πρωτίστως στο δασικό περιβάλλον. Οταν δε οι πυρκαγιές εξαιτίας του ηλεκτρισμού προξενούνται στη ζώνη μείξης δάσους και οικιστικού ιστού, είναι πιθανόν να υπάρχουν και ανθρώπινα θύματα. Ανάμεσα στις αιτίες που μπορούν να προξενήσουν μια δασική πυρκαγιά είναι κυρίως η υπερφόρτιση γραμμής, η δημιουργία ηλεκτρικού τόξου/ σπινθηρισμός, η υπέρταση του δικτύου κ.λπ.

Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ το Δίκτυο Υψηλής Τάσης σε όλη την Επικράτεια είναι 993 χλμ. (εκ των οποίων τα 218 χλμ. στην Αττική), της Μέσης Τάσης είναι 113.358 χλμ. και της Χαμηλής Τάσης είναι 128.211 χλμ. Πολλά χιλιόμετρα δικτύου εκ των ανωτέρω διέρχεται μέσα από δάση και δασικές εκτάσεις.

Από το Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών εξαιτίας Δασικών Πυρκαγιών με την κωδική ονομασία «ΙΟΛΑΟΣ», που έχει εκδοθεί από τη ΓΓΠΠ, ορίζονται για τις Διοικήσεις του ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποχρεώσεις που συνοψίζονται στα εξής: «Στο πλαίσιο προετοιμασίας/ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κινδύνων από δασικές πυρκαγιές και βάσει της αποστολής και του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, οι εποπτευόμενοι φορείς του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ, κ.λπ.) προβαίνουν κατά κύριο λόγο στις ακόλουθες, μεταξύ άλλων, ενέργειες που αφορούν την έκδοση κατά την κρίση τους κατευθυντήριων οδηγιών προς τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες τους για δράσεις: α) καθαρισμού της βλάστησης για την αποφυγή πρόκλησης πυρκαγιάς και την προστασία των χώρων και των εγκαταστάσεών τους, β) προληπτικής διακοπής δικτύων για την ασφάλεια του προσωπικού καταστολής των δασικών πυρκαγιών και γ) αποκατάστασης της διακοπής δικτύων λόγω βλαβών από την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών…».

Δυστυχώς, όπως είναι φυσικό, δεν είναι δυνατόν να καθαριστεί – και δεν καθαρίζεται – σε όλη την έκτασή του το διερχόμενο εντός των δασών και δασικών εκτάσεων δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα επικίνδυνες καιρικές συνθήκες, λ.χ. ισχυροί άνεμοι (αποκοπή αγωγού από κλαδιά δέντρου που βρίσκονταν σε επαφή με τα καλώδια του δικτύου της ΔΕΗ) ή αστοχίες υλικού, όπως λ.χ. μονωτήρων (π.χ. αποκοπή δίσκου), ή πλημμελή συντήρηση του δικτύου, για παράδειγμα έλλειψη καθαρισμού από την ύπαρξη ρύπανσης με αποτέλεσμα την υποβίβαση της μονωτικής ικανότητας, να επιτρέπουν τη δημιουργία σπινθήρων, οι οποίες ακολούθως προξενούν ανάφλεξη της (ξερής) καύσιμης, λ.χ. χόρτα, θάμνους κ.λπ., για παράδειγμα η πυρκαγιά στη Βαρυμπόμπη το 2021 (βλ. ΑΠ 141/2020, ΑΠ 443/2014, ΑΠ 924/1992). Η μόνωση λύση για την αποφυγή κινδύνου πυρκαγιάς είναι η υπογειοποίηση του εντός δασών διερχόμενου δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Ανδριανός Γκουρμπάτσης είναι αντιστράτηγος του Πυροσβεστικού Σώματος ε.α., δικαστικός πραγματογνώμονας