Ευτυχώς που έχουμε ποσόστωση

Ενας άντρας, σε έναν πρωινό καφέ που αποτελείται κατά κύριο λόγο από άντρες, αποφάσισε πως άλλος τρόπος δεν υπάρχει: για να βρεθούν στο σώμα της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος 150 γυναίκες έπρεπε να εφαρμοστεί ποσόστωση 50%. Στο τέλος, ήταν δύο γυναίκες που κονταροχτυπιούνταν για την πρωτιά τρεις μέρες μετά τις εκλογές. Ενας άλλος άντρας, σε μια ιστορική ομιλία στο αμερικανικό Κογκρέσο, φιλοξενούμενος δύο πανίσχυρων γυναικών, υπερασπίστηκε κι αυτός κατά κάποιον τρόπο την ιδέα της ποσόστωσης: «Διότι ήταν ένας Ελληνας, και μάλιστα ένας έλληνας άνδρας, ο οποίος για πρώτη φορά υποστήριξε ίσα δικαιώματα για τις γυναίκες» είπε για τον Πλάτωνα.

Εχει περάσει η εποχή που οι γυναίκες θα πανηγύριζαν για τις ποσοστώσεις που τους χαρίζονται. Μισό αιώνα πριν, όταν η κύρια ασχολία τους ήταν να καθαρίζουν το σπίτι, να σιδερώνουν κολλαριστά πουκάμισα και να ταΐζουν το παιδί, η επιβαλλόμενη δημόσια παρουσία ήταν σαφώς προτιμότερη από την απουσία. Οι ανάσες και οι ευκαιρίες έρχονταν μόνο με το ζόρι – πολλές φορές χρειάστηκε ένας άντρας, σε κάποιο γραφείο, να αποφασίσει πως τις χρειάζεται για κάτι παραπάνω από γραμματειακή υποστήριξη. Στην πραγματικότητα, βέβαια, ήταν εκείνες που διεκδίκησαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την ορατότητά τους. Η εποχή τους ταίριαξε: Τη διεκδίκησαν με τόσο πάθος που η ποσόστωση ερχόταν ως επικύρωση μιας αναπόφευκτα κερδισμένης μάχης.

Περασμένα κατορθώματα: Σαν κύκλος χωρίς αρχή και τέλος, βρισκόμαστε σήμερα, το 2022, να συζητάμε ακόμα για ποσοστώσεις και ισονομία. Ο άνθρωπος κάνει βόλτες αναψυχής στο Διάστημα, τα εμβόλια παρεμβαίνουν στο RNA και μας σώζουν από κορωνοϊό, σκυλιά και γατιά κλωνοποιούνται και στις ΗΠΑ, τη χώρα της ελευθερίας και της ευκαιρίας, οι γυναίκες βρίσκονται ύστερα από δεκαετίες νομικής κατοχύρωσης να παλεύουν ακόμα μια φορά για να μπορούν να αποφασίζουν για το σώμα τους. Στην Ελλάδα, τη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία, οι γυναίκες ξέρουν πως αν καταγγείλουν τον βιασμό τους θα γίνουν πιστευτές μόνο αν ο θύτης είναι «γνωστή περίπτωση» και αν το ύψος της φούστας τους ήταν κάτω από το γόνατο. Κάθε βήμα μπροστά, όπως η εκλογή μιας γυναίκας στη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, απλώς δεν φτάνει. Και εμείς, χωρίς να το σκεφτούμε δεύτερη φορά, μιλάμε για ποσόστωση – λες κι αυτή αρκεί σε έναν κόσμο που επιμένει να λέει σε μια γυναίκα πως δεν είναι αρκετή.

Δημοσιότητα, «επανοικειοποίηση» των λέξεων – όπως έκανε, για μια άλλη εξίσου σοβαρή έμφυλη μάχη, ο Γιώργος Καπουτζίδης -, ουσιαστική εκπροσώπηση: Υπάρχει άλλος τρόπος από το φωνάζεις δυνατά ή να γελάς με τις προσβολές για να χάσουν τη δύναμή τους; Υπάρχει: Η ποσόστωση. Και αυτή είναι, υπό μια έννοια, η μεγαλύτερη γυναικεία ήττα των τελευταίων δεκαετιών. Η συνειδητοποίηση ότι ακόμα και τώρα, που υπάρχουν δέκα χιλιάδες διαφορετικοί τρόποι να υπάρχει μια γυναίκα, η ποσόστωση είναι απαραίτητη. Εκεί, αμετακίνητη, κλειδί και χειροπέδα μαζί, για να θυμίζει πως κάπου, κάποιος, συνεχίζει να πρέπει να δώσει έγκριση.

Ενα γραφείο γεμάτο άντρες αποφάσισε πως η Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ θα έχει ποσόστωση γυναικών 50% – λες και οι γυναίκες είναι πολιτική μειοψηφική τάση που χρειάζεται ξεχωριστή εκπροσώπηση γιατί από μόνη της δεν ψηφίζεται, δεν είναι ποτέ η πρώτη επιλογή. Ευτυχώς. Δυστυχώς.