Νέο μπρα ντε φερ {LF}με… διαιτητή τις ΗΠΑ

Σε έναν νέο γύρο ανταγωνισμού μπαίνουν οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, λίγες ημέρες πριν από το ταξίδι του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον. Οι τόνοι που είχαν ήδη ανέβει δύο εβδομάδες πριν λόγω του ρεκόρ υπερπτήσεων φαίνεται να διατηρούνται σε επίπεδο ρητορικής ανάμεσα σε Αθήνα και Αγκυρα, ενώ και οι δύο διεκδικώντας την αναβάθμισή τους στην περιοχή, στρέφουν το βλέμμα στις ΗΠΑ, που αναλαμβάνουν κατά κάποιον τρόπο ρόλο «διαιτητή», καθώς η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αλλάζει τα δεδομένα στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Η Τουρκία από την πλευρά της βλέπει το Ουκρανικό ως ευκαιρία για την αναβάθμισή της ως περιφερειακή δύναμη, βελτιώνοντας τις σχέσεις της με τη Δύση και κρατώντας παράλληλα τις δικές της ισορροπίες με τη Μόσχα. Τούρκοι διπλωμάτες δε απαντούν σε όσους καλούν την Αγκυρα να σταθεί στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, ότι σημαντικό για τη χώρα τους είναι να είναι στην πλευρά του μέλλοντος και αποδομούν την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων έναντι της Ρωσίας. Η Τουρκία θεωρεί δε «πρόκληση» την αντίδραση της Ελλάδας στις τουρκικές προσπάθειες για προμήθεια F-16 από τις ΗΠΑ, καθώς και τις καταγγελίες της Αθήνας ενεργειών που χαρακτηρίζονται ως αμφισβήτηση της κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων και εμπλοκή σε ένα παιχνίδι διαρκούς έντασης σε διεθνή φόρα, την ΕΕ, αλλά και τις ΗΠΑ.

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΚΕΡΔΗ. Την ίδια στιγμή η Αθήνα προσπαθεί με τις δικές της ενέργειες και έχει ήδη επενδύσει τα μέγιστα στη συμμαχία με τις ΗΠΑ, σε μία περιοχή όπου η Ουάσιγκτον θέλει να περιορίσει στο ελάχιστο την επιρροή της Ρωσίας και βάσεις όπως η Αλεξανδρούπολη αλλά και η Σούδα καθίστανται ιδιαίτερης σημασίας. Χθες η ανανεωμένη συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ συζητήθηκε στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, ενώ αύριο ψηφίζεται στην Ολομέλεια, με στόχο να κλείσει και αυτή η εκκρεμότητα πριν από την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο. Ο ΥΠΕΞ αντιτάχθηκε στους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης περί ετεροβαρούς συμφωνίας υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων και χωρίς δεσμεύσεις από την πλευρά της Ουάσιγκτον για την προάσπιση των ελληνικών εθνικών συμφερόντων, ενώ ο ΥΠΕΘΑ Νίκος Παναγιωτόπουλος απευθυνόμενος στον ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε να μην μπαίνει η συμφωνία «με όρους ανατολίτικου παζαριού», επιφυλασσόμενος να αναφερθεί στα κέρδη της Ελλάδας στην Ολομέλεια.

Το ερώτημα είναι αν οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας θα καταστήσουν πιο δύσκολο για την ελληνική πλευρά να ασκήσει πίεση στα ζητήματα που την αφορούν άμεσα. Οι ΗΠΑ δηλώνουν τη δέσμευσή τους στο σχήμα 3+1 (Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ και ΗΠΑ), ωστόσο έχουν αποκηρύξει τον EastMed προκρίνοντας τα δικά τους συμφέροντα στον στόχο της ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία. Ενας στόχος που σαφώς περιλαμβάνει την Τουρκία και την ενσωμάτωσή της στους ενεργειακούς σχεδιασμούς που επικεντρώνονται σε ανάπτυξη υποδομών LNG στην Ανατολική Μεσόγειο. Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι η Αγκυρα θα πρέπει να ενταχθεί σταδιακά στα ενεργειακά φόρα της περιοχής, να λάβει χώρα ενδεχομένως η διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο, με τη συμμετοχή της Τουρκίας, αλλά και να δρομολογηθεί ο ρόλος της στην εξαγωγή του ισραηλινού αερίου.

Σε αυτούς τους σχεδιασμούς δεν πρέπει να υπάρχει αντίδραση της Αθήνας, με τον Νίκο Δένδια να σημειώνει στην προχθεσινή διάσκεψη των ΥΠΕΞ του 3+1 ότι οι πολυμερείς είναι ανοιχτές σε νέες συμμετοχές, αρκεί οι υποψήφιες χώρες να σέβονται το διεθνές δίκαιο, το δίκαιο της θάλασσας και να απέχουν από απειλές για χρήση βίας, επιχειρώντας να θέσει σαφώς τα όρια της Αθήνας.

Ο τούρκος υπουργός Αμυνας, Χουλουσί Ακάρ, συνέχισε χθες τις διπλωματικές παρεμβάσεις του, επαναλαμβάνοντας τους ισχυρισμούς περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, ενώ υποστήριξε ότι η Ελλάδα είναι αυτή που προκαλεί συνεχίζοντας «τις προκλητικές ενέργειες και τη ρητορική της». Κατά τον Ακάρ, η πλευρά που επιδιώκει τον διάλογο είναι η Τουρκία…