Μια ιστορική απόφαση

Χθες ο πρόεδρος και η πρωθυπουργός της Φινλανδίας δήλωσαν ότι η Φινλανδία πρέπει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ χωρίς καθυστέρηση. Το φινλανδικό κοινοβούλιο θα συζητήσει την αίτηση ένταξης της Φινλανδίας το ερχόμενο Σαββατοκύριακο. Η απόφαση αναμένεται να ληφθεί μέχρι τη Δευτέρα, όταν ο πρόεδρος Νιινίστο θα ταξιδέψει στη Στοκχόλμη.

Η απόφαση της Φινλανδίας είναι ιστορική. Η Φινλανδία έχει μια ισχυρή και αξιόπιστη εθνική άμυνα που είναι διαλειτουργική με το ΝΑΤΟ. Η Φινλανδία έχει ισχυρή εταιρική σχέση με το ΝΑΤΟ στρατιωτικά και πολιτικά, και ένα ευρύ φάσμα διμερών συνεργασιών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας με συμμάχους του ΝΑΤΟ και χώρες εκτός ΝΑΤΟ, ειδικά με τη Σουηδία. Με όλη αυτή τη βαθιά συνεργασία, οι Φινλανδοί ήταν στο παρελθόν σίγουροι για την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τη Ρωσία ως γείτονα.

Υπήρξε μεγάλη δυσπιστία και απογοήτευση στη Φινλανδία. Για δεκαετίες, η Φινλανδία πίστευε ότι ο στενός διμερής πολιτικός διάλογος και οι καλές – αν και φθίνουσες από το 2014 – εμπορικές σχέσεις και η διασύνδεση των λαών θα ήταν επαρκείς εγγυήσεις έναντι μιας πιθανής ρωσικής απειλής. Ωστόσο, η βίαιη εισβολή στην Ουκρανία αποκάλυψε το πραγματικό πρόσωπο της ρωσικής ηγεσίας. Το ισχυρό αίσθημα ασφάλειας των Φινλανδών είχε βασιστεί σε ένα ρωσικό ψέμα. Ο πρόεδρος και η πρωθυπουργός κατέληξαν τώρα στο συμπέρασμα ότι η ένταξη στο ΝΑΤΟ θα ενισχύσει την ασφάλεια της Φινλανδίας.

Ο πρόεδρος Νιινίστο ζήτησε από τον Πούτιν να κοιτάξει στον καθρέφτη. Η αίτηση της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ είναι συνέπεια των ενεργειών του Πούτιν. Σύμφωνα με τον πρόεδρο Νιινίστο, ο Πούτιν είχε προηγουμένως οδηγήσει τη Φινλανδία και τη Σουηδία να πιστέψουν ότι η ανεξαρτησία αυξάνει την ασφάλεια στη Βαλτική Θάλασσα. Ομως η ρητορική του Πούτιν άλλαξε τον περασμένο χρόνο. Η Φινλανδία δεν είναι πραγματικά αυτόνομη εάν οι αποφάσεις μας μάς υπαγορεύονται από τον Πούτιν και δεν αποτελούν δική μας επιλογή.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι ένα ακραίο παράδειγμα για το πόσο μακριά θα φτάσει ο Πούτιν. Η στρατιωτική επιθετικότητα, η ακραία βία, οι απώλειες άμαχου πληθυσμού και η κατακρήμνιση της ευρωπαϊκής τάξης ασφαλείας που χτίστηκε επί δεκαετίες είναι αρκετές αποδείξεις.

Η επιλογή υποβολής αίτησης για ένταξη στο ΝΑΤΟ ήταν στα προγράμματα των κυβερνήσεων συνασπισμού της Φινλανδίας από το 2004, αλλά ποτέ δεν υπήρξε δημόσια υποστήριξη για την εφαρμογή αυτής της επιλογής στο παρελθόν. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία άλλαξε τη στάση του φινλανδικού λαού. Η Φινλανδία υποβάλλει αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ επειδή το θέλουν οι πολίτες της.

Η ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ δεν είναι λόγος πανηγυρισμού. Οι Φινλανδοί δεν έχουν λόγο να ανοίγουν μπουκάλια σαμπάνιας και να γιορτάζουν στους δρόμους. Για αυτούς, η ένταξη στο ΝΑΤΟ είναι μια λογική απόφαση, όχι συναισθηματική. Η Φινλανδία θέλει να ενισχύσει τη δική της δύναμη αποτροπής και να ενδυναμώσει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Βόρεια Ευρώπη.

Πιστεύουμε ακράδαντα ότι με την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ το όριο χρήσης στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας θα αυξηθεί.

Αποτελεί ειρωνεία, κατά κάποιον τρόπο, ο πόλεμος στην Ουκρανία έφερε τον Πούτιν αντιμέτωπο με πολλά πράγματα που δεν θα ήθελε ποτέ να δει. Η Φινλανδία και η Σουηδία εντάσσονται στο ΝΑΤΟ, η ΕΕ είναι πιο ενωμένη από ποτέ και η στενή διατλαντική συνεργασία έχει αποκατασταθεί μετά τα διχαστικά χρόνια του προέδρου Τραμπ.

Η ερμηνεία μας είναι ότι η ενίσχυση της άμυνας δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Η ενίσχυση της ασφάλειας της Φινλανδίας δεν υπονομεύει την ασφάλεια της Ρωσίας.

Τα δεινά των Ουκρανών πρέπει να τελειώσουν. Ο ρωσικός στρατός πρέπει να απωθηθεί από την Ουκρανία. Οι όροι ειρήνης πρέπει να σέβονται τη βούληση του ουκρανικού λαού. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να είναι σε θέση να διαφυλάξει το δικαίωμα της Ουκρανίας στη λήψη δικών της αποφάσεων, στην κυριαρχία και στην εδαφική της ακεραιότητα.

Η Ευρώπη παράλληλα με την ενίσχυση της άμυνάς της, πρέπει επίσης να υπερασπιστεί σθεναρά τις αξίες της. Η εισβολή του Πούτιν έδειξε ότι η άνοδος των αυταρχικών καθεστώτων πρέπει να αντιμετωπιστεί πριν να είναι πολύ αργά.

Ο Γιάρι Γκούσταφσον είναι πρεσβευτής της Φινλανδίας στην Αθήνα