Σχέσεις με βάθος και ιστορία

Είναι κι αυτό ένα από τα παράδοξα της τελευταίας δεκαετίας. Παρά τις κυβερνητικές εναλλαγές, ο φιλοατλαντικός προσανατολισμός της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής έγινε μια από τις σταθερές της ελληνικής πολιτικής ζωής – πολιτική που ακολουθήθηκε και από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, παρά τον όψιμο διπολισμό του που χαϊδεύει τώρα αντιαμερικανικά αφτιά.

Το αφήγημα αυτό για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις – αφήγημα για το οποίο υπήρξε συναίνεση τα τελευταία χρόνια – βασίζεται στην παραδοχή ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν και θα είναι κράτος αναφοράς για τα ελληνικά συμφέροντα. Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις πέρασαν από καταστροφές και θριάμβους, απογοητεύσεις και δικαιώσεις, πλειοψηφίες και μειοψηφίες που άλλοτε αδίκησαν και άλλοτε ευνόησαν τα ελληνικά συμφέροντα.

Παραμένουν, όμως, μια σταθερά που δεν βασίζεται μόνο στους «σκληρούς» δείκτες της ασφάλειας και της άμυνας, αλλά και σε αρχές, αξίες και ανθρώπους. Και αυτό ενισχύει τη γεωπολιτική συνθήκη.

Η Ελλάδα, η πιο παλιά δημοκρατία, συνδέεται με ιστορικούς δεσμούς με τη μεγαλύτερη σύγχρονη δημοκρατία. Πρόκειται για δεσμούς με βάθος που υπερβαίνει την εκάστοτε συγκυρία. Οι δεσμοί αυτοί καλλιεργούνται από μια ομογένεια που πάντα λειτουργούσε ως γέφυρα ανάμεσα στις δύο χώρες και της οποίας η συμβολή στην πολιτισμική, κοινωνική και πολιτική ζωή των ΗΠΑ δεν μπορεί να παραβλεφθεί. Οσοι επιλέγουν να υποβαθμίζουν ή να αγνοούν αυτή τη διάσταση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, απλώς κλείνουν τα μάτια στην πραγματικότητα.

Κλείνουν επίσης τα μάτια όσοι επιλέγουν συστηματικά να ομφαλοσκοπούν, εστιάζοντας μονοδιάστατα άλλοτε στις ελληνοαμερικανικές και άλλοτε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ή στο τρίγωνο Αθήνας – Αγκυρας – Ουάσιγκτον σαν να ήταν αποκομμένες από το ευρύτερο περιφερειακό και διεθνές πλαίσιο.

Οι σχέσεις της Ελλάδας με τις ΗΠΑ δεν ετεροπροσδιορίζονται. Εχουν τη δική τους αυτόνομη ιστορία και πορεία, πορεία πολυδιάστατη.

Και βρίσκονται σήμερα στο καλύτερο επίπεδο των τελευταίων ετών. Η πρόσκληση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο – η δεύτερη της θητείας του – αποτελεί αναγνώριση της σημερινής Ελλάδας ως ενός συνεπούς και σταθερού συμμάχου σε μια δύσκολη γωνιά του κόσμου όπου η σοβαρότητα και η συνέπεια δεν είναι ο κανόνας. Αποτελεί αναγνώριση της γεωπολιτικής της αξίας σε μια περίοδο που όλα αλλάζουν και οι μεταψυχροπολεμικές σταθερές ανατρέπονται.

Η ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση στον Πρωθυπουργό να απευθυνθεί στην κοινή συνεδρίαση της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Αμερικανικής Γερουσίας την ερχόμενη Τρίτη έχει ακόμα πιο ουσιαστική πολιτική και συμβολική αξία. Οχι μόνο επειδή αυτή η τιμή επιφυλάσσεται εξαιρετικά σπάνια σε ξένους ηγέτες. Αλλά και επειδή τα κέντρα ενδιαφέροντος στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού είναι πολύ πιο σύνθετα και πολυεπίπεδα απ΄ όσο θέλουν κάποιοι να πιστεύουν. Και οι σχέσεις με αυτά οικοδομήθηκαν συστηματικά.

Είναι μια ευκαιρία να αναδειχθεί το νέο πρόσωπο της χώρας που προχωρά μπροστά παρά τις δυσκολίες – μια Ελλάδα με αυτοπεποίθηση, το είδωλο της οποίας στον καθρέφτη δεν αποπνέει καχεξία, ούτε φοβικά σύνδρομα. Αυτά διακατέχουν όσους, εγκλωβισμένοι στην κεκτημένη μικροκομματική τους μιζέρια, επιδιώκουν να τη μετατρέψουν  σε εθνική.

Η Αριστοτελία Πελώνη είναι αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος, δημοσιογράφος